Bí kíp tránh 'bẫy' khi ôn luyện môn Sinh học THPT quốc gia 2020

Khi ôn luyện môn Sinh học THPT quốc gia 2020, học sinh cần chú ý ôn tập kiến thức kì I lớp 12, phần vận dụng và vận dụng cao, phần câu hỏi khó và cực khó.

Thầy Nguyễn Thành Công, giáo viên môn Sinh học tại Hệ thống Giáo dục HOCMAI chia sẻ cách giúp học sinh tránh "bẫy" khi làm bài thi môn Sinh học THPT quốc gia 2020.

Tập trung kiến thức chương trình kì I lớp 12

Vừa qua, Bộ GD&ĐT đã công bố về hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học của học kỳ II năm học 2019-2020, tiếp theo đó là công bố đề thi tham khảo cho kì thi THPT Quốc gia 2020. Dựa trên đề thi môn Sinh học, có thể thấy: Phần lớn nội dung câu hỏi nằm trong chương trình lớp 12 (90%) và 10% nằm trong chương trình lớp 11.

Ở chương trình lớp 12, phần lớn các câu hỏi vẫn tập trung ở kiến thức học kì I, kiến thức học kì II có khoảng 25% số câu hỏi nằm trong nội dung Tiến hóa và Sinh thái học và thuộc các nội dung còn lại sau khi đã giảm tải và tinh giản. Học sinh cần nghiên cứu kĩ Công văn giảm tải năm 2011 và Công văn điều chỉnh nội dung dạy học (Học kỳ II, năm 2020) để có kế hoạch ôn tập hiệu quả.

Thầy Nguyễn Thành Công.

Mẹo ghi điểm phần Vận dụng, vận dụng cao

Theo mô hình Đề tham khảo từ Bộ GD&ĐT, số lượng câu hỏi ở phần Vận dụng và vận dụng cao chiếm khoảng 25%. Các câu hỏi Vận dụng và vận dụng cao thường rơi vào các chuyên đề: Cơ chế di truyền và biến dị, Quy luật di truyền, di truyền quần thể và di truyền người. Đối với từng chuyên đề, học sinh cần có những phương pháp ôn tập khác nhau. Cụ thể:

1. Đối với chuyên đề Cơ chế di truyền và biến dị

Học sinh nắm chắc kiến thức về cấu trúc và chức năng của các đại phân tử sinh học: ADN, ARN, protein. Nắm chắc các cơ chế di truyền ở cấp độ phân tử: Tự sao, phiên mã, dịch mã và điều hòa biểu hiện gen. Luyện tập kỹ lưỡng các dạng bài tập tính toán “A, T, G, X” và các vấn đề liên quan cũng như các dạng bài tập mã di truyền. Nắm chắc cấu trúc và chức năng của NST, cơ chế của nguyên phân, giảm phân; các vấn đề biến dị: thường biến, biến dị tổ hợp, đột biến gen, đột biến NST và các dạng bài tập liên quan.

2. Đối với Quy luật di truyền

Nghiên cứu thật kỹ dạng toán phối hợp các quy luật di truyền: Dấu hiệu nhận diện, cách giải và các dạng bài toán phụ phổ biến.

3. Đối với Di truyền quần thể

Chú trọng ôn luyện cấu trúc di truyền của quần thể và sự tác động của các nhân tố tiến hóa lên quần thể.

4. Đối với Di truyền người

Nghiên cứu kỹ dạng bài toán phả hệ và các vấn đề liên quan và luyện thật kỹ kĩ thuật giải phả hệ và phối hợp tính xác suất trong phả hệ.

 

Cảnh giác cao với những câu hỏi dễ “đánh bẫy” 

Trong đề thi THPT quốc gia đối với môn Sinh học, học sinh cần chú ý những câu hỏi cực khó thuộc 2 dạng chủ đạo: Bài tập phả hệ và bài tập phối hợp các quy luật di truyền. Thông thường, phần thi này dễ “đánh lạc hướng", mà các thầy luyện thi thường gọi hài hước là "đánh bẫy” học sinh thông qua việc: Xác định quy luật di truyền phối hợp từ các dấu hiệu; Tính số kiểu gen, kiểu hình ở đời con; Tính toán xác suất xuất hiện các kiểu gen và các kiểu hình ở đời con.

Ví dụ: Một loài thực vật lưỡng bội có alen A chi phối kiểu hình trội trội hoàn toàn so với alen a chi phối kiểu hình lặn. Một nhóm các cây cho phấn có tỉ lệ kiểu gen (1/4AA: 3/4Aa) lai với một số cây có tỉ lệ kiểu gen (1/3AA: 2/3Aa) được các hạt đời F1. Xác suất gieo 2 hạt F1 thu được 2 cây đều mang kiểu hình trội là:

A. 63/64                      B. 49/64                      C. 15/96                      D. 25/32

Đối với câu hỏi này, rất nhiều học sinh sẽ mắc bẫy tính tỉ lệ giao tử rồi tính ra kết quả theo công thức: (5/8A: 3/8a)(2/3A: 1/3a), tỉ lệ kiểu hình lặn ở đời con 3/8 x 1/3 = 1/8aa, kiểu hình trội = 7/8 và tỉ lệ 2 cây có kiểu hình trội = (7/8)2 = 49/64, đáp án B.

Tuy nhiên, đây là một cái bẫy vì không thể tính xác suất bố, mẹ hai lần trong cùng 1 phép lai được và do đó cách tính trên sẽ đi đến kết quả sai.

Để giải quyết bài này, các thí sinh cần dùng kĩ thuật tách phép lai: (1/4AA: 3/4Aa)(1/3AA: 2/3Aa). Kết quả cần tìm = 1/4 x 1/3 x 1 x 1 + 1/4 x 2/3 x 1 x 1 + 3/4 x 1/3 x 1 x 1 + 3/4 x 2/3 x 3/4 x 3/4 = 25/32

Để không bị mắc các lỗi sai ở phần câu hỏi cực khó, các em cần phải nắm chắc quy luật tính xác suất.

Ngoài ra, học sinh thường bị mất điểm đáng tiếc ở nhiều câu hỏi dễ vì tâm lý chủ quan hoặc không để ý đến các dấu hiệu bẫy trong câu hỏi.

Ví dụ. Ở một loài thực vật, màu sắc hoa chi phối bởi một cặp alen A và a; màu sắc quả được chi phối bởi một locus 2 alen B và b. Phép lai AaBb x AaBb sẽ tạo ra ở đời con tối đa bao nhiêu loại kiểu hình?

A. 9                              B. 3                              C. 4                             D. 6

Ở câu này, nhiều học sinh sẽ dính bẫy đáp án C. Nhưng thực tế, mỗi locus có thể có 3 kiểu hình nếu các alen trội - lặn không hoàn toàn. Số loại kiểu hình thực tế là 3 x 3 = 9 kiểu hình.

Đối với các thí sinh đặt mục tiêu thi môn Sinh học chỉ để xét tốt nghiệp, các em cần tập trung làm chắc chắn ở 20 câu hỏi đầu tiên (chủ yếu ở mức nhận biết) và cố gắng làm tốt ở 10 câu hỏi tiếp theo.

Sau đó, có thể chọn ngẫu nhiên ở 10 câu hỏi cuối cùng. Tuy nhiên, đối với các thí sinh thi môn Sinh học để xét tuyển vào Đại học, mục tiêu của các em sẽ quyết định chiến thuật làm bài. Nếu mong muốn điểm 9+, các em không thể để rơi rụng điểm ở 30 câu đầu và cố gắng làm 30 câu đầu trong thời gian ít hơn 20 phút, còn lại 10 câu cuối dồn toàn bộ tâm sức để giải quyết trong 30 phút cuối cùng của thời gian làm bài. Chuẩn bị tốt về kiến thức và kĩ năng, có chiến thuật làm bài tốt các em sẽ gặt hái thành công.

Hoàng Thanh
Chủ đề :
 
List comment
 
 
Đề minh họa môn Toán 2021: Dễ hay khó?
icon

Nhận định về đề minh họa môn Toán Kỳ thi Tốt nghiệp THPT năm 2021 của Bộ GD&ĐT, nhiều giáo viên cho rằng đề khá “mềm”, số câu hỏi dễ và vừa chiếm tỉ trọng lớn, mặc dù có một số câu hỏi phân loại cao.

 
 
Một số chiêu lừa kinh điển ngày Cá tháng Tư làm đi làm lại vẫn có người 'dính' bẫy
icon

Hôm nay là ngày Cá tháng Tư (1/4), bạn đã câu được chú cá nào chưa? Xin gợi ý cho các bạn một số chiêu 'thả thính' đảm bảo cứ thả câu là bắt được cá nhé!

 
 
Hai cô giáo xinh hơn cả hotgirl khiến dân mạng trầm trồ
icon

Cô giáo quá xinh đẹp khiến nhiều người dù đã ra trường vẫn muốn đi học lại ngay.

 
 
Đề minh họa 2021 môn Văn: Học sinh trung bình dễ đạt 5 – 6 điểm
icon

Đó là nhận định chung của các giáo viên Tổ Ngữ văn – Hệ thống giáo dục HOCMAI về đề thi minh họa tốt nghiệp THPT 2021 môn Ngữ văn mà Bộ GD&ĐT vừa công bố.

 
 
Xét tuyển bằng học bạ: Làm sao để tăng cơ hội trúng tuyển đại học?
icon

Mùa tuyển sinh đại học 2021, rất nhiều trường đã công bố phương án xét tuyển bằng học bạ. Vậy thí sinh cần làm gì để có thể tăng cơ hội trúng tuyển đại học bằng phương thức xét tuyển học bạ?

 
 
Bình An trêu chọc Phương Nga sưng mắt nhưng phản ứng của cô bạn gái còn 'lầy lội' hơn
icon

Vốn là cặp đôi hạnh phúc nhất nhì trong Vbiz, Phương Nga - Bình An thi thoảng lại khiến fan hâm mộ bật cười với những khoảnh khắc lầy lội.

 
HUBT khen thưởng sinh viên đạt thành tích tại các cuộc thi quốc gia và khu vực
icon

Sáng 26/3, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội (HUBT) tổ chức Lễ tuyên dương khen thưởng sinh viên đạt thành tích tại các cuộc thi quốc gia và khu vực năm học 2019 - 2020.

 
Phụ huynh gửi ảnh bài tập của con vào nhóm, cô giáo phát hiện chi tiết bất thường
icon

Có vấn đề gì trong những bức ảnh của phụ huynh khiến cô giáo quyết định bỏ luôn cả hình thức kiểm tra bài qua nhóm chung như vậy?

 
Bi Béo giúp bố Xuân Bắc ẵm 40 triệu đồng trong Ai là triệu phú, một mực đòi ghi tấm séc là của mình
icon

Con trai nam danh hài Xuân Bắc đã giúp anh trả lời câu hỏi thứ 12 trong chương trình Ai là triệu phú.

 
Kết quả kiểm nghiệm vụ 9 học sinh Nghệ An đau bụng sau uống nước ngọt miễn phí trước cổng trường
icon

Liên quan đến vụ việc 9 học sinh bị đau bụng, buồn nôn sau khi uống nước miễn phí được phát trước cổng trường ở TP Vinh (Nghệ An), các cơ quan chức năng đã có kết quả kiểm nghiệm mẫu nước ngọt này.