Trung Quốc yêu cầu tổng kiểm toán nợ của chính quyền địa phương

Số tiền chính quyền các địa phương Trung Quốc đã vay lên tới 10,7 ngàn tỷ Nhân dân tệ (1,6 ngàn tỷ USD)

Văn phòng Kiểm toán quốc gia Trung Quốc đã thông báo thông tin trên hôm 28/7 song không đưa ra chi tiết và lịch trình tổ chức kiểm toán nợ công toàn quốc. Tuy nhiên, tờ Nhân dân nhật báo – cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Trung Quốc khẳng định Nội các đã yêu cầu "khẩn trương" tiến hành kiểm toán và yêu cầu các quan chức kiểm toán địa phương ngừng triển khai mọi dự án cho tới khi đợt kiểm toán này kết thúc.

Những khoản nợ ngày càng lớn từ việc cho chính quyền cấp thành phố, tỉnh và địa phương vay đang hình thành hàng loạt mối đe dọa tới hệ thống ngân hàng nhà nước Trung Quốc nếu không may bị vỡ nợ.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trung Quốc - Zhu Guangyao nhận định mặc dù số nợ công hiện vẫn chưa được kiểm kê chính xác song khả năng vẫn nằm trong tầm kiểm soát. 

Chính quyền các địa phương hiện đang đối mặt với hàng loạt gánh nặng tài chính như chi trả chi phí cho các chương trình giáo dục, y tế mà Bắc Kinh đề ra. Tuy nhiên, do nguồn tài chính hạn hẹp và mức thu thuế chưa được áp dụng nên chính quyền địa phương chỉ còn biết xoay sở tiền từ việc bán đất đai và vay ngân hàng.

Khoản nợ công tại Trung Quốc đã tăng nhanh chóng sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 khi Bắc Kinh bơm tiền thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua đầu tư nhiều khoản tiền lớn xây dựng hệ thống tàu điện ngầm và các công trình công cộng khác. Trong đó, nhiều khoản tiền được chính quyền địa phương quản lý nhưng thực chất là vay từ các ngân hàng nhà nước.

Ngoài ra, một số lãnh đạo địa phương còn thành lập các cơ quan tài chính để chi trả cho quá trình xây dựng hệ thống đường cao tốc và nhiều cơ sở hạ tầng khác. Song, một số cơ quan trên lại không thể tăng doanh thu để chi trả nợ.

Bản báo cáo hồi năm ngoái của Văn phòng Kiểm toán quốc gia Trung Quốc cho thấy chính quyền các địa phương đã vay số tiền lên tới 10,7 ngàn tỷ Nhân dân tệ (1,6 ngàn tỷ USD) – tương đương 1/4 tổng sản lượng kinh tế hàng năm của nước này.

Mặc dù, tổng nợ công của Trung Quốc chỉ ở mức 1% so với nền kinh tế. Song, một số chuyên gia cảnh báo với tốc độ tăng nợ nhanh như những năm gần đây, nền kinh tế Trung Quốc sẽ sớm đối mặt với không ít vấn đề.

"Tốc độ tăng nợ quá nhanh sẽ gây rủi ro cho việc điều chỉnh khoản chi tiêu không có kế hoạch của chính quyền địa phương, đẩy tăng trưởng sụt giảm", bản báo cáo của Qũy Tiền tệ quốc tế (IMF) trong tháng Bảy viết.