Trung Quốc “vật vã” đối phó với biểu tình chống Nhật

>Trung Quốc: Biểu tình chống Nhật chuyển thành bạo lực

>Căng thẳng Senkaku, Trung Quốc vẫn “khó cưỡng” hàng Nhật Bản

Hôm 15.9, các cuộc biểu tình đã nổ ra ở Bắc Kinh và nhiều thành phố khác. Những người quá khích đã bao vây Đại sứ quán Nhật Bản, ném đá, trứng và chai lọ, thách thức các hàng rào cảnh sát, khiến Thủ tướng Nhật Bản phải kêu gọi Bắc Kinh đảm bảo an toàn cho người và tài sản của Nhật.

Trong lúc hỗn loạn nhất hôm 16/9, cảnh sát đã bắn khoảng 20 viên đạn hơi cay và sử dụng pháo phun nước để đẩy lùi hàng ngàn người đang biểu tình trên một đường phố tại phía nam Thâm Quyến, gần Hồng Kông.

Người biểu tình cũng đã tấn công một cửa hàng bách hóa Nhật Bản, tấn công vào hàng rào cảnh sát và giật mũ bảo hiểm của họ.

Theo đài truyền hình Nhật Bản NHK, những người biểu tình đã cướp phá cửa hàng, tấn công xe hơi và các nhà hàng Nhật Bản tại ít nhất 5 thành phố của Trung Quốc, đột nhập vào hàng chục nhà máy Nhật Bản ở phía đông Thanh Đảo. Biểu tình đã lan sang ít nhất 72 thành phố tại Trung Quốc.

Thủ tướng Nhật Bản Yoshihiko Noda đã phát biểu trên đài truyền hình NHK rằng: "Thật đáng tiếc, đây là một vấn đề liên quan đến sự an toàn của các công dân và các công ty Nhật Bản. Tôi muốn kêu gọi chính phủ Trung Quốc bảo vệ sự an toàn cho họ".

Các cuộc biểu tình được cho là thất bại mới nhất trong mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Tokyo, diễn ra sau khi Nhật Bản mua lại một số đảo trong quần đảo tranh chấp mà Tokyo gọi là Senkaku và Bắc Kinh gọi là Điếu Ngư. Bắc Kinh cho đây là một sự vi phạm chủ quyền của Trung Quốc.

Đại lý bán xe Nissan cũng bị tấn công. Ảnh: Reuters

Trung Quốc có thể đã tung ra các cuộc biểu tình nhằm gây áp lực với Nhật Bản, nhưng chính phủ nước này cũng có nguy cơ phải chịu phản ứng dữ dội tương tự từ công chúng.

Nhiều người biểu tình tại Bắc Kinh đã giương cao chân dung của Mao Trạch Đông, vị lãnh tụ cách mạng không chỉ là một biểu tượng của tinh thần yêu nước mà còn là một cách để trách ngầm các vị lãnh đạo hiện nay của đất nước này.

Zhang Xin, một nhân viên bán hàng cho biết: "Chúng tôi nghĩ rằng chính phủ đã quá mềm yếu và chúng tôi muốn thể hiện những gì chúng tôi nghĩ. Tôi cảm thấy thất vọng đối với chính phủ và họ không nghe thấy tiếng nói của chúng tôi".

Người biểu tình kêu gọi chiến tranh

Shao Jingru, một sinh viên mới 19 tuổi cho biết: "Nếu Nhật Bản không quay đầu lại, chúng tôi sẽ phải đi đến chiến tranh. Người dân Trung Quốc không sợ".

Cảnh sát đã dùng loa yêu cầu người biểu tình phải tôn trọng luật pháp khi nhiều người trong số này hô vang "tuyên bố chiến tranh".

Tại Thượng Hải, khoảng 1.500 người đã tuần hành về phía lãnh sự quán Nhật Bản, nơi được phép vào khu vực phong tỏa thành các nhóm nhỏ.

Người biểu tình đốt cờ Nhật. Ảnh: Reuters

Tờ báo kinh doanh Nikkei cho biết hôm 16/9, người biểu tình đã tấn công hai nhà máy sản xuất linh kiện điện tử Panasonic ở phía đông của các thành phố Thanh Đảo và Tô Châu. Công ty này sẽ xem xét có nên tiếp tục hoạt động hay không sau khi kiểm tra thiệt hại.

Chi nhánh Toyota tại Trung Quốc cũng cho hay, một số đại lý xe Toyota cũng bị đốt cháy và nhiều xe bị hư hỏng.

Phương tiện truyền thông Trung Quốc ca ngợi những biểu hiện tức giận "hợp lý", nhưng cảnh báo rằng bạo lực có thể gây phản tác dụng đối với Bắc Kinh. Tân Hoa Xã cho biết trong bài bình luận rằng biểu tình là một "phản ứng hợp lý và tự nhiên" với những khiêu khích từ phía Nhật Bản.

Các cuộc biểu tình có thể sẽ tiếp tục trong nhiều ngày nữa.

Phạm Khánh