Cảnh báo rủi ro sụt lún khi xây dựng tàu điện ngầm

Lợi ích của công trình ngầm, hầm và không gian ngầm mang lại là vô cùng to lớn. Tuy nhiên, công trình ngầm cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro sụp, lún gây thiệt hại lớn về người và tài sản.

Sập đường hầm tàu điện ngầm tại Hangzhou, Trung Quốc - Ảnh Telegraph

Nhóm nghiên cứu gồm TS Nguyễn Hoàng Giang, TS Nguyễn Trung Thành và KS Nguyễn Ngọc Duyên, thuộc Viện nền móng và Công trình ngầm FECON. Họ nhận định, trong những năm gần đây, nhu cầu cho việc xây dựng các công trình ngầm là rất lớn. Các công trình ngầm có thể rút ngắn thời gian và quãng đường đi lại, tạo ra các hầm chứa, các khu vui chơi giải trí dưới lòng đất, tàu điện ngầm, hệ thống thoát nước và lưu trữ…

Tuy nhiên, theo TS Nguyễn Hoàng Giang, việc xây dựng và thi công công trình ngầm có nhiều rủi ro. Bởi tất cả các khâu thiết kế và thi công là một khối lượng công việc rất phức tạp, đòi hỏi nhiều chuyên ngành khác nhau, từ kiến thức về địa chất, xây dựng, vật liệu đến cơ khí và môi trường… Mà bất kỳ một thiếu sót nào trong khảo sát phương pháp đào, thiết kế hay lỗi do máy móc cũng có thể dẫn đến tai nạn sụp, lún, để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng, ảnh hưởng tới tính mạng con người, đời sống xã hội và thiệt hại về kinh tế.

Trên thế giới đã có nhiều sự cố với các công trình ngầm. Các sự cố không gian ngầm này đã xảy ra ngay tại các nước có cơ sở hạ tầng không gian ngầm phát triển. Một số tai nạn công trình ngầm có thể kể đến như, gần đây nhất là sập hầm tàu điện ngầm tại thành phố Hangzhou, Trung Quốc vào tháng 11/2008. Sự cố này làm 3 người chết, 10 xe con và 1 xe buýt rơi vào trong hố sập. Trước đó là sự cố sập tàu điện ngầm Singapore, năm 2004. Rồi một loạt các công trình ngầm khác đã xảy ra sự cố sụp, lún tương tự như: Sập tàu điện ngầm Docklands, Anh vào 32/2/1998, sập tàu điện ngầm Athens, Hy Lạp năm 1998, sập đường hầm tại sân bay Heathrow, nước Anh, ngày 21/10/1994...

Nhóm nghiên cứu phân tích, có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự cố các công trình ngầm như: sai sót trong công tác khảo sát địa chất, sai sót trong quy hoạch thiết kế, sai sót trong quá trình thi công, trong quản lý và kiểm soát chất lượng công trình ngầm.

Về việc quy hoạch các công trình ngầm trong nước, TS Nguyễn Hoàng Giang đánh giá cao việc xây dựng thành công các công trình ngầm như: hầm Hải Vân, hầm Thủ Thiêm, hầm chui Giải Phóng, đã đem lại nhiều kinh nghiệm và bài học thực tiễn tốt.

Theo ông, để hạn chế tối đa và tránh sự cố các công trình ngầm sẽ xây dựng trong thời gian tới, trước mắt cần phải trang bị những kiến thức chuyên ngành tốt, đào tạo đội ngũ kỹ sư chất lượng chuyên môn cao, các thiết bị quan trắc và thi công cần được thực hiện nghiêm túc và phân tích tỷ mỉ. Quan trọng nhất là phải học hỏi những bài học của các công trình ngầm đã được thực hiện từ trước đó nhằm có bài học và chuẩn bị một cách hiệu quả nhất.

Duy Nguyên