Bộ Y tế: 60% mẫu thuốc đông y chưa đạt chất lượng

PGS.TS. Phạm Vũ Khánh - Vụ trưởng Vụ Y học cổ truyền (Bộ Y tế) cho biết, qua kiểm tra chất lượng dược liệu, vị thuốc y học cổ truyền (YHCT) tại một số bệnh viện y dược học cổ truyền và khoa YHCT của các cơ sở khám chữa bệnh tại một số địa phương cho thấy, có nhiều vị thuốc YHCT không đảm bảo chất lượng hiện đang được sử dụng để điều trị cho bệnh nhân. Chẳng hạn nhóm 1 gồm một số vị thuốc có lẫn nhiều tạp chất như: bá tử nhân, tế tân, viễn chí, hòe hoa, phòng phong, uy linh tiên, tần giao, kim ngân hoa.

Nhóm 2 gồm một số vị thuốc có mô tả đúng nhưng hàm lượng hoạt chất thấp như: đảng sâm, hoàng cầm, khương hoạt, hà thủ ô đỏ, hoàng bá, đan sâm, ngưu tất, nhục thung dung.

Nhóm 3 gồm một số vị thuốc bị nhầm lẫn loài như: dây đau xương, tang ký sinh, ý dĩ, thăng ma, hoàng kỳ; Nhóm 4 gồm một số vị thuốc có trộn tạp chất, nhuộm màu và giả mạo: bạch linh, hoài sơn, thỏ ty tử, hồng hoa.

Ngoài ra, còn một số vị thuốc sử dụng không đúng bộ phận dùng như: kim ngân hoa (sử dụng kim ngân đằng), liên nhục (dùng nắp hạt sen), phục thần (dùng bạch linh).

Qua kiểm tra định tính, định lượng và tạp chất đối với gần 400 mẫu dược liệu cho thấy, 60% mẫu chưa đạt chất lượng theo Dược điển Việt Nam và 20% vị thuốc có sự nhầm lẫn gữa các loại, trộn lẫn hóa chất độc hại và hàm lượng hoạt chất đạt thấp.

Đặc biệt, có 3 loại dược liệu nhập khẩu từ Trung Quốc là Bạch linh, Thỏ ty tử và Hồng hoa bị làm giả rất nhiều. Kết quả xét nghiệm mẫu Bạch linh cho thấy, 80% được làm từ cacbonnat, Thỏ ty tử được trộn bằng xi măng và Hồng hoa phát hiện chất gây ung thư và có cả những hóa chất nhưng chưa phát hiện ra loại hóa chất gì.

Ông Khánh còn cho biết, việc phát hiện Bạch linh giả, cho vào nước thử nghiệm sẽ tan nhanh chóng, nhưng giờ họ rất tinh vi cho calci cabonat vào để không tan trong nước. Thỏ ty tử có trộn bột xi măng và gần đây trộn chất vô cơ khác, có hại cho sức khỏe. Hồng hoa nhuộm chất màu, chưa xác định, khi vào cơ thể hóa chất sẽ ảnh hưởnrg chức năng gan thận. Nguy hiểm hơn là gây tác hại lâu dài như suy gan, suy thận, gây ung thư…

Cơ quan chức năng còn phát hiện một số mẫu có chứa tân dược, nhưng nhà sản xuất đã không ghi rõ để người tiêu dùng biết. Điều này là cực kỳ nguy hiểm, bởi khi người tiêu dùng không biết trong thành phần thuốc đông dược có chứa tân dược mà vô tư sử dụng sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

Đại diện Vụ Y dược cổ truyền cho biết, việc quản lý chất lượng dược liệu hiện nay khó khăn vì nguồn dược liệu nhập khẩu từ Trung Quốc về chưa kiểm soát được, nên việc kiểm soát dược liệu chỉ tập trung chủ yếu là phổ biến kiến thức cho các đơn vị cung ứng và người sử dụng nhận biết thuốc.

Các cơ sở khám chữa bệnh cần phải củng cố lại việc nhập thuốc, phải có kiến thức phân biệt thật giả. Tuy nhiên, hiện có những dược liệu trộn hóa chất, hay trộn những chất mà chính Viện kiểm nghiệm chưa xác định được là loại gì.

Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng thuốc, Vụ Y dược cổ truyền - Bộ Y tế đã có văn bản số 6133/BYT-YDCT gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường quản lý chất lượng dược liệu. Các Sở Y tế chỉ đạo các cơ sở KCB bằng YHCT trên địa bàn tăng cường quản lý chất lượng dược liệu, vị thuốc YHCT, kiểm soát chặt chẽ việc kiểm nhập trước khi nhập kho.