Khó thở, không ngờ bị tắc toàn bộ hai bên phổi

Bệnh nhân đang hồi phục sau ca mổ

Vào lúc 6h18 ngày 29/11/2018, bệnh nhân nữ N.T.H (55 tuổi, quê Vĩnh Long), nhập cấp cứu Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong tình trạng khó thở dữ dội, đau tức ngực, ho khan nhiều. Bệnh nhân được chẩn đoán suy hô hấp cấp, theo dõi thuyên tắc phổi, huyết khối tĩnh mạch đùi khoeo.

Trước đó, vào ngày 19/11/2018, bệnh nhân đã được cắt toàn bộ tử cung, phần phụ và nạo hạch chậu hai bên để điều trị ung thư cổ tử cung và có ghi nhận huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới trong thời gian này tại một cơ sở y tế khác.

Qua các kết quả cận lâm sàng cấp cứu của bệnh nhân cho thấy huyết khối lấp hoàn toàn động mạch phổi phải, động mạch phổi trái ở đoạn gốc và các phân nhánh.

Siêu âm tĩnh mạch chi dưới thấy huyết khối lấp hoàn toàn tĩnh mạch đùi nông, tĩnh mạch khoeo, chày trước và chày sau chân phải. Bệnh nhân nhanh chóng được chuyển lên khoa Nội tim mạch và điều trị tích cực với siêu âm huyết khối nhĩ phải với kích thước 9x38mm, di động, dãn buồng tim phải, động mạch phổi, tăng áp phổi.

12h15 cùng ngày bệnh nhân được hội chẩn khẩn cấp giữa Khoa Nội tim mạch và Khoa Phẫu thuật tim với chỉ định phẫu thuật mổ cấp cứu lấy huyết khối thay vì điều trị tiêu sợi huyết hay hút huyết khối bằng catheter qua động mạch phổi như thông thường.

Người nhà bệnh nhân không đồng ý phẫu thuật, chỉ muốn điều trị nội khoa tiêu sợi huyết vì bệnh nhân mới trải qua phẫu thuật 10 ngày trước nhưng ê kíp bác sĩ đã giải thích cặn kẽ tình trạng nguy kịch của bệnh nhân, thuyết phục người nhà bệnh nhân vì nếu còn chần chừ thêm thời gian sẽ ảnh hưởng đến tính mạng.

TS.BS Bùi Minh Thành cho biết: “Lúc hội chẩn, biểu hiện bề ngoài bệnh nhân còn tỉnh, chỉ khó thở nhiều, đau tức ngực, mạch và huyết áp không có biến động nhiều. Tuy nhiên, ê kíp hội chẩn bác sỹ khoa Nội Tim mạch và Phẫu thuật tim đã dựa trên sự nhạy bén và kinh nghiệm chuyên môn mà không hề chủ quan mà ngược lại đánh giá tình trạng bệnh nhân lúc này rất nguy kịch. Huyết khối nhiều, kích thước lớn, dài và cứng do hình thành nhiều ngày ở vị trí quan trọng là tim và phổi gây tăng áp phổi, cản trở hồi lưu từ động mạch chi dưới về tim, gây suy tim phải.

Thêm nữa là đoạn huyết khối rất dài từ tĩnh mạch chủ dưới vẫn tiếp tục di chuyển lên trên theo hệ tuần hoàn sẽ gây lên tình trạng nặng nề, nguy kịch hơn.  

Chính vì vậy chúng tôi đã cố gắng thuyết phục gia đình bệnh nhân và thống nhất với nhau là chỉ có phẫu thuật khẩn cấp ngay lập tức mới có thể cứu mạng cho bệnh nhân trong trường hợp này”.

14h30 người nhà bệnh nhân đồng ý phẫu thuật, với sự phối hợp đồng bộ nhanh chóng của khoa Nội tim mạch, bệnh nhân được chuyển vào phòng mổ Khoa phẫu thuật tim. Đúng như dự đoán ban đầu của ê kip hội chẩn, bệnh nhân trên bàn mổ được dẫn mê với diễn tiến rất xấu.

Bệnh nhân được gây mê nội khí quản, phẫu thuật cấp cứu lấy huyết khối động mạch phổi hai bên đến tận các động mạch phân thuỳ, tái lập lưu thông hệ động mạch phổi. Đồng thời lấy huyết khối nhĩ phải và tĩnh mạch chủ dưới, tái lập hồi lưu tĩnh mạch chủ dưới, dưới tuần hoàn ngoài cơ thể kèm lọc máu và hạ thân nhiệt chỉ huy.

17h15 ca mổ thành công, bệnh nhân được chuyển về hồi sức tim tích cực và tỉnh dần với sinh hiệu ổn định. Bệnh nhân được theo dõi sát tình trạng đông chảy máu để tiếp tục điều trị bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu nhằm tránh tình trạng thuyên tắc huyết khối có thể tái phát ngay trong thời điểm hồi sức.

Đến ngày 4/12/2018, bệnh nhân tự thở đều, ăn uống, trò chuyện được, tiểu trong, tự ngồi dậy, trao đổi trò chuyện được với các chỉ số huyết học và sinh hoá ổn định.