Bảo tồn văn hóa phi vật thể Lễ hội Đền Cửa Ông

Đền có ba khu: Đền Hạ, Đền Trung và Đền Thượng tạo thành quần thể kiến trúc hình chân vạc trông ra vịnh Bái Tử Long hùng vĩ. Trong chiến tranh, Đền Trung và Đền Hạ đã bị phá hủy, ngày nay Đền Hạ đã được phục hồi.

Lễ hội là một sinh hoạt văn hoá của nhân dân, theo phong tục tập quán và bản sắc văn hoá của từng làng quê. Từ lâu, các lễ hội Việt Nam nói chung trong đó có Lễ hội Đền Cửa Ông, TP Cẩm Phả đã đi vào tiềm thức không những của người dân Quảng Ninh mà còn của đông đảo du khách thập phương.

Thời gian thường diễn ra lễ hội từ  2/1 – 30/3 âm lịch. Chính hội 3/2 âm lịch. Lễ hội suy tôn Hưng nhượng Vương Trần Quốc Tảng (Đông Hải đại vương), Hoàng Cầu, tướng lĩnh người địa phương. Đền Cửa Ông thờ Trần Quốc Tảng, con thứ ba của Trần Hưng Đạo cùng nhiều tướng lĩnh nhà Trần có công đánh giặc và trấn ải vùng Đông Bắc. Đền còn thờ Hoàng Cầu, một tướng lĩnh người địa phương có công dẹp giặc. Lễ hội tưởng niệm công ơn tướng Trần Quốc Tảng và các tướng lĩnh.

Vào mùa lễ hội, Đền Cửa Ông nườm nượp du khách từ khắp mọi miền đất nước. Khách đến dự lễ hội có thể đi bằng đường bộ qua thành phố Hạ Long, cũng có thể đi bằng đường thủy ven vịnh Hạ Long, qua vịnh Bái Tử Long đến sát cửa Đền Hạ. Lễ hội Đền Cửa Ông đã được Bộ Thể thao, Văn hóa và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đền Cửa Ông thuộc địa phận phường Cửa Ông, TP Cẩm Phả, được Nhà nước xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia. Đền Cửa Ông có 3 khu: đền Hạ, đền Trung và đền Thượng tạo thành quần thể kiến trúc hình chân vạc trông ra vịnh Bái Tử Long.

Phần hội gồm các trò chơi dân gian mang đậm nét văn hóa truyền thống như: cờ bỏi, nấu cơm, bịt mắt đập niêu, đẩy gậy, chọi gà, tổ tôm điếm, cờ người, hát văn, hát quan họ, đua thuyền, kéo co... Các trò chơi đã khơi dậy lại nét truyền thống văn hóa xưa của ông cha, làm sống lại đời sống văn hóa nhiều màu sắc, độc đáo, vui tươi, rộn ràng, thu hút đông đảo nhân dân, và du khách thập phương tham gia.

Trong những ngày hội mở, hàng vạn lượt du khách thập phương đã đến tham dự. Lễ hội Đền Cửa Ông đã khắc họa truyền thống chống giặc ngoại xâm của cha ông ta, tái hiện công lao to lớn của các bậc “Khai quốc công thần”, những người có công với dân với nước. Đây là dịp để mỗi người thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” và cầu mong cho dân giàu, nước mạnh, gia đình hạnh phúc, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, lòng nhân ái và trách nhiệm công dân đối với đất nước. Những tháng cuối năm 2016, thành phố Cẩm Phả cũng đang khẩn trương hoàn thiện nốt những hạng mục cuối cùng nhằm xây dựng đền Trung, mở rộng bãi đỗ xe và khu dịch vụ, đảm bảo phục vụ cho du khách thập phương trước Tết Đinh Dậu 2017.