Điểm mặt tàu sân bay toàn thế giới (P2)

Điểm mặt tàu sân bay toàn thế giới (P1)

Nga

Hải quân Nga hiện chỉ sở hữu một tàu sân bay duy nhất được đóng từ thời Liên Xô cũ với độ choán nước lên tới 67.000 tấn. Tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov được đóng mới tại một xưởng đóng tàu ở Ukraina từ năm 1985 nhưng phải đến những năm 1995 mới có thể đi vào hoạt động bởi những biến động trên chính trường Nga.

Thuộc diện “hàng khủng” so với những tàu sân bay hiện có trong khu vực, Đô đốc Kuznetsov có quân số 1.960 người với 636 thủy thủ đoàn cùng 40 nhân viên phục vụ. Tàu được biên chế 17 máy bay phản lực chiến đấu trong đó có 12 chiếc Su-33 và 5 chiếc Su-25, 24 trực thăng trong đó có 4 chiếc Ka-27LD32, 18 Ka-27PLO và 2 Ka-27S.

Chạy bằng năng lượng thông thường, tàu sân bay Đô đốc Kuznetsov có khả năng hoạt động độc lập trong vòng 45 ngày trước khi phải tiếp nhiên liệu. Các động cơ cho phép Đô đốc Kuznetsov di chuyển với vận tốc 59km/h với tổng quãng đường lên tới 15.700km.

Hiện tại, tàu sân bay duy nhất của Nga chỉ được sử dụng nhằm huấn luyện chiến đấu chứ không có nhiệm vụ tham chiến. Theo dự kiến, Đô đốc Kuznetsov sẽ được đưa vào xưởng sửa chữa trong năm nay, để thay thế hệ thống động cơ cũng như nâng cấp các thiết bị vũ khí trên tàu. Nhiều khả năng khi quay trở lại vào năm 2017, Đô đốc Kuznetsov sẽ được trang bị lò phản ứng hạt nhân để duy trì hoạt động.

Ấn Độ

Quốc gia đông dân thứ 2 châu Á hiện sở hữu một tàu sân bay duy nhất mang tên INS Viraat, mua lại của Vương quốc Anh. Được hạ thủy năm 1959, tàu sân bay INS Viraat là tên sửa đổi của HMS Hermes từng thuộc Hải quân Hoàng gia Anh. Sau 28 năm phục vụ trong quân đội Anh, con tàu được bán cho Ấn Độ sửa chữa và tân trang lại. Có tin, INS Viraat được sửa chữa để phục vụ trong Hải quân Ấn Độ tới năm 2020, nhiều hơn 25 năm so với ước tính ban đầu.

INS Viraat có độ choán nước tiêu chuẩn đạt 23.900 tấn và tăng lên tới 28.700 tấn khi hoạt động với tải trọng tối đa. Con tàu có chiều dài 226,5m, nơi rộng nhất đạt 48,78m và có thể di chuyển với vận tốc tối đa đạt 52km/h. INS Viraat có sức chở tối đa lên tới 30 máy bay bao gồm cả chiến đấu cơ phản lực và máy bay trực thăng chuyên dụng.

Tính tới thời điểm hiện tại, INS Viraat là tàu sân bay lâu đời nhất thế giới hiện còn đang hoạt động. Tuy nhiên, hàng không mẫu hạm già nua này vẫn đang làm tốt trọng trách và đưa tên tuổi của hải quân Ấn Độ vào hàng ngũ những cường quốc mạnh nhất thế giới.

Thực tế, ngay trong tháng 6, Ấn Độ đã có thêm tàu sân bay hạng nặng INS Vikramaditya đã nâng cấp xong và bắt đầu chạy thử nghiệm toàn diện tại Severodvinsk Nga.

Hàng không mẫu hạm INS Vikramaditya của Ấn Độ tại xưởng đóng tàu ở Nga. Ảnh: Military Today

Trong quá trình chạy thử, tàu sân bay INS Vikramaditya sẽ tiến hành những thử nghiệm toàn diện trên biển, hãng tin Interfax của Nga dẫn lời một quan chức ngành đóng tàu nước này. Nga sẽ giao chiến hạm này cho Ấn Độ vào tháng 12 năm nay, tức là sau 4 năm bị trì hoãn vì những bất đồng về chi phí cải tiến.

Tàu sân bay INS Vikramaditya là một hàng không mẫu hạm lớp Project 1143.4 do Liên Xô cũ chế tạo. Chiến hạm có trọng tải 45.000 tấn này đa loại khỏi biên chế quân đội Nga vào năm 1992. Sau đó tàu này được bán cho Ấn Độ hồi năm 2004 và tiến hành cải tạo nâng cấp, nhưng phải đợi tới năm nay mới được giao cho chủ mới, sau 8 năm cải tạo kéo dài. Số tiền để làm mới tàu sân bay Đô đốc Gorshkov đã tăng từ 947 triệu USD lên thành 2,3 tỷ USD.

Ấn Độ vừa nhận 15 chiến đấu cơ MiG-29K với tổng số tiền lên tới 650 triệu USD vào năm 2004 để chuẩn bị cho việc hoạt động chung cùng tàu sân bay INS Vikramaditya. Đầu năm 2010, Ấn Độ lại chi 1,5 tỷ USD để mua thêm 29 chiến đấu cơ loại này.

Bên cạnh đó, dự kiến cuối năm nay, Ấn Độ cũng sẽ hạ thủy tàu sân bay nội địa đầu tiên. Hiện tàu này đã kết thúc quá trình chế tạo cơ bản với lượng choán nước 40.000 tấn.

Ấn Độ sẽ hạ thủy tàu sân bay nội địa đầu tiên lớp Vikrant có lượng choán nước 40.000 tấn.

Hiện tàu sân bay Vikrant đang trong giai đoạn chế tạo cơ bản

Phối cảnh tàu sân bay Vikrant nội địa của Ấn Độ khi hoàn thành

Ấn Độ đã bắt đầu khởi công chế tạo tàu sân bay nội địa đầu tiên vào tháng 2/2009 tại xưởng đóng tàu Cochin sau khi Chính phủ chính thức phê chuẩn nguồn kinh phí để chế tạo. Dự án này bắt đầu triển khai từ năm 2003.

Tàu sân bay nội địa đầu tiên của Ấn Độ được thiết kế, chế tạo theo cơ cấu modul, trong đó mỗi bộ phận của tàu sân bay đều được chế tạo riêng biệt. Quá trình chế tạo tàu sân bay được chia ra làm 2 giai đoạn: giai đoạn 1 lắp ráp thân tàu, giai đoạn 2 lắp ráp và tích hợp các bộ phận còn lại và hoàn chỉnh tàu. Theo thiết kế ban đầu, tàu sân bay Vikrant của Ấn Độ có chiều dài 260 m, rộng 60 m, trang bị động cơ LM 2500 do Tập đoàn General Electric của Mỹ sản xuất. Tàu có thể phát triển tốc độ tới 28 hải lý.

Trên boong tàu có thể triển khai, bố trí được 29 máy bay tiêm kích và 10 máy bay trực thăng Ka-31 hoặc HAL Dhruv. Ấn Độ lên kế hoạch nghiên cứu, thiết kế và chế tạo 2 chiếc tàu sân bay lớp Vikrant, trong đó dự kiến chiếc tàu đầu tiên sẽ chuyển giao cho Hải quân Ấn Độ vào năm 2013.

Thái Lan

Hải quân Hoàng gia Thái Lan cũng chỉ có một tàu sân bay duy nhất mang tên HTMS Chakri Naruebet. Con tàu được Quân đội Thái Lan đặt mua tại nhà máy đóng tàu Izar, Tây Ban Nha với giá tiền lên đến 336 triệu USD. Được bàn giao cuối tháng 3/1997, HTMS Chakri Naruebet hiện vẫn là hàng không mẫu hạm duy nhất ở khu vực Đông Nam Á.

Là tàu sân bay hạng nhẹ, HTMS Chakri Naruebet chỉ có độ choán nươc tối đa đạt 11.500 tấn với chiều dài 174,1m, nơi rộng nhất đạt 30,5m. Tàu có thể di chuyển với tốc độ tối đa đạt 47,2 km/h và hoạt động liên tiếp trên khoảng cách 19.000km với vận tốc trung bình 22km/h.

Khi mới được đưa vào biên chế, HTMS Chakri Naruebet được biên chế nhiều loại máy bay bao gồm máy bay phản lực đa nhiệm Matador V/STOL và trực thăng S-70B Seahawk. Tuy nhiên, tới năm 1999 thì chỉ còn máy bay Matador được trang bị trên HTMS Chakri Naruebet, nhưng chúng cũng bị gỡ bỏ hoàn toàn vào năm 2006.

Hiện tại HTMS Chakri Naruebet cũng không được sử dụng để làm nhiệm vụ tuần duyên trên các vùng biển của Thái Lan bởi thiếu kinh phí. Chiếc tàu dành phần lớn thời gian neo đậu ở căn cứ Hải quân Sattahip và phục vụ du khách tham quan miễn phí.

Không góp mặt trong chiến đấu nhưng HTMS Chakri Naruebet từng nhiều lần được triển khai để thực hiện các hoạt động cứu trợ thảm họa, bao gồm cả việc khắc phục hậu quả trận sóng thần trên biển Ấn Độ Dương năm 2004 cũng như trận ngập lụt lịch sử cuối năm 2010 đầu 2011. Ngoài ra, Chakri Naruebet cũng sẽ rời cảng Sattahip một ngày mỗi tháng để tập luyện… một mình.

Brazil

Sao Paulo là tàu sân bay duy nhất của Hải quân Brazil cũng như khu vực Nam Mỹ. Chiếc tàu được chính phủ Brazil mua lại của Pháp năm 2000 với giá tiền 12 triệu USD nhưng không có máy bay đi kèm. Chính vì lẽ đó, Brazil tiếp tục phải chi 70 triệu USD để mua loại máy bay chuyên dụng A-4 Skyhawk từ Kuwait.

Sao Paulo là tàu sân bay do Pháp thiết kế và chế tạo. Nó được khởi đóng vào năm 1959 và được hạ thủy năm 1963 với tên gọi Foch. Không lâu sau khi nghỉ hưu, chiếc tàu sân bay được bán cho hải quân Brazil sử dụng.

Sao Paulo có độ choán nước tối đa đạt 32,800 tấn, chiều dài 265m, nơi rộng nhất đạt 31,7m và vận tốc tối đa lên tới 59km/h. Con tàu có sức chứa 39 máy bay trong đó có 22 máy bay phản lực và 17 trực thăng bao gồm A-4KU Skyhawks, AS 532 SC Cougars, HB 350 & HB.355 Ecureuils, và SH-3 Sea Kings.

Dù hệ thống máy bay A-4KU Skyhawks trang bị trên tàu có thể đảm trách tấn công, ném bom mục tiêu… nhưng nhiệm vụ chủ yếu của Sao Paulo là phục vụ việc đào tạo các phi công. Tuy nhiên, sự hiện diện của Sao Paulo trong Hải quân Brazil cho phép nước này tăng cường phòng thủ trên không cũng như gia tăng sức mạnh tấn công của Hải quân.

Trung Quốc

Hiện tại, Trung Quốc cũng đang gấp rút hoàn tất thử nghiệm cuối cùng để đưa tàu sân bay Shi Lang vào biên chế hải quân. Mang tên cũ là Varyag, chiếc tàu do Liên Xô thiết kế và chế tạo sau đó thuộc quyền sở hữu của Ukraina khi Liên bang Xô Viết tan vỡ. Sau gần 20 năm bị bỏ hoang, chiếc tàu được chính phủ Ukraina bán lại cho một doanh nghiệp của Trung Quốc để chuyển đổi mục đích sử dụng thành khách sạn.

Tuy nhiên, chính phủ Bắc Kinh đã quyết định tân trang và hoàn thiện Varyag để sở hữu chiếc tàu sân bay đầu tiên. Dù phiên bản mẫu đã được hoàn thành tới 80% nhưng Bắc Kinh vẫn sẽ có rất nhiều việc phải làm để có thể đưa Varyag vào phục vụ chiến đấu.

Trung Quốc là nước duy nhất trong 5 thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc không sở hữu hàng không mẫu hạm. Việc đó càng khiến chính quyền Bắc Kinh đẩy nhanh tiến độ nhằm đưa tham vọng tàu sân bay của mình trở thành hiện thực.

TRỊNH DUY