Vì sao Nga bất ngờ tập trận?

Các chiến hạm thuộc Hạm đội Biển Đen của Nga

Theo lẽ thường, các cuộc tập trận sẽ được giải thích là để kiểm tra tốc độ phản ứng và tính sẵn sàng chiến đấu của quân đội một quốc gia nhưng việc ông Putin ra lệnh tổ chức tập trận vào lúc 4h sáng chắc chắn là một điều không theo lẽ thường. Các nhà phân tích quốc tế cho rằng cuộc tập trận này là để nhằm phô trương sức mạnh quân đội Nga trước sự “nghênh ngang” của châu Âu và Trung Đông nhưng quan trọng hơn cả, đó chính là thông điệp mà ông Putin muốn gửi đến phương Tây: Đừng quên rằng Nga còn ở đây và đừng hy vọng qua mặt họ.

Ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên của Tổng thống Putin cho biết, cuộc diễn tập quy mô lớn có sự tham gia của khoảng 7.000 quân nhân, 250 xe bộ binh cơ giới (BBCG) và 36 chiến hạm. Có hơn 50 các tổ hợp pháo binh các loại, 20 máy bay quân sự và máy bay trực thăng, các phân đội thuộc lực lượng triển khai nhanh, lực lượng đổ bộ đường không và các lực lượng đặc nhiệm khác.

Kể từ khi trở lại nắm quyền Tổng thống Nga vào tháng 5/2012, ông Putin luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của một quân đội mạnh và phản ứng nhanh nhẹn trước mọi diễn biến của thế giới. Trong suốt 13 năm cầm quyền của mình, vị Tổng thống này thường đề cập tới những mối đe dọa từ bên ngoài và đó là lý do để Nga cần thiết phải xây dựng các lực lượng vũ trang đáng tin cậy cùng với sự đoàn kết trong nội bộ nước Nga.

Hồi cuối tháng trước, cũng chính ông Putin đã ra lệnh cho các nhà lãnh đạo quân sự cần thúc đẩy các lực lượng vũ trang đạt được những tiến bộ nhanh chóng trong vài năm tới. Ông nói rằng Nga phải đủ sức mạnh để ngăn cản những nỗ lực của phương Tây nhằm phá vỡ thế cân bằng sức mạnh. Ông còn yêu cầu rằng không được đưa ra những cảnh báo trước trong các cuộc tập trận để binh lính luôn trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu.

Hồi tháng trước, lần đầu tiên sau 20 năm, Bộ Quốc phòng Nga cũng đã tổ chức một đợt diễn tập kiểm tra đột xuất khả năng sẵn sàng chiến đấu của các Lực lượng vũ trang tại các đơn vị của quân khu miền Trung và miền Nam, các đơn vị đổ bộ đường không và các đơn vị máy bay vận tải quân sự.

Tổng Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Nga, đại tướng Valery Gerasimov, cho biết, qua đợt kiểm tra này, Bộ Quốc phòng đã phát hiện cả hệ thống những thiếu sót của các đơn vị, lực lượng trong công tác duy trì thường xuyên khả năng sẵn sàng chiến đấu cao nhất và đây có thể là một lý do nữa khiến Tổng thống Nga bất ngờ ra lệnh triển khai cuộc tập trận lần này.

Thiếu tướng Igor Konashenkov, Cục trưởng Cục truyền thông - báo chí của Bộ Quốc phòng Nga cho biết thêm: Theo ý đồ kiểm tra đột xuất khả năng sẵn sàng chiến đấu, đưa các lực lượng tham gia diễn tập từ trạng thái sẵn sàng chiến đấu thường xuyên lên cấp độ cao nhất “toàn bộ”.

Theo nhà phân tích Fyodor Lukyanov – Biên tập viên của tạp chí “Nước Nga trong các vấn đề quốc tế”, cuộc tập trận này có khả năng là một phần trong một nỗ lực lớn hơn nhằm tái khẳng định rằng các lực lượng quân sự và hải quân Nga tại phía Nam vẫn đủ khả năng đảm nhận vai trò chính trị và địa chính trị. “Nga đang phô trương sức mạnh quân sự bởi có thể nước này còn nhiều việc phải làm với những gì đang diễn ra ở Địa Trung Hải và xung quanh Syria”, ông Lukyanov nói.

Nga và các nước phương Tây đã xảy ra khá nhiều xung đột ngoại giao liên quan tới cuộc xung đột kéo dài hơn 2 năm qua khiến 70.000 người thiệt mạng tại Syria. Nga đã nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để ngăn chặn các nỗ lực của phương Tây trong việc lật đổ chính quyền Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Nhà phân tích quân sự Alexander Golts của Moscow cho rằng cuộc tập trận này rất tốt cho quân đội Nga nhưng địa điểm tổ chức có thể khiến các quốc gia láng giềng đặt câu hỏi.

Phát biểu với hãng tin Reuters, Tedo Japaride – người đứng đầu Ủy ban quan hệ quốc tế của Quốc hội Gruzia cho biết: “Chúng tôi sẽ theo dõi sát sao những cuộc tập trận này bởi Gruzia đã có những trải nghiệm riêng với Nga”. Điện Kreamlin luôn coi Tổng thống Gruzia Mikheil Saakashvili là một nhà lãnh đạo hiếu chiến. Tuần trước, Nga đã tuyên bố các cuộc tập trận thường niên Mỹ - Gruzia là hành động đe dọa tới hòa bình trong khi đó những cuộc tranh cãi giữa Nga và Ukraine xung quanh hợp đồng cho Moscow tiếp tục thuê căn cứ hải quân tại Biển Đen đã trở thành “cái gai” trong mối quan hệ giữa 2 nước.

Ông Peskov cho biết, số lượng quân nhân tham gia các cuộc tập trận lần này ở dưới ngưỡng mà Nga bị yêu cầu phải thông báo cho các quốc gia khác. Tuy nhiên, hãng thông tấn Itar – Tass đã trích lời phát ngôn viên của Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine đang ở Moscow hôm 28/3 cho biết Ukraine đã được thông báo trước về cuộc tập trận này.