Cai nghiện ma túy bằng lao động chân tay là chưa đủ!

Hiện nay, cai nghiện ma túy bằng liệu pháp lao động chân tay thôi chưa đủ mà cần phải có một quy trình từ cắt cơn, chống tái đến biện pháp điều trị tâm lý thì người nghiện mới quên tuyệt đối ma túy.

Học viên trại cai nghiện tại Hải Phòng bỏ trốn.

Mới chỉ có phác đồ điều trị ma túy “truyền thống”

Nhiều năm nghiên cứu và điều trị cho bệnh nhân nghiện chất, TS Nguyễn Mạnh Hùng - Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Ban ngày Mai Hương cho biết để điều trị cai nghiện thành công, điều quan trọng nhất là người nghiện có muốn từ bỏ ma túy hay không. Nếu người nghiện không thực sự muốn cai nghiện thì dù có sử dụng tất cả các biện pháp cũng khó có thể giúp họ cai nghiện được.

Ma túy từ lâu đã được xem như là tệ nạn, là bệnh dịch mang tính toàn cầu. Chính vì thế, việc nghiên cứu, tìm tòi các bài thuốc cai nghiện luôn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều nhà khoa học, nhiều quốc gia trên thế giới.

Tại Việt Nam, từ năm 1976, phác đồ An thần kinh để hỗ trợ cai nghiện cho các bệnh nhân nghiện ma túy đã được triển khai tại các trung tâm. Phác đồ phối hợp một số thuốc an thần trong đó có sedusen. Song phác đồ này có nhiều nhược điểm.

Sau đó, Bộ Y tế đã ban hành phác đồ điều trị cai nghiện ma túy thuộc nhóm obiat như heroin và thuốc phiện theo một quy trình khép kín. Tuy nhiên, TS Hùng cho biết nhóm ma túy tổng hợp thế hệ mới như thuốc lắc, cần sa, ma túy đá Bộ Y tế vẫn chưa đưa ra phác đồ điều trị.

Hiện tại, các bác sĩ đang thực hiện phác đồ điều trị cai nghiện ma túy khép kín bao gồm từ quá trình cắt cơn, chống tái nghiện, tâm lý và các biện pháp xã hội.

Lao động khổ sai không phải là cai nghiện

Đánh giá về việc sử dụng lao động chân tay trong điều trị cai nghiện, TS Hùng cho biết đây được xem là liệu pháp điều trị hỗ trợ. Song nếu chỉ lao động chân tay thì việc điều trị không toàn diện.

Bệnh lý nghiện có ba loại nguyên nhân về mặt sinh học phải giải quyết bằng thuốc, nguyên nhân về tâm lý phải giải quyết bằng liệu pháp tâm lý, nguyên nhân xã hội phải giải quyết bằng lao động.

Hiện nay, nhiều mô hình cai nghiện tập trung chỉ áp dụng biện pháp thay đổi môi trường sống. Khi áp dụng một biện pháp điều trị nào đấy cho đại trà số đông thì không được hợp lý. Mỗi bệnh nhân có cách điều trị khác nhau nhưng chúng ta phải chú ý cả ba nguyên nhân đó – TS Hùng cho biết.

Để cai nghiện ma túy thành công, TS Hùng phân tích, không giải quyết thể nhớ ma túy trường diễn thì không thể cai nghiện được. Hiện nay nếu không dùng thuốc đối kháng để đẩy ma túy ra khỏi não thì về mặt sinh học vẫn tạo nên thèm nhớ ma túy trường diễn ở người bệnh.

Khi đó về mặt tâm lý, những phản xạ có điều kiện ở bệnh nhân trong quá trình bệnh nhân sử dụng ma túy hàng ngày, như bệnh nhân phải đi trên con đường quen thuộc, bạn bè quen thuộc, người bán quen thuộc, thời gian hút, uống nhất định tạo ra đường mòn bệnh lý trên não tạo thành phản xạ cho bệnh nhân.

Nếu trong quá trình điều trị không xóa bỏ đường mòn sẽ là nguyên nhân chính tạo nên thèm nhớ ma túy trường diễn của bệnh nhân. Chính vì thế, khi ra khỏi trị cai nghiện thèm thuốc lại thèm.

Có những bệnh nhân sau khi điều trị xong, họ tái nghiện lại và kể như có ma đưa chân, quỷ đưa đường. TS Hùng nhấn mạnh đó là phản xạ có điều kiện là một lý do thèm phản ứng ma túy có điều kiện ở người bệnh.

Giải quyết tốt hai nguyên nhân sinh học, tâm lý nhưng môi trường không tách ra được thì bệnh nhân không bỏ được vì chính những người bán ma túy, bạn bè nghiện là người níu kéo bệnh nhân ở lại với thế giới nghiện.

Khánh Ngọc