Hàng nghìn công nhân bị ngộ độc mỗi năm, trách nhiệm thuộc về ai?

Một vụ ngộ độc tập thể tại bếp ăn cho công nhân

Theo thống kê của Bộ Y tế, từ năm 2010 đến nay, cả nước đã xảy ra 656 vụ ngộ độc thực phẩm với hơn 27.000 người mắc, trong đó 184 người tử vong. Riêng bếp ăn tập thể tại các KCN/KCX, đã xảy ra 84 vụ ngộ độc thực phẩm làm 6.059 công nhân phải nhập viện cấp cứu.

Ông Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) cho biết thêm, số vụ ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể của KCN/KCX những năm gần đây có chiều hướng giảm nhẹ song số người mắc lại tăng với diễn biến rất phức tạp. Theo báo cáo giám sát tại các địa phương, có rất nhiều vụ ngộ độc thực phẩm lớn làm hàng trăm người mắc. Theo đó, trung bình mỗi năm cả nước có trên 1.000 người phải nhập viện vì ngộ độc tại các bếp ăn này.

Chỉ tính riêng tại Hà Nội, trong 5 tháng đầu năm, toàn thành phố đã xảy ra 2 vụ ngộ độc thực phẩm lớn tại bếp ăn tập thể trong KCN với hàng trăm người phải nhập viện. Đây cũng là địa phương có số bếp ăn tập thể tại các KCN lớn nhất cả nước với 245 cơ sở, trong đó có nhiều bếp ăn tập thể quy mô hàng nghìn suất ăn.

Lý giải điều này, ông Trần Ngọc Tụ, Chi cục trưởng Chi cục VSATTP Hà Nội bày tỏ nguy cơ ngộ độc thực phẩm còn tiềm ẩn bởi nguồn nông, thủy sản thực phẩm tại Hà Nội chỉ đáp ứng được 60-65% nhu cầu tiêu thụ, 35-40% còn lại phụ thuộc vào nguồn từ bên ngoài đưa vào. Trong khi đó, tình hình vận chuyển, buôn bán, sử dụng thực phẩm không đảm bảo ATTP, việc kiểm soát thực phẩm không rõ nguồn gốc từ tỉnh khác vào Hà Nội còn diễn biến phức tạp.

Theo ông Nguyễn Thanh Phong, nguyên nhân xảy ra tình trạng này một bộ phận lớn các cơ sở có nhu cầu sử dụng thực phẩm cung cấp cho công nhân giá rẻ, chỉ từ 10.000-12.000 đồng/ suất ăn. Trong khi đó, ngay bản thân công nhân cũng chấp nhận suất ăn giá rẻ như vậy dù biết khó đảm bảo an toàn.

Mặt khác, các cơ sở cung cấp suất ăn ngày càng nhiều, nhiều cơ sở quy mô nhỏ, điều kiện cơ sở rất thủ công, khó kiểm soát yêu cầu về ATTP. Trên thực tế, qua kiểm tra, sai phạm tại các bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn cho các KCN rất phổ biến.

Cụ thể có  khoảng 19,1% bếp ăn tập thể không có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP. Điển hình là mới đây, Cục đã phát hiện một công ty có  8/18 bếp ăn tập thể không có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP. Ngoài ra, 16,7% cơ sở không đạt về điều kiện vệ sinh khu chế biến, nhà ăn, 16,16% cơ sở vi phạm về lưu mẫu, 9,25% cơ sở sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc…

Cũng theo ông Phong, một lý do chủ quan khác là do trách nhiệm đảm bảo ATTP của chính quyền địa phương các cấp, Ban Quản lý các KCN/KCX, chủ doanh nghiệp sử dụng dịch vụ ăn uống chưa cao, chưa thường xuyên.

“Không ít chính quyền địa phương không nắm rõ hoạt động bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn trên địa bàn. Phần lớn chủ doanh nghiệp còn khoán công tác đảm bảo ATTP cho nhà thầu cung cấp suất ăn cho công nhân. Đặc biệt, nhiều tỉnh hiện nay còn quy định việc kiểm tra, thanh tra (trong đó có y tế) đối với doanh nghiệp nằm trong KCN/KCX phải được thông báo trước 7-10 ngày cho Ban quản lý và phải được sự chấp thuận của chủ doanh nghiệp, dẫn đến việc thanh kiểm tra một số bếp ăn tập thể rất khó thực hiện, nhất là kiểm tra đột xuất…”- ông Phong nhấn mạnh.

Với cách hiểu chưa đúng này, khiến cho công tác thanh kiểm tra ATTP trở nên hình thức, bản thân các doanh nghiệp cũng có thời gian đối phó vô hình chung chất lượng bữa ăn của công nhân dường như bị bỏ ngỏ.

Trước thực trạng trên, Bộ Y tế vừa đưa ra yêu cầu Ban Quản lý các KCN/KCX, các nhà máy trong các KCN/KCX phải ký cam kết tự chịu trách nhiệm đảm bảo ATTP cho đơn vị. Chi cục ATTP tại các tỉnh thành phố cũng cần phải tăng cường thanh kiểm tra bếp ăn tập thể tại khu vực này nhằm phát hiện và xử lý kịp thời kiên quyết không để cơ sở bếp ăn tập thể không có giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP hoạt động, không để các cơ sở vi phạm nhiều lần cung cấp suất ăn cho công nhân.