Tàu đổ bộ xe tăng Osumi Nhật Bản - "kẻ biến hình" tàu sân bay trực thăng

Tàu đổ bộ chở xe tăng lớp Osumi 4001

Thời điểm giữa những năm 1990, việc Lực lượng phòng vệ trên biển của Nhật Bản công bố thông tin về tàu LST Osumi 8.900 tấn đã khiến một số nước trong khu vực quan tâm, vì boong phẳng của tàu này hệt như boong của một tàu sân bay nhỏ. 

Do yêu cầu ban đầu đòi chế tạo tàu sân bay nhỏ cho mục đích phòng thủ đã bị thay đổi vì những tác động chính trị, và tàu được làm lại như một tàu đổ bộ. Trọng lượng đầy tải là khoảng 13.000 tấn, tàu có tốc độ 22 knot như tàu sân bay nhỏ, nhưng có thể chứa lên đến 4 máy bay trực thăng trên boong, và khoang đổ bộ phía đuôi tàu có thể chứa 2 tàu đổ bộ đệm khí LCAC. Mặc dù chính thức được phân loại là tàu LST (Landing Ship Tank) - lớp Osumi thiếu một cửa dành cho việc đổ bộ ở phía mũi tàu như các tàu LST thường có.

Osumi là tên chiếc tàu đầu tiên trong lớp tàu. Tàu LST 4001 JDS Osumi bắt đầu được đóng vào tháng 12/1995, hạ thuỷ tháng 11/1996 và đi vào phục vụ từ tháng 3/1998. Chiếc thứ 2 - LST 4002 JDS Shimokita  có các mốc thời gian lần lượt là tháng 11/1999, tháng 11/2000 và tháng 3/2002. Chiếc còn lại - LST 4003 JDS Kunisaki (tháng 9/2000, tháng 12/2001, tháng 2/2003). Cả ba tàu đều đang phục vụ trong hải quân Nhật Bản.

Tàu JDS Shimokita, số hiệu 4002, và một trực thăng tuần tra biển SH-60J của Lực lượng phòng vệ trên biển của Nhật Bản đang thực hiện nhiệm vụ. )

Tàu được bọc thép, được coi là có tính năng tàng hình nhẹ, có thể mang cùng lúc 2 máy bay trực thăng vận tải CH-47 Chinook và 2 trực thăng tuần tra biển SH-60J. Tàu có 1 thang máy nhỏ phía trước được dùng để nâng xe quân sự dưới hầm tàu lên boong, hoặc ngược lại.

Tàu lớp Osumi dài 160m, rộng 25,8m, boong phía trước dài khoảng 100m. Thường thì phía boong phía trước là nơi để các xe quân sự, boong phía sau dành cho trực thăng. Dùng cả hầm tàu và boong trước, tàu có thể mang đến 20 xe tăng cùng với hàng chục xe tải hạng nặng.

Một tàu lớp Osumia với xe tải trên boong phía trước.

Tàu đệm khí LCAC đang tiến vào hầm dock phía sau tàu lớp Osumi

Chiếc được đóng sau cùng trong lớp tàu Osumi – JDS Kunisaki mang số hiệu 4003

Hầm tàu phía sau dài khoảng 60m, đủ chỗ cho 2 tàu đổ bộ đệm khí LCAC (Landing Craft Air Cushions) có thể lướt trên biển với tốc độ tối đa 40knot (74km/h). Loại LCAC này có thuỷ thủ đoàn 5 người, tàu dài 27 mét, có công suất tải 50 tấn, có khả năng vận chuyển 1 xe tăng Type-90 hoặc 10 xe hạng nhẹ, có thể mang 24 lính.

Tàu lớp Osumi đang tập trận với máy bay MV-22 Osprey của Mỹ

Lớp tàu Osumi được cho là giúp Nhật Bản tăng khả năng phòng thủ  các đảo tiền tiêu, ngoài ra có thể dùng để cứu hộ dân thường trong trường hợp thiên tai quy mô lớn.

Mỗi tàu lớp Osumi có thuỷ thủ đoàn 130 người, có thể vận chuyển 330 binh sĩ. Trong trường hợp có thảm họa, mỗi tàu có thể chứa hơn 1.000 thường dân.

Nhật Bản tuyên bố tàu lớp Osumi có đủ khả năng tham gia sứ mệnh nhân đạo và gìn giữ hoà bình dưới cờ Liên Hợp Quốc.

Chưa có thông tin chính thức khẳng định Nhật Bản sẽ loại biên bất cứ tàu nào thuộc lớp Osumi, cũng như không có thông tin rằng nước này sẽ chế tạo thêm tàu lớp này hoặc tàu đổ bộ tương tự.

Việc gần đây, tờ Sina của Trung Quốc đưa tin cho rằng Nhật Bản có thể cung cấp tàu đổ bộ lớp Osumi cho Việt Nam bằng khoản cho vay lớn là một dạng đưa tin nhiều ẩn ý khó đoán định.