Vì sao nhiều ngành thiếu nhân lực nhưng thí sinh vẫn không mặn mà?

Cho đến thời điểm hiện tại các trường đại học trên cả nước hoàn thành công bố điểm chuẩn trúng tuyển.  Nhìn chung, điểm chuẩn các ngành năm nay biến động khá lớn.  Khối trường Y Dược và Kinh tế giảm từ 1 - 6 điểm. 

Tại nhiều cơ sở giáo dục đại học, điểm chuẩn các ngành khoa học cơ bản, nhóm ngành đào tạo truyền thống rất thấp, chỉ từ 15-17 điểm. Trong khi đó, những ngành mới mở lại có điểm chuẩn tăng cao.

Cụ thể, 23 chuyên ngành của Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường tại trụ sở chính Hà Nội có đến 9 chuyên ngành có điểm chuẩn ở mức 15 điểm. Đây đều là những ngành vốn được xem là thế mạnh đào tạo của nhà trường, chẳng hạn như ngành: Quản lý Biển, Khí tượng thủy văn, Thủy văn học,... 

Trong khi đó, ở chiều ngược lại, một số ngành mới mở lại luôn thuộc top ngành có điểm trúng tuyển cao nhất trường trong vài năm trở lại đây. Ngành Marketing có mức điểm chuẩn cao nhất trường với 27,5 điểm, tăng 1,5 điểm so với năm trước và cao hơn 12,5 điểm so với các ngành đào tạo chủ lực, có truyền thống của nhà trường.

Kế đến là các ngành Quản trị kinh doanh (27 điểm), Logistics và quản lí chuỗi cung ứng (26,75 điểm), Luật (26 điểm), Kế toán, Quản trị khách sạn (25,25 điểm), Công nghệ thông tin (24,25 điểm),...

Tại Trường Đại học Mỏ - Địa chất, ngành Công nghệ thông tin (Chất lượng cao) có điểm chuẩn cao nhất trường, đạt 23,5 điểm, kế đến là ngành Công nghệ thông tin với mức điểm chuẩn là 23 điểm. 

Một số ngành đào tạo chủ chốt, có truyền thống của nhà trường như: Kỹ thuật trắc địa - bản đồ, Địa kỹ thuật xây dựng, Kỹ thuật địa chất, Quản lý đất đai, Địa chất học,… có điểm chuẩn chỉ đạt mức từ 15 điểm, thấp hơn 8 điểm so với điểm chuẩn ngành Công nghệ thông tin.

Điểm chuẩn vào các ngành và nhóm ngành tại trụ sở chính Hà Nội năm 2022 của Trường Đại học Thủy Lợi năm nay dao động từ 17-26,6 điểm.

Trong đó, ngành Công nghệ thông tin có điểm chuẩn là 26,6 điểm (tăng 1,35 điểm so với năm ngoái) kèm tiêu chí phụ 1 là điểm Toán >=8,2; thứ tự nguyện vọng <=2. Đây cũng là ngành lấy điểm chuẩn cao nhất toàn trường.

Các ngành đào tạo truyền thống lại thuộc nhóm ngành có điểm chuẩn thấp nhất toàn trường. Chẳng hạn như ngành Kỹ thuật cấp thoát nước, Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông (17,35 điểm); Kỹ thuật tài nguyên nước (17,35 điểm) thấp hơn khoảng 9 điểm so với ngành cao nhất của toàn trường.

Lý giải nguyên nhân về việc nhiều ngành khoa học cơ bản chưa thu hút người học, TS Trần Khắc Thạc - Phó Trưởng phòng Đào tạo Trường Đại học Thủy Lợi cho biết, phần đa người học chưa thực sự mặn mà với các ngành nghề khoa học ứng dụng và cơ bản là do chạy theo thị hiếu đám đông, lựa chọn những ngành “hot”. Lý do khác là nhận thức của xã hội chưa đúng so với tầm quan trọng của những khối ngành này.

Thực tế, trong những năm qua, nhà trường có nhiều chính sách trao học bổng và cam kết về đầu ra nhưng vẫn không thu hút được người học. Điều đáng buồn là thị trường rất “khát” nhân lực nhưng nhà trường không đủ khả năng đáp ứng, trong khi thí sinh thì lại không mặn mà.

“Cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi ra trường ở những ngành đào tạo đặc thù rất rộng mở. Tuy nhiên, hiện nay nhà trường không đủ khả năng cung ứng nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp trong nước và không đủ sinh viên để giới thiệu với các doanh nghiệp nước ngoài hay đáp ứng được các đơn đặt hàng”, TS Trần Khắc Thạc thông tin.

Còn TS Lê Viết Khuyến - Phó Chủ tịch Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam cho rằng, giới trẻ ngày nay nhìn nhận về nghề nghiệp khác so với trước đây. Thí sinh đã thực tế hơn nên xu hướng các em lựa chọn ngành học dễ tìm việc làm, thu nhập cao cũng là điều dễ hiểu. Trong khi đó, ngành khoa học cơ bản học vất vả hơn, nhưng ra trường thu nhập thường ở mức thấp.

Theo TS Khuyến, để thu hút người học, thay vì ngồi chờ thí sinh, các trường cần chủ động hơn trong việc truyền thông về hướng nghiệp cũng  tăng cường liên kết với các tổ chức doanh nghiệp để gắn khoa học với thực tiễn, nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên.

Hoàng Thanh