Gia đình lão nông ở Hà Nội gần 50 năm gắn bó với những chiếc đèn cù

Theo nghề gia đình ông Đỗ Văn Kỳ (ở thôn Hạ Thái, xã Duyên Thái, Thường Tín, Hà Nội), đã gắn bó với nghề gần 50 năm, chuyên làm những món đồ chơi trung thu truyền thống, đặc biệt là những chiếc đèn cù, đèn thỏ.

Ngày 22/8, chúng tôi đã có mặt tại nhà ông Đỗ Văn Kỳ (ở thôn Hạ Thái, xã Duyên Thái, Thường Tín, Hà Nội). Đến nhà, ông Kỳ đang miệt mài với từng que nứa làm đèn cù, đèn thỏ… để phục vụ cho Tết Trung thu.

Ông Kỳ cho biết, trước đây ở làng ông có rất nhiều hộ gia đình làm những thứ đồ chơi truyền thống này. Tuy nhiên, thời gian biến đổi nên hiện nay chỉ còn duy nhất gia đình ông làm đèn cù ở làng.

“Cậu ở Hà Nội về, hôm nào có thời gian ra phố Hàng Mã, hỏi những người dân buôn bán ở đấy thì biết những chiếc đèn cù, đèn thỏ này chỉ có gia đình tôi cung cấp ra đấy thôi. Ngoài ra nhà tôi còn cung cấp rất nhiều đèn cù cho các trường tiểu học, trường mẫu giáo quanh đây” - ông Kỳ háo hức khoe với chúng tôi.

Để làm ra những chiếc đèn thỏ, đèn cù này gia đình ông Kỳ phải tự trồng những cây đay ở rìa làng để có thể làm được những chiếc cán của đèn.

Công đoạn khó nhất để làm ra chiếc đèn là khi uốn thành khung, đòi hỏi người làm phải tỉ mỉ và có tay nghề.

Theo ông Kỳ, mỗi mùa trung thu gia đình ông cung cấp khoảng hơn 3.000 chiếc đèn cù, đèn thỏ ra thị trường.

Sau khi hoàn thiện bộ khung, ông Kỳ lại tỉ mỉ vẽ những họa tiết trang trí.

Đèn quay nhờ bánh xe làm từ gỗ xoan, gỗ bồ đề, một cạnh tiếp xúc với đế đèn, cạnh kia lăn trên đất. Những điểm tiếp xúc đều được cố định bằng đinh sắt.

Bên cạnh đèn cù, đèn thỏ cũng được gia đình ông Kỳ làm theo đơn đặt hàng.

Gắn bó với ghề nay đã gần 50 năm, ngày ngày tận tụy với công việc, để giúp những đứa trẻ có được những món đồ chơi truyền thống.

Bà Đỗ Thị Xuân (vợ ông Kỳ)cho biết, những năm gần đây, đồ chơi dân gian được người Việt ưu dùng hơn trước nên gia đình bà đã phải thuê một số học sinh gần nhà đến để phụ giúp.

Đây là nghề mang tính thời vụ nên ông Kỳ và bà Xuân rất lo sẽ bị mai một. Do đó, ông Kỳ đang hằng ngày dạy cho 2 cháu ngoại của mình làm những chiếc đèn trung thu/ đèn kéo quân... với mong ước chúng nó có thể lưu giữ lại chút hồn cốt dân tộc.

Hai cậu nhóc chăm chú học việc và giúp ông Kỳ làm ra những chiếc đèn trung thu.

Đèn cù, đèn thỏ là những món đồ chơi trung thu truyền thống có mặt trong thời thơ ấu của nhiều thế hệ người Việt Nam. Theo các thế hệ trước, cái tên đèn cù được đặt xuất phát từ hình dáng của nó. Khi gọi là đèn cù vì nó quay như cái cù (con quay)

Mỗi dịp Tết Trung thu, trẻ em khu xóm lại kéo đèn cù sáng ánh nến chạy vòng quanh sân và cười đùa ríu rít trong đêm trăng. Đèn cù quay được nhờ một bánh xe được gắn dưới đế đèn.

Đề hoàn thành một chiếc đèn cù cần khá nhiều công đoạn, bắt đầu bằng việc chẻ nứa vót nan cắm vào bánh xe, dán giấy bóng màu, sửa lại bằng kéo.

Tiếp đến là vẽ hình trang trí bằng sơn, tra then ngang, buộc lõi dây thép và cắm vào đai đèn một bánh xe gỗ để đèn có thể chuyển động khi đưa qua đưa lại.

Anh Hùng

Từ khóa: Trung Thu Đồ Chơi Dịp Trung Thu Trẻ Em Âm Lịch Năm Nay Màu Sắc Hàng Mã Hưng Yên Hà Nội Chuẩn Bị Chia Sẻ Thường Tín Đèn Ông Sao Đại Lão đèn cù đèn thỏ