Mạo hiểm 'gap year': 'Đó là những bạn trẻ tự quyết kém và vô trách nhiệm!'

Trong những năm gần đây nhiều bạn trẻ quyết định thực hiện "gap year" để tìm đam mê đích thực, sẵn sàng đánh đổi 1 năm để xác định tiếp mục tiêu nghề nghiệp tương lai. Điều đó có thực sự là đúng đắn?

Liên quan đến trào lưu 'gap year' của giới trẻ, PV Infonet đã có cuộc trao đổi cùng PGS. TS Trần Thành Nam, Chủ nhiệm Khoa Các khoa học giáo dục, Trường đại học Giáo dục (Ðại học Quốc gia Hà Nội):

Hiện nay một số bạn trẻ vào đại học nhưng vẫn hoang mang không rõ mình hợp với ngành nghề nào. Các bạn này quyết định bỏ 1 năm theo trào lưu "gap year" để xác định lại mục tiêu. Ông nghĩ gì về hiện tượng này?

Rõ ràng trì hoãn một năm là bạn trẻ quyết định chưa thông minh. Tôi cho rằng, bố mẹ và thầy cô phải là người giúp học sinh đưa ra những lựa chọn dựa trên sở trường của chính các em.

Để xác định nghề nghiệp phù hợp với năng lực thì khi chọn ngành, bạn trẻ phải xem kỹ ngành đó trong bản mô tả của các trường đại học công bố trên websiite của trường. Các bạn trẻ phải xem sau khi tốt nghiệp chương trình đó thì mình có thể làm ở những vị trí việc làm nào...

Ngoài ra, bạn trẻ cũng nên xem học xong chương trình đó khi tốt nghiệp thì có được năng lực và chuẩn đầu ra nào, nếu chưa xác định được đam mê thì phải chọn chương trình nào đó mà ở đó tất cả các năng lực chung về công nghệ thông tin, ngoại ngữ, tư duy phản biện cũng như khởi nghiệp, 4.0... phải có để ít nhất các bạn học năm đầu tiên chưa đi vào chuyên ngành nhưng đã có kỹ năng chung chứ không thể nói học xong 1 năm mà không thu được gì.

Tôi nghĩ rằng, không chọn được nghề là thế mạnh của mình thì cũng đừng chọn những ngành mà chắc chắn khi làm việc bạn sẽ gặp khó khăn, ví như không biết vẽ mà lại chọn ngành kiến trúc hay liên quan đến mỹ thuật là khó rồi.

Theo ông, bạn trẻ nên chọn nghề theo sở thích hay trào lưu?

Chúng ta không thể chọn nghề theo trào lưu được vì trào lưu chúng ta đang thấy chỉ là trào lưu ở hiện tại nhưng 4-5 năm sau khi các bạn tốt nghiệp thì nó không còn là trào lưu màu mỡ, cũng như ngành đó không còn nhu cầu nhân lực dồi dào nữa.

{keywords}
PGS.TS Trần Thành Nam, Chủ nhiệm Khoa Các khoa học giáo dục, Trường Đại học Giáo dục.

Chọn nghề theo trào lưu thì sự cạnh tranh của bạn sẽ rất lớn vì bạn không giỏi, không xuất sắc thì không thể có 1 vị trí công việc tốt, chưa kể thế giới của chúng ta rất bất định và mơ hồ nên có những thứ mình nghĩ là trào lưu thì nó lại không phải.

Vì thế, chọn nghề phải xác định mình được trang bị năng lực nào và năng lực đó giúp bạn thích ứng thế nào với sự biến đổi rất nhanh chóng của thị trường lao động trong thời gian tới.

Vậy làm sao để bạn trẻ xác định được sở thích nghề nghiệp của mình sau THPT? 

Bố mẹ và thầy cô phải đồng hành với các em trong việc chọn nghề, và chọn nghề trong cả quá trình vì nhiều khi các bạn trẻ chỉ thích nhất thời, chưa biến thành thế mạnh để lựa chọn nghề nghiệp.

Ví như có những bạn nghĩ rằng mình thích đi nhiều nơi, tiếp cận nhiều người mở mang tầm mắt nên chọn ngành du lịch nhưng khi học thì phát hiện đó không phải sở thích của mình.

Vì thế tôi nói là chọn ngành phải có sự quan sát trong thời gian dài, dựa trên bằng chứng, dựa trên tiềm năng lâu dài được quan sát theo thời gian, dựa vào bộ công cụ đánh giá khách quan để qua đó phản ánh được năng lực cũng như phẩm chất và thiên hướng nghề nghiệp của từng đứa trẻ.

Chọn nghề cũng cần những chuyên gia có kiến thức dự báo thị trường lao động cũng như dự báo thiên hướng tương lai nghề nghiệp thì mới phân tích được.

Còn phụ huynh nhiều người cũng không hiểu hết về các ngành đào tạo trong đại học nên chỉ đọc tên chương trình đã nghĩ là nó hot. Ví như nhiều phụ huynh chỉ đọc tên chương trình có từ “quản lý”, “kinh tế”, “tiền”, “tài chính” là bắt con đăng ký bằng được và không cần biết ngành đó trong trường đại học sẽ dạy con mình cái gì.

Hay có những phụ huynh cứ nghe tên ngành có từ “thông tin” là bắt con đăng ký học vì nghĩ là “công nghệ thông tin” nhưng học 2 năm mới ngã ngửa con học ngành “thông tin thư viện”. Đó là ấu trĩ và thiếu hiểu biết mà bố mẹ cần lưu ý khi định hướng nghề nghiệp cho con.

Giới trẻ có nên trải nghiệm "gap year" khi cảm thấy không phù hợp với ngành đang học?

Tôi nghĩ là tùy vào hoàn cảnh gia đình, nếu gia đình bạn là gia đình quý tộc, không cần quan tâm gì đến tiền và quỹ thời gian là vô hạn thì các bạn có thể phung phí thoải mái, thử tất cả các cơ hội xem cái gì phù hợp với mình.

Thế nhưng, một thực tế là không phải gia đình nào cũng có điều kiện như vậy, bạn phí 1 năm thì bố mẹ của các bạn vất vả thêm 1 năm.

Thật ra những bạn không chọn được nghề ở khía cạnh nào đó cũng thể hiện đó là những bạn không có năng lực định hướng và khả năng tự quyết kém, không có cách thức ra quyết định và vô trách nhiệm với bản thân, với gia đình.

Tôi khuyến khích các bạn trong thời gian nhanh nhất phải quyết định định hướng nghề nghiệp trong tương lai và phải chịu trách nhiệm với những quyết định của mình.

Vì vậy, hãy dành một khoảng lặng thời gian để hiểu mình, hiểu thế giới nghề nghiệp, hiểu các xu hướng nghề nghiệp và ra quyết định sớm nhất.

Thời gian này mà các bạn lớp 12 năm nay mới nghĩ đến hướng nghiệp thì cũng hơi muộn nhưng các bạn hãy hình dung xem sau này mình muốn trở thành người thế nào, mình muốn làm việc trong môi trường nào để thu hẹp lại hướng ngành nghề các bạn mong muốn học tập.

Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!

Giới trẻ theo trào lưu 'gap year' bất chấp ngăn cản của phụ huynh

Giới trẻ theo trào lưu 'gap year' bất chấp ngăn cản của phụ huynh

Đã có không ít bạn học sinh, sinh viên lựa chọn tạm dừng học tập hoặc công việc thường nhật trong một khoảng thời gian để đi tìm sở thích hoặc thực hiện những mục đích cá nhân. Đó chính là "gap year".

Hoàng Thanh

Bé trai mải đuổi bóng nên suýt bị ô tô tông giữa lòng đường Icon

Đoạn clip ghi lại tình huống giao thông nguy hiểm xảy ra trên đường Mai Thị Lựu, TP Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk sáng 03/12 đang thu hút sự chú ý của cư dân mạng.

Xe bán tải quay đầu bị 2 xe máy đâm vào dồn dập khiến dân mạng 'không thể hiểu nổi'

Trời mưa, tầm nhìn hạn chế khiến 2 xe máy tông liên tiếp vào chiếc xe bán tải đang quay đầu. Đoạn clip vụ tai nạn gây nhiều chú ý trên mạng xã hội.

2 tên trộm ngang nhiên 'rinh' đồ trước cửa nhà dân gây phẫn nộ Icon

Hành vi trộm cắp tài sản của 2 tên trộm này khiến cộng đồng mạng vô cùng bức xúc.

Thót tim xem clip cụ ông sang đường trước đầu ô tô Icon

Cụ ông đột ngột sang đường khiến tài xế ô tô phải phanh gấp để tránh tai nạn, rất may không ai bị thương.

Cười 'té ghế' với clip báo thủ mùa World Cup của 1977 vlog Icon

Sản phẩm mới của 1977 Vlog thật sâu cay, khiến dân mạng không thể ngừng cười. Song cũng là lời cảnh tỉnh đến tất cả mọi người, nhất là những bạn trẻ ham vui, thiếu suy nghĩ.

'Khi nào 1+1=1 mà không phải tính sai', câu trả lời khiến ai nấy phải gật gù!

'Khi nào 1+1=1 mà không phải tính sai', nhìn thấy câu hỏi này bạn đã nghĩ ra được đáp án chưa nào? Nếu chưa thì hãy đọc bài viết sau để xem đáp án nhé!

Bán 80.000 đồng một củ khoai nướng dậy sóng cõi mạng bị công an xử phạt

Vụ người bán hàng vỉa hè đòi 80.000 đồng một củ khoai nướng gây chú ý trên mạng, Công an phường Hàng Bạc đã lập biên bản xử lý người này với hành vi lấn chiếm vỉa hè đồng thời tiếp tục củng cố hồ sơ để xử lý hành vi thu giá quá cao

Người đàn ông đi bộ giữa đường thoát nạn lần 1 nhưng không may mắn lần 2 Icon

Đoạn clip do camera an ninh nhà dân ven đường ghi lại một tình huống giao thông thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng

MC Thành Trung bình luận ‘trò bếp núc không hợp nhà mình’ gây tranh cãi

Bình luận dưới bài viết của bà xã Ngọc Hương, MC Thành Trung đã sử dụng những lời lẽ khiến dân mạng tranh cãi.

Clip các bé mầm non hóa thân 'cảnh sát nhí' đạp xe diễu hành làm ‘đốn tim’ cư dân mạng

Dưới sự hướng dẫn của cô giáo, các bạn nhỏ mầm non này đã có màn diễu hành bằng xe đạp vô cùng đáng yêu và nhận về “bão tim” từ cộng đồng mạng.

Đang cập nhật dữ liệu !