BV cắt xén tiêu chuẩn bệnh nhân vì "định suất"

Định suất khám chữa bệnh được hiểu là khám chữa bệnh trọn gói, một giá, tránh trường hợp các bệnh nhân chỉ bị 1 loại bệnh mà bác sỹ bắt chụp chiếu, khám nhiều bộ phận, kê nhiều toa thuốc để lấy nhiều tiền của bệnh nhân…

Tuy nhiên, phương thức khoán định suất đang được áp dụng thí điểm tại một số bệnh viện vẫn còn nhiều bất cập.

Theo kết quả đánh giá của Bộ Y tế sau 2 năm thực hiện thanh toán chi phí khám chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế theo định suất. Đến nay, đã có 59 tỉnh, thành phố triển khai thực hiện thanh toán theo định suất. Kết quả có đến 418 cơ sở KCB kết dư quỹ với số tiền 622,365 tỷ đồng và 272 cơ sở bị bội chi khoảng 864 tỷ đồng.

Khám chữa bệnh theo định suất vẫn còn nhiều bất cập

Điều này cho thấy, việc xác định phí suất chung giữa các địa phương, các tuyến chưa công bằng, linh hoạt khiến nhiều nơi bị kết dư quá nhiều, nơi lại vượt quỹ, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân.

Khoán định suất được thí điểm từ 2 năm qua, tại nhiều bệnh viện Thanh Nhàn, Phụ sản và nhiều địa phương Hải Phòng, Phú Thọ… mức khoán dựa trên chi phí khám chữa bệnh trung bình cho một bệnh nhân bảo hiểm y tế (BHYT) trong năm trước nhân với số thẻ đăng ký khám chữa bệnh ban đầu tại cơ sở điều trị trong năm hiện tại.

Bà Tống Thị Song Hương, Vụ trưởng Vụ bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho rằng, ưu điểm của phương thức này là bệnh viện được chủ động sử dụng phần kinh phí bảo hiểm y tế. Còn nhược điểm là nguồn kinh phí được cấp là một con số "cứng", buộc bệnh viện phải tính toán chi tiêu sao cho gói gọn trong chừng ấy tiền. Nếu có quá nhiều bệnh nhân đến khám thì bác sĩ buộc phải hạn chế quyền lợi của người bệnh…

Nhiều ý kiến khác còn cho rằng thanh toán theo định suất sẽ hạn chế việc kê toa thuốc của bác sĩ, gây thiệt thòi cho bệnh nhân. Việc chọn lựa phương thức thanh toán này sẽ không ảnh hưởng đến quyền lợi của người bệnh nếu cơ sở khám chữa bệnh từ trước đến nay đã thực hiện tốt việc cung cấp dịch vụ y tế theo đúng bệnh lý, không lãng phí.

Việc giao quỹ định suất sẽ giúp đơn vị chủ động trong việc lựa chọn thuốc, vật tư y tế để sử dụng quỹ khám chữa bệnh hiệu quả, tiết kiệm nhất mà vẫn đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh cho người có thẻ BHYT.

Ông Nguyễn Minh Thảm – Phó TGĐ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho rằng, nếu thực hiện khoán định suất ở các bệnh viện TP với tuyến tỉnh theo một chế độ thì không hợp lý, nếu áp dụng khoán định suất, cơ sở khám chữa bệnh sẽ phải có những "điều chỉnh" theo hướng "cắt xén" quyền lợi bệnh nhân như giảm số ngày cấp thuốc, cho thuốc kém chất lượng hơn, hạn chế điều trị nội trú…

Đánh giá một năm thí điểm cho thấy, việc triển khai mở rộng phương thức này rất ít tính khả thi. Hiện không bệnh viện nào bị bắt buộc áp dụng khoán định suất; chọn phương thức nào là tùy thuộc vào thỏa thuận giữa cơ sở y tế và bảo hiểm xã hội.

Đánh giá về khoán định suất, đại diện một số bệnh viện cho rằng phương thức này sẽ làm người dân mất thiện cảm với việc khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế. Vì bội chi không được bù lỗ như trước nên để an toàn với số tiền được khoán, các bệnh viện buộc phải "cắt, xén, hạn chế" chỉ định điều trị.

Hiện nay, phần lớn các cơ sở điều trị tại Việt Nam đều được Bảo hiểm xã hội thanh toán theo hình thức khoán quỹ đối với điều trị ngoại trú và thực chi đối với điều trị nội trú. Với khoán quỹ, bệnh viện sẽ được cấp kinh phí dựa trên con số thực chi năm trước, nếu thiếu sẽ được bù khi quyết toán vào cuối năm.

Một số đơn vị y tế cho rằng, với khoán định suất, phía bảo hiểm xã hội muốn đẩy trách nhiệm kinh phí về cho cơ sở điều trị. Qua thực tế, Bảo hiểm xã hội phải biết là các cơ sở thường bị bội chi, thế nhưng lại muốn khoán định suất không bù bội chi.

Trước những bất cập vô lý vậy, ông Thảm đề nghị Bộ Y tế sửa lại cách tính phí định suất bình quân nhóm đối tượng theo từng tuyến, không tính bình quân chung toàn tỉnh, thành phố để phù hợp với chi phí thực tế của cơ sở khám chữa bệnh có thẻ đăng ký ban đầu.

Nguyễn Hiếu