Mỹ - Philippines đồng thuận giảm tập trận chung, giảm binh sĩ nước ngoài

Đây là nội dung được nêu trong tuyên bố chung sau cuộc họp bàn giữa các tướng quân đội Mỹ và Philippines hôm 22/11 đồng thời nhấn mạnh quan hệ đồng minh giữa hai nước vẫn trên tinh thần "hợp tác chặt chẽ". 

Tuyên bố chung được đưa ra trong bối cảnh nhiều ý kiến cho rằng quan hệ giữa quân đội Mỹ và Philippines đang bị rạn nứt khi mà Tổng thống Rodrigo Duterte phản đối việc quân đội nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ Philippines. Ông Duterte còn đe dọa chấm dứt các cuộc tập trận chung và xóa bỏ các hiệp ước quốc phòng giữa hai nước. 

Lính thủy đánh bộ Philippines tập trận chung với quân đội Mỹ tại căn cứ hải quânSan Antonio, Zambales hồi năm 2015.

Theo phát ngôn viên quân đội Philippines, Đại tá Restituto Padilla, hai nước vẫn sẽ tiếp tục "hợp tác chặt chẽ trên nhiều lĩnh vực đảm bảo an ninh và lợi ích của mỗi quốc gia" bao gồm hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai, chống khủng bố và an ninh hàng hải. 

Tuy nhiên, hai bên đã đồng thuận cắt giảm quy mô và tần suất các cuộc tập trận chung cũng như giảm số lượng binh sĩ Mỹ tham gia các cuộc tập trận này. 

"Hai quốc gia đồng minh sẽ tập trung hơn vào các hoạt động cứu trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai và huấn luyện quân sự phi truyền thống", Reuters dẫn lời một tướng Philippines giấu tên. 

Cũng theo ông này, trước đó, Bộ Quốc phòng Philippines đã yêu cầu quân đội giảm tập trận chung để "tập trung vào huấn luyện cứu trợ thiên tai" cũng như chấm dứt các cuộc tập trận hải quân và tấn công đổ bộ. Do đó, trong thời gian tới, số lượng binh sĩ Mỹ tham gia tập trận ở Philippines sẽ còn "rất ít". Còn trong hai năm qua, khoảng 5.000 quân nhân Mỹ đã tham gia các cuộc tập trận tại Philippines. 

Tướng Philippines giấu tên cho biết kế hoạch triển khai quân nhân Mỹ theo Hiệp ước hợp tác tăng cường quốc phòng (EDAC) 2014 mà Tổng thống Duterte từng mong muốn chấm dứt, sẽ vẫn tiếp tục được thi hành. 

"Chúng ta sẽ chứng kiến số lượng máy bay và binh sĩ Mỹ hoạt động ở các căn cứ của Philippines sụt giảm trong thời gian tới", quan chức Philippines giấu tên nói. 

Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Mỹ, Trung tá Gary Ross cho hay Mỹ đã đồng thuận "thay đổi một số cuộc tập trận" để tập trung vào hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thiên tai và chống khủng bố. Ngoài ra, các đối tác khác sẽ được mời thể tham gia "tăng cường hợp tác đa phương". 

Theo ông Ross, Mỹ và Philippines cũng đã đồng thuận "tiếp tục thi hành thỏa thuận EDCA" bởi hiệp ước này mang lại lợi ích cho đôi bên trong đó giúp tăng khả năng cứu trợ nhân đạo và hiện đại hóa quân đội Philippines. 

Trong nhiều thập niên qua, Philippines được xem là một trong những đồng minh quan trọng nhất của Mỹ tại châu Á. Tuy nhiên quan hệ giữa hai nước đã có dấu hiệu rạn nứt khi Tổng thống Duterte nhiều lần lên tiếng chỉ trích và tỏ thái độ không tin tưởng Washington.