Ngôi làng kỳ lạ ở Hà Nội, mời khách ăn cưới, gia chủ phải đến đủ 3 lần

Gia chủ muốn mời khách ăn cỗ cưới, phải đến đủ 3 lần. Nếu không, thực khách sẽ không đến.

Di tích lịch sử đình làng Hoàng Xá.

Hoàng Xá (thị trấn Vân Đình, Ứng Hòa, Hà Nội) là ngôi làng cổ với nhiều nét văn hóa độc đáo. Mặc dù nay đã mai một hoặc biến mất nhưng nhiều phong tục lạ ở đây được ‘người chép sử’ của làng dày công sưu tầm, ghi chép. Đó là nhà giáo Đặng Đình Thiêm (SN 1936 - TT Vân Đình, Ứng Hòa, Hà Nội).

Gặp ông Thiêm vào thời điểm đầu mùa cưới, ông chia sẻ, chuyện cưới hỏi là thứ hiện hữu, gắn liền với đời sống người dân nhất. 

Cách đây hơn nửa thế kỷ, nhà nào có đám, rất khó mời người làng dự tiệc. Gia chủ muốn mời, bắt buộc phải thực hiện lệ ‘Tái thỉnh’.

'Tái thỉnh là tiếng Hán - Việt, có nghĩa là 'mời lại', thể hiện sự cung kính, trân trọng, mong mỏi khách đến', ông Thiêm giải thích. 

Cách mời khách ở đây khá cầu kỳ, thường gia chủ phải đến nhà khách 3 lần. Lần một, chủ nhà mời đến chơi, ăn trầu uống nước. Lần hai cách đám cưới vài ngày, chủ nhà ân cần mời tiệc. Lần ba, người nhà đám cưới tái thỉnh trước giờ ăn khoảng 2 tiếng đồng hồ. Không có đủ 3 lần mời như vậy, thực khách sẽ coi như chủ nhà 'mời rơi' và đương nhiên không dự.

Việc ăn cỗ cưới ở đây còn đặc biệt ở chỗ, gia chủ chỉ khai tiệc vào 1 giờ nhất định. Do vậy, khi đi ăn cưới, bao giờ khách cũng mang theo một cây tăm.

Nếu đến đám, thấy gia chủ đã khai tiệc, họ giả vờ ngậm tăm rồi bước vào và xin kiếu với gia chủ vì trót tiếp khách ở nhà, sau đó lịch sự cáo lui.

Nhà giáo về hưu Đặng Đình Thiêm bên cuốn bản thảo viết về văn hóa, phong tục xưa của địa phương.

Về cỗ bàn, các cụ cao niên thường tự hào: ‘Cỗ làng ta vừa hậu hĩnh, vừa phong phú, cứ phải xếp hai tầng. Cỗ đơn giản cũng phải 8 đĩa - 4 bát; 10 đĩa - 4 bát hoặc 12 đĩa - 5 bát… Bao gồm: giò nem ninh mọc, bóng mực, vây yến, nem chạo… Nhà càng giàu, càng sang cỗ càng to.

Ngày xưa, một bàn cỗ chỉ dành cho 4 người. Khi dự tiệc, mọi người ăn uống từ tốn, tỏ ra thanh lịch, lấy sự nhấm nháp, thưởng thức là chính. Sau bữa cỗ, bao giờ chủ nhà cũng khéo léo chia phần, cử người đem kính tận nhà.

Sau cách mạng tháng 8, mọi thủ tục rườm rà được bãi bỏ, không nhà nào làm cỗ mời khách nữa. Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại, việc cỗ bàn đã quay lại, vẫn công thức 10 đĩa, 4 bát như trước nhưng lệ tái thỉnh xưa cũ thì không còn.

Ông Thiêm cho biết thêm, ngoài cầu kỳ về lời mời khách ăn cỗ, người làng Hoàng Xá còn rất kỹ tính trong việc pha nước mời khách đến dự đám cưới. Thông thường, chiều hôm trước diễn ra tiệc cưới, khách sẽ đến chơi nhà cô dâu, chú rể.

Gia chủ hãm ấm chè tươi, nước rót ra nguyên màu xanh tươi mới. Hết một lượt nước, chè ngả màu là bỏ, không dùng lại.

 

Cách hãm chè tươi ở Hoàng Xá cũng khá tinh tế. Người ta chọn loại lá chè ở gốc, dày và nhỏ, mang về rửa sạch, phơi khô rồi tráng qua nước sôi. Sau đó, mang lá chè vò dập bằng tay và cho vào một vỏ sành, đặt trong sọt tre, xung quanh ủ rơm.

Bước cuối cùng, lấy nước mưa, đun sôi lăn tăn, đổ vào, hãm 20 phút mới mang ra mời khách. Chén nước chè đảm bảo xanh, đặc và sánh là đạt yêu cầu.

Nhà có đám thường chọn người khéo léo đảm nhiệm việc này. Sau 7 giờ tối, gia chủ bỏ nước chè xanh, thay bằng chè mạn.

Ngày xưa chưa có phích, nhà có đám phải đắp lò, nhóm lửa liên tục để luôn có nước sôi.

Chè búp pha thật đặc làm nước cốt, khách tới nhà, người chuyên trách lấy nước sôi, pha với nước cốt mời khách. Dù chè xanh, chè tàu hay chè mạn đều phải đảm bảo 3 yếu tố: màu sắc, hương thơm và vị.

Đến nay, dân làng vẫn truyền tai nhau câu ca: ‘Cơm xong uống nước chè tươi/ Tối, trưa tiếp khách, thảnh thơi chè tàu’.

Người làng bên cho rằng làng Hoàng Xá cầu kỳ, khắt khe nhưng dân làng Hoàng Xá luôn tự hào về nếp sống hiếu khách đó. Lệ này tồn tại mãi đến những năm 80 của thế kỷ 20. Ngày nay, việc cỗ bàn, ăn uống ở Hoàng Xá đã giản tiện đi nhiều nhưng cách đối đãi với khách vẫn như xưa.

Trưởng thôn Hoàng Xá - Trần Hữu Nhuận.

Trao đổi với VietNamNet, ông Trần Hữu Nhuận (Trưởng thôn Hoàng Xá) cho biết: ‘Làng Hoàng Xá từ xưa có đặc trưng là khu vực nằm sát đường cái, thông thương, mua bán dễ dàng. Người dân ngoài trồng lúa, chăn nuôi thường có thêm nghề buôn bán, sản xuất. Do đó đời sống có phần sung túc hơn. Việc thông thương, đi buôn bán khắp nơi, lại gần khu vực giao thông nên nếp văn hóa ở đây mang hơi hướng thành thị.

Những phong tục, tập quán kể trên được ông Thiêm ghi chép lại chính là một phần bản sắc văn hóa đầy giá trị của địa phương'.

Huy Hùng - Minh Anh/VNN
Từ khóa: Đám Cưới Đêm Tân Hôn Phong Tục Xưa Tình Yêu
Chủ đề :

đám cưới

 
List comment
 
 
Chung tay hỗ trợ bệnh viện tuyến đầu Đà Nẵng phòng, chống Covid-19
icon

Hàng trăm ngàn sản phẩm thiết thực từ Diana Unicharm đã chuyển tới hỗ trợ các bệnh viện tại Đà Nẵng giúp chăm sóc bệnh nhân tại các bệnh viện đang trong giai đoạn cách ly, phong tỏa.

 
 
Tai nạn giao thông 7 tháng đầu năm giảm cả ba tiêu chí
icon

Theo thống kê của Bộ Công an và Cục Hàng hải Việt Nam, tai nạn giao thông (TNGT) tháng 7 và 7 tháng đầu năm 2020 giảm cả ba tiêu chí so với cùng kỳ năm 2019.

 
 
9X quyên hàng nghìn suất gạo, rau trao tận tay sinh viên 'mắc kẹt' ở Đà Nẵng
icon

Mỗi ngày, chàng trai trẻ Đào Văn Vĩnh cùng nhóm thiện nguyện chuẩn bị hàng trăm suất quà miễn phí gồm gạo, mỳ tôm, trứng, rau… đưa đến tận tay các sinh viên ở Đà Nẵng đang thực hiện cách ly xã hội.

 
 
Xe container đè bẹp xe con dừng đèn đỏ, 3 người tử vong tại chỗ
icon

Rạng sáng nay, ô tô 5 chỗ bị xe container tông bẹp từ phía sau khiến 3 người tử vong tại chỗ. Sự việc vừa xảy ra rạng sáng nay (4/8) trên quốc lộ 5, hướng Hưng Yên - Hà Nội.

 
 
Đề xuất chuyển công tác công an mặc quần đùi lái xe biển xanh xử lý vi phạm
icon

Đề xuất phạt cảnh cáo, chuyển làm trực ban chiến sĩ công an mặc quần đùi, áo cộc đi xử lý bán hàng rong ở Hà Nội.

 
 
Sạt lở đất đá gây ách tắc cục bộ trên Quốc lộ 6 ở Sơn La
icon

Do ảnh hưởng của trận mưa hoàn lưu cơn bão số 2, một lượng lớn đất đá đã sạt lở gây ách tắc giao thông trên Quốc lộ 6 đoạn qua huyện Vân Hồ (Sơn La).

 
Đắk Lắk: Gần 200 giảng viên, sinh viên ngành y tình nguyện tham gia chống dịch Covid-19
icon

Gần 200 giảng viên, sinh viên ngành Y của Trường Đại học Tây Nguyên và Trường Đại học Buôn Ma Thuột đã có đơn tình nguyện tham gia công tác phòng chống dịch Covid-19 trên địa bàn.

 
Người phụ nữ bị công an phường mặc quần đùi, áo cộc thu đồ lên tiếng
icon

Công an quận Long Biên họp xem xét đưa ra mức xử lý phù hợp với cán bộ công an phường mặc quần đùi, áo cộc đi xử lý bán hàng rong.

 
6 ca mới mắc Covid-19 ở Quảng Nam: Buôn bán ở chợ, đi thăm bệnh, lo đám tang
icon

Tối 3/8, Sở Y tế tỉnh Quảng Nam đã công bố lịch trình của 6 bệnh nhân (SN) mắc Covid-19 vừa được Bộ Y tế ghi nhận vào chiều nay.

 
Dự báo thời tiết ngày 4/8: Bắc Bộ mưa lớn, nguy cơ ngập nhiều nơi
icon

Dự báo thời tiết ngày 4/8, các tỉnh Bắc Bộ Tây Nguyên và Nam Bộ có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to; nền nhiệt thấp; khu vực Trung Bộ ngày nắng, có mưa rải rác và dông.