Bữa ăn người Việt "giàu" món nhưng "nghèo" canxi

Nhu cầu canxi mỗi ngày trung bình khoảng 1000mg nhưng người Việt chỉ đạt được từ 50 đến 60%, thậm chí có nơi chỉ đạt được 30%.

Thiếu canxi có thể gây ra nhiều bệnh trong đó có bệnh loãng xương.

Ăn "sướng" nhưng thiếu canxi

Canxi là một trong 5 nguyên tố vi lượng quan trọng cần thiết cho cơ thể. Canxi là nguyên tố hoạt động nhất, ảnh hưởng khá nhiều đến các bộ phận của cơ thể, nhất là quá trình hình thành xương và răng.

PGS.TS Lê Bạch Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã gióng lên hồi chuông cảnh báo tình trạng thiếu canxi trong bữa ăn của người Việt.

Theo nghiên cứu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, giá trị canxi trong khẩu phần ăn của người Việt mỗi ngày năm 2010 chỉ đạt 506 mg, thấp hơn giai đoạn năm 1985 (541 mg). Trong khi đó mức đáp ứng nhu cầu canxi của khẩu phần ăn năm 2010 mới chỉ đạt 59,5%.

Nguyên nhân của việc giảm giá trị canxi trong khẩu phần ăn của người việt là do nhu cầu tăng protein không đồng hành cùng với tăng canxi. Theo nghiên cứu, mức tiêu thụ thực phẩm động vật tăng nhanh nhưng chưa đảm bảo tính cân đối và hợp lý cho việc cung cấp, hấp thu cũng như sử dụng canxi của cơ thể, thịt không phải nguồn canxi tốt.

Hàm lượng canxi (mg) trong 100g thực phẩm không kể thải bỏ như sau: Cua đồng 5.040mg, tôm nhỏ 910mg, cá dầu 527mg, sữa chua 65 - 150mg, đậu tương 165mg, rau đậu 60mg, thịt 50mg, sữa tươi 120mg. Tuy nhiên người Việt có thói quen ăn cua bỏ mai và yếm, ăn tôm bỏ vỏ, nơi chứa phần giá trị canxi chủ yếu.

Khẩu phần của người Việt chưa có thành phần sữa vì sữa chỉ dành cho trẻ nhỏ, người ốm, người già trong khi canxi trong sữa chiếm một giá trị rất quan trọng.

Mức thiếu hụt canxi, PGS Mai cho rằng, do kinh tế phát triển, người Việt giàu lên nên chú trọng ăn nhiều thịt và cá to, do đó giảm thiểu lượng canxi trong khẩu phần. Ở những năm 80 của thế kỷ trước, người dân chưa có điều kiện, chỉ ăn cá nhỏ, ăn được cả xương nên có lượng canxi từ xương cá hấp thụ vào cơ thể vì thế nhiều hơn.

Canxi bị đào thải qua 2 đường: Qua nước tiểu từ 150 ~ 250mg/ngày và qua mồ hôi là 30 ~ 150mg/ngày. Tức là 1 ngày, cơ thể bị hao hụt khoảng 180 ~ 400mg canxi và chúng ta cần bổ sung đủ lượng canxi đã hao hụt, nếu không cơ thể sẽ bị loãng xương do thiếu canxi về lâu dài.

Bổ sung canxi bằng thực phẩm lâu bền

Tiến sĩ, bác sĩ Trương Hồng Sơn, Trung tâm Dinh dưỡng và Sức khỏe Viện nghiên cứu Y – Xã hội học cho biết việc bổ sung canxi để giúp cơ thể khỏe mạnh hơn, phòng chống loãng xương là biện pháp cần thiết và giúp mọi người có sức khỏe tốt hơn.

Theo khuyến nghị khi bổ sung canxi cần quan tâm đến sử dụng các thực phẩm giàu canxi đây là giải pháp an toàn. Ngoài ra, có thể bổ sung canxi bằng các viên uống canxi 500mg/ngày.

Tuy nhiên, bổ sung nhưng vẫn không bỏ chế độ ăn thực phẩm chứa canxi như cá dầu, cá mè, u đậu tương, đậu đũa, đậu phụ chúc, xúp lơ xanh, cải xanh, tép khô, ốc bươu, tôm đồng, tẹp gạo, trai, cá nguyên xương, lòng đỏ trứng, cua bể.

Bổ sung canxi bằng các thực phẩm giàu canxi.

Để việc hấp thụ canxi tốt hơn, mọi người nên hạn chế ăn mặn vì ăn nhiều Natri là nguyên nhân dẫn đến việc hấp thụ canxi kém hiệu quả. PGS.TS Mai còn cho rằng cần sử dụng ít các loại đồ uống có ga vì các axit trong đồ uống có gas gây đào thải canxi. Ăn nhiều chất xơ làm cho việc hấp thụ canxi giảm.

Thiếu canxi trường diễn khiến nguy cơ bị loãng xương gia tăng. Ở phụ nữ có thai, thiếu canxi gây ra các biến chứng tăng huyết áp, chuột rút ở bà mẹ mang thai. Trung bình, một người mang thai cần lượng canxi 1200mg mỗi ngày để đảm bảo được lượng canxi cần thiết cần bổ sung cả viên uống và chế độ ăn uống giàu canxi.

Không chỉ thiếu canxi, người Việt Nam cũng rất thiếu vitamin D. Theo thống kê, người Việt mới chỉ đạt 8% nhu cầu cho phụ nữ và 11% cho trẻ em. Đáng chú ý, chỉ 10-20% lượng vitamin D được lấy từ thực phẩm, còn lại chủ yếu lấy từ ánh nắng mặt trời.

"Khẩu phần ăn của người Việt dễ dẫn đến thiếu vi chất. Thực tế, các thực phẩm giàu vitamin D như cá béo, cá dầu, lòng đỏ trứng, gan cá không được tiêu thụ phổ biến trong hầu hết chế độ ăn của người Việt"- PGS.TS Mai khuyến cáo.

Khánh Ngọc