Putin mua xe ô tô của hãng nội địa Nga nào

Tại sao xe Lada lại sở hữu khung kính sau có sưởi? Để giữ ấm cho tay bạn khi bạn đẩy nó

Sau nhiều năm chế giễu những chiếc “Fiat của Nga”, câu chuyện đùa cuối cùng có thể đã trôi qua. Những người từng tự hào khi cầm lái chiếc Riva có thể sẽ cảm thấy thất vọng, nhưng hiện thân ở thời hiện đại của Lada không giống với những mẫu xe trước đây. Có những mẫu Lada chạy điện, những mẫu Lada sử dụng khí ga, thậm chí còn cả một bản concept siêu xe cũng đang trong quá trình phát triển.

Tuy nhiên, bất kể thay đổi này, Lada vẫn kiên quyết gắn với thị trường Nga. Nói một cách đơn giản, phần lớn người dân Nga lái xe Lada. Nếu như mỗi nhân vật cấp cao của Nga trong các cuộc diễu hành trên đường phố Mátxcơva đều sử dụng một chiếc Lamborghini thì hàng ngàn người dân Nga bình thường lại lái Lada bởi mẫu xe này gọn nhẹ, hiện đại và phù hợp để chạy trên đường công cộng.

Granta Sport lấy cảm hứng từ mẫu WTCC của Lada

Mẫu xe tiêu thụ mạnh nhất ở Nga hiện tại là Lada Granta, ra mắt vào năm 2011 và dựa trên Priora, chiếc xe sẽ ngừng sản xuất trong vòng 2 năm tới. Granta còn thừa hưởng nhiều lợi ích từ gốc gác thể thao, sau khi tay đua người Anh, James Thompson, dẫn đầu một cuộc đột kích ở Giải đua xe đường trường thế giới FIA năm ngoái. Đây là một mùa giải thành công bất ngờ, với những chiếc xe liên tục về đích trong tốp 10.

Kết quả là lần đầu tiên trong lịch sử, Lada thậm chí đã công khai sản xuất một mẫu xe thể thao dân dụng: Granta Sport. Trình làng vào tháng 4/2013, đây là một mẫu saloon thể thao được chế tạo thủ công, chiếc xe được hoàn thiện từ phần vỏ xe trần trụi ở một nhà máy riêng biệt rồi tới dây chuyền sản xuất chính.

Mẫu xe Kalina hatch mới của Lada là chiếc xe bán chạy thứ hai tại Nga

Những điều chỉnh thửa riêng cần thiết để chế tạo Granta Sport không phức tạp: một số tinh chỉnh ở động cơ và hệ thống treo, tỷ số truyền ngắn hơn và đường chỉ chần màu đỏ trên bộ ghế thể thao độc đáo. Nhưng chỉ như vậy cũng đủ để tăng gấp đôi giá trị chiếc xe, một tin xấu đối với người tiêu dùng. Tin tốt là họ vẫn chỉ cần bỏ ra tương ứng khoảng 314 triệu VND (tại Anh) để mua bản Granta cơ sở.

Nhưng bạn sẽ sở hữu một chiếc xe tốt hơn hẳn, trang bị bộ lốp Yokohama, chứ không phải một sản phẩm của Nga hay Trung Quốc, và một ít thiết bị tùy chọn bao gồm ghế sưởi – có lẽ sẽ rất cần thiết trong cái lạnh mùa đông Siberi. Lượng xe sản xuất khá nhỏ, với khoảng 8 xe ra đời một ngày ở thời điểm này và sẽ tăng lên 15 xe/ngày vào cuối năm.

Lái xe người Anh James Thompson đã dẫn đầu cuộc đổ bộ vào giải đua xe đường trường của Lada

Hiện nay, Granta Sport chỉ dành riêng cho Nga. Công ty cho biết nó không thể theo kịp nhu cầu ở thị trường nội địa (danh sách chờ hiện tại là 3 tháng), đồng thời cũng có một số vấn đề phức tạp với các quy định về thải khí. Nhưng hãng không loại trừ khả năng mở rộng trong tương lai khi dây chuyền cung cấp được hiện đại hóa. Chẳng hạn, một dự án hợp tác kỹ thuật với Eibach, có nghĩa là những bộ lò xo giảm xóc của Đức sẽ thay thế phụ kiện của Nga khi mẫu Granta cải tiến xuất hiện cuối năm nay.

Bản Granta cơ sở - mẫu xe bán chạy nhất ở Nga – đơn giản hơn, nhưng vẫn khác hẳn những chiếc Fiat đầy khói, gợi nhớ hình ảnh về những buổi sáng ở Kremlin, những tổng thống bù nhìn, những chiếc mũ lông và những tiểu thuyết của John Le Carré, đã bị khai tử.

Thực tế là ngày nay Lada đang sản xuất lượng xe vừa đủ, đặc biệt với mức giá đưa ra. Nếu bạn thích quay trở lại với trường phái truyền thống, bạn có thể sở hữu một chiếc Samara với giá chỉ nhỉnh hơn chút xíu – điều thú vị là những chiếc xe này vẫn được sản xuất ở dạng hatchback 5 cửa – hoặc nâng cấp lên mẫu Lada 4x4. Những khách hàng vui vẻ mua xe Lada 4x4 bao gồm tổng thống Vladimir Putin, người đã đặt một phiên bản ngụy trang được trang bị đặc biệt cho những chuyến đi săn. Do đó, chiếc xe hẳn là tốt. 

Những khách hàng vui vẻ mua xe Lada 4x4 bao gồm tổng thống Putin, vì vậy chiếc xe hẳn nhiên là tốt

Lada thực sự có nhiều điều cần phải cảm ơn tổng thống Putin. Khi đợt suy thoái thứ hai diễn ra vào năm 2008, người đứng đầu nước Nga đã bảo lãnh cho hãng – nếu không có động thái này, việc công ty có thể tồn tại hay không vẫn còn là câu hỏi. Sau màn cứu nguy đó, liên minh Renault-Nissan đã nhảy vào cuộc để đảm bảo sự phát triển ổn định, chưa kể tới sự tiếp cận với một loạt mẫu xe mới.

Mẫu xe mới nhất của Lada không hẳn là một chiếc Lada thực sự. Thay vào đó là một chiếc Dacia Logan, đã thay mác như một phần trong thỏa thuận của Renault-Nissan. Được biết đến với tên gọi Lada Largus, đây là chiếc xe duy nhất trên thị trường Nga có tùy chọn 7 ghế ngồi, với một số chi tiết – đáng chú ý nhất là hệ thống treo và sơ đồ máy – đã được đặt lại cấu hình để phù hợp với những con đường ở Nga và nhiên liệu Nga, những yếu tố vẫn còn thua kém các tiêu chuẩn ở các nước châu Âu khác.

Concept XRay lộ diện tại Triển lãm Mátxcơva 2012

Largus cũng là “nạn nhân vui vẻ” của tình trạng cầu vượt quá cung, bởi vậy kế hoạch xuất khẩu sang những thị trường không có mặt mẫu xe Dacia đang bị tạm hoãn – nhưng nhiều khả năng chiếc xe sẽ được bán ở những khu vực có điều kiện đường sá tương tự Nga, như Ukraina và Kazakhstan (nơi Granta đã được bán ra). Hiện tại ở châu Âu, Granta đã có mặt ở Bỉ, Pháp, Đức và Cộng hòa Séc, song có những kế hoạch mở rộng thị trường khi một thế hệ xe mới, do Giám đốc thiết kế Steve Martin tạo dáng, xuất xưởng vào năm sau.

Lada có hai nhà máy chính ở Nga, trong đó nhà máy chủ chốt đặt ở Togliatti chính là lời đáp trả của ngành xe hơi Nga trước những cái tên như Dagenham gắn với Ford, Wolfsburg – nơi đặt trụ sở của VW hay chính xác hơn là Turin. Khi nhà máy hiện tại mở cửa lần đầu vào năm 1970, Togliatti là nơi đóng đô của 124 dây chuyền sản xuất xe Fiat được chuyển trực tiếp từ nhà máy Mirafiori ở Turin. Nhà máy này cũng là nơi đã tạo ra nền tảng cho mẫu Lada cổ, về sau mang tên Riva ở Anh và vẫn được sản xuất cho tới 2 năm trước.

Steve Mattin đã thiết kế xe Lada thế hệ tương lai

Và Togliatti đã trở thành lãnh địa của Lada kể từ đó. Khoảng 66.000 người (trong tổng dân số 720.000) hiện đang làm việc tại Lada, mặc dù con số đó gần đây đã tăng lên 102.000 người. Điều khó tin là sự trung thành của tập thể nhân viên đối với công ty và đối với nhau. Khi cuộc khủng hoảng năm 2008 nổ ra, chủ tịch Lada Igor Komarov đã viết cho các nhân viên của ông một thông báo rằng họ có thể sẽ không bị sa thải nếu mọi người chấp nhận giảm một phần nhỏ lương. Ngoại trừ 27 người, tất cả nhân viên còn lại đã đồng ý.

Khi đi ngang qua bãi đỗ xe khổng lồ dẫn tới lối vào chính bằng đá nguyên khối, một trò thú vị mà bạn có thể chơi trong lúc rảnh rỗi là ‘tìm ra chiếc xe không phải của Lada’. 5 phút đi bộ mới phát hiện ra một chiếc BMW màu xanh lá cây và một vài chiếc xe Renault.

Togliatti là thành phố được đặt theo tên của Palmiro Togliatti, vị lãnh đạo Đảng Cộng sản ở Ý từ năm 1927 cho tới khi ông qua đời vào năm 1964. Togliatti, một người bạn lớn của Liên minh Xô-viết, đã góp phần thắt chặt mối quan hệ hợp tác giữa Avtovaz và Fiat, khiến tên gọi Stavropol on Volga của thành phố trước đó được đổi lại theo tên ông.

Nhà máy Togliatti khổng lồ của Lada sẽ nhanh chóng được hiện đại hóa

Nhà máy cũng có vẻ ngoài rất giống Mirafiori, nhưng có thể thấy rõ ràng cách nó phát triển. Khác với thông thường, hầu hết mọi thứ được sản xuất nội bộ; nhà máy cán thép vẫn chứa một số cỗ máy dập nguyên bản của Ý, số máy này đang dần được thay thế bởi những thiết bị hiện đại hơn. Đây là pháo đài cố thủ cuối cùng của mẫu Lada cũ, với những dòng máy cũ kỹ va đập ầm ầm làm bắn ra từng đợt tia lửa – dấu tích sau cùng của búa và liềm – hoàn toàn tương phản với âm thanh vo vo trầm tĩnh mà chính xác của những cỗ máy có lợi thế vượt trội đang thế chỗ chúng.

Một khu vực khổng lồ trong khu nhà nhiều khoang – dài 1km tính từ đầu này tới đầu kia – đang chờ đợi sự xuất hiện của một cỗ máy dập mới toanh khác, vốn sẽ cần khoảng 1 năm nữa mới có thể lắp ráp hoàn chỉnh.

Các khu nhà sản xuất xe Kalina, Priora và Granta được mở vào năm 2003, dây chuyền sản xuất mới nhất – nơi Largus và Nissan Almera ra đời – được lắp đặt chỉ cách đây vài năm. Trong năm tới, ở đó sẽ bắt đầu sản xuất xe Datsun cùng với một mẫu Renalt cỡ trung hiện chưa có tên.

Trông ra toàn bộ tổ hợp nhà máy là tòa nhà trụ sở chính của Lada cao 24 tầng, được xây dựng vào năm 1997 và được một kỹ sư đã xây dựng nên nhà thờ Orthodox lớn nhất nước Nga ở Togliatti, hoàn thiện với một mái vòm hình củ hành mạ vàng.

Trên đỉnh tòa nhà trụ sở chính là bức tượng hình một chiếc thuyền đại diện cho logo của Lada. Hóa ra, ‘lada’ trong tiếng Nga có nghĩa là ‘thuyền buồm’, đồng thời cũng là tên dành cho con gái, có thể tạm dịch là ‘nữ thần sắc đẹp’. Ngồi trên một nhà hàng phía ngoài, nơi có tầm nhìn tốt, bạn mới cảm nhận rõ sự rộng lớn đích thực của nhà máy Togliatti, trải rộng tới con sông Von-ga nổi tiếng – nơi bắt nguồn của cái tên ‘Lada’.

Vẫn là những khu nhà được xây dựng vào năm 1966, khi cuộc Chiến tranh lạnh đang ở đỉnh điểm và tên lửa Soyuz đầu tiên được phóng vào vũ trụ, nhưng những gì diễn ra bên trong chúng ngày nay đã trở nên rất khác.

Theo Autocar Vietnam