Sốt xuất huyết ở trẻ em: Triệu chứng và phòng ngừa

Trước tình hình dịch sốt xuất huyết có nguy cơ bùng phát ở Hà Nội, bác sĩ đều khuyến cáo người nhà cần nhận biết và chăm sóc trẻ bị sốt xuất huyết đúng cách, tránh biến chứng nặng cho trẻ.

Mấy ngày nay, gia đình chị Vũ Thu Lan trú tại Minh Khai, Hai Bà Trưng, Hà Nội như ngồi trên đống lửa khi bé Bun 11 tháng tuổi liên tục sốt cao. Chị Lan cho biết: cháu đã khám và điều trị ở Bệnh viện Vimec nhưng bác sĩ lại cho về nhà.

Hai ngày nay, cháu sốt cao và phát ban. Khi hết sốt, nốt ban lại lặn. Bé bỏ bú và nằm li bì. Có lúc, soi nhiệt độ cho con, chị thấy nhiệt độ lên đến 40 độ C. Bác sĩ cho biết cháu bị sốt xuất huyết nhưng chị vẫn lo lắng có thể bé bị sởi.

Trường hợp con chị Bùi Hoa trú tại Gia Lâm, Hà Nội cũng bị sốt xuất huyết. Chị Hoa lo lắng "người lớn sốt xuất huyết còn đoán được chứ trẻ con thì khó lắm. Bác sĩ bảo cháu bị sốt xuất huyết thì mình biết là thế".Con chị Hoa 3 tuổi, cháu bị sốt cao liên tục kèm theo đi tiểu ít. Khi đến bệnh viện, bác sĩ yêu cầu nhập viện vì tiểu cầu giảm.

PGS Bùi Vũ Huy - BV Nhiệt đới Trung ương cho biết hiện nay đang ở thời điểm giao mùa là thời gian nhiều dịch khác có thể bùng phát ở người lớn và trẻ nhỏ trong đó có sốt xuất huyết. Ở trẻ em từ 1-15 tuổi có nhiều nguy cơ mắc bệnh, nhiều nhất là lứa tuổi 3-8 tuổi.

Sốt xuất huyết ở trẻ em: Triệu chứng và phòng ngừa - ảnh 1

Trẻ điều trị bệnh tại Khoa Nhi, BV Nhiệt đới TƯ

Theo PGS Huy, dấu hiệu nhận biết sốt xuất huyết ở trẻ như sốt cao 39-40 độ C đột ngột, liên tục trong 3-4 ngày liền, kèm đau bụng, xuất huyết (chảy máu) ở nhiều dạng như xuất huyết dưới da, lộ trên mặt da những đốm nhỏ màu đỏ hay vết bầm.

Có thể phân biệt những đốm đỏ này với vết muỗi cắn bằng cách căng da chung quanh chấm đỏ, nếu chúng vẫn còn là do xuất huyết, ngược lại nếu biến mất thì đó là vết muỗi cắn. Trẻ có thể bị chảy máu cam, chảy máu chân răng, nướu răng; nôn hoặc đi ngoài ra máu.

Khi trẻ bị bệnh nặng, trẻ có thể bị sốc. Đây là dấu hiệu nặng, thường xuất hiện từ ngày thứ 3-6 của bệnh, đặc biệt lúc trẻ đang sốt cao chuyển sang hết sốt và có thể xảy ra kể cả khi không thấy rõ dấu hiệu xuất huyết. Trẻ bị sốc khi bị mệt, li bì hoặc vật vã; chân tay lạnh, tiểu ít và có thể kèm theo nôn hoặc đi ngoài ra máu.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế về chẩn đoán và điều trị sốt xuất huyết ở trẻ em, khi trẻ có biểu hiện sốt xuất huyết, phụ huynh có thể chăm sóc tại nhà bằng cách cho trẻ nghỉ ngơi, tránh chạy nhảy, cho ăn nhẹ (cháo, súp, sữa… ); cho uống nhiều nước hơn bình thường, có thể dùng nước đun sôi để nguội, nước Oresol (nước biển khô, pha 1 gói pha vào 1 lít nước, uống 100-150ml nước/kg cân nặng/ngày), nước cam vắt, nước chanh đường, hạ sốt với thuốc Paracetamol, lau nước ấm khi trẻ sốt cao.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo tuyệt đối không cho trẻ uống Aspirin (vì gây thêm xuất huyết), không cắt lễ hay cạo gió, không quấn kín hoặc mặc áo nhiều khi trẻ đang sốt, không kiêng cữ ăn, không nhịn uống.

Khi trẻ có dấu hiệu trở nặng bất ngờ như mệt nhiều hơn, vẻ âu lo bứt rứt, li bì hoặc vật vã; tay chân lạnh, đau bụng nhiều hơn và ói nhiều, da đổi màu bầm, môi tím lại, gia đình cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay.

Để phòng chống bệnh sốt xuất huyết cho trẻ, các bà mẹ nên cho trẻ mặc quần áo dài tay, ngủ mùng cả ban đêm lẫn ban ngày; không để trẻ nơi thiếu ánh sáng, ẩm thấp để tránh muỗi đốt; thoa thuốc chống muỗi lên những vùng da lộ ra ngoài để bảo vệ trẻ; đậy kín lu, vại, hồ, bể chứa nước, không tạo nơi cho muỗi đẻ và hàng tuần nên cọ rửa với bàn chải để trứng muỗi rơi ra; thả cá 7 màu diệt lăng quăng (bọ gậy).

Các gia đình cần phải thường xuyên dọn dẹp nhà cửa ngăn nắp, sạch thoáng, không treo quần áo làm chỗ cho muối trú đậu, loại bỏ các vật chứa nước đọng (gáo dừa, lon, đồ hộp, ly, chén, chai lọ bể, vỏ xe…), thay nước bình hoa mỗi ngày, đổ dầu hôi hoặc pha nhiều muối vào chén nước chống kiến chân tủ thức ăn để triệt nơi sinh sản của muỗi. Có thể dùng thuốc diệt muỗi hoặc nhang trừ muỗi.

Khánh Ngọc