Trung Quốc ráo riết gia tăng quyền lực mềm ở Thái Lan

Du khách Trung Quốc đang ào ạt đổ đến Thái Lan.

Theo số liệu của Tổng cục Du lịch Thái Lan, tháng 12/2012, chỉ sau 1 tháng khi bộ phim “Lost in Thailand” (Lạc trên đất Thái) được công chiếu tại Trung Quốc, số lượng du khách nước này đi du lịch sang Thái Lan đã đạt mức 10.000 người chỉ trong 1 tháng, tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Để thu hút thêm nhiều du khách Trung Quốc, Bộ Văn hóa Thái Lan đã tiến hành thêm nhiều hoạt động như trang trí các sân bay quốc tế, các điểm du lịch mà người Trung Quốc hay đến… theo kiểu Trung Quốc, đồng thời tăng cường trợ giúp những người bán hàng học tiếng Trung hay ra mắt các trang web chuyên để phục vụ người Trung Quốc.

Theo tác giả bài viết “Quyền lực mềm của Trung Quốc tại Thái Lan” được đăng trên tạp chí của Viện nghiên cứu các vấn đề Đông Nam Á (ISEAS) của Singapore, Trung Quốc đang rất ráo riết gia tăng ảnh hưởng của mình tại Thái Lan - quốc gia rất có ảnh hưởng tại Đông Nam Á, bằng nhiều hình thức như thành lập các Viện Khổng tử, Trung tâm nghiên cứu Trung Quốc, phát hành phiên bản tiếng Thái tờ báo “Nhân dân nhật báo” – cơ quan ngôn luận của Đảng cộng sản Trung Quốc và áp dụng nhiều chính sách khuyến khích sinh viên Thái Lan sang Trung Quốc du học. Tác giả Kornphanat Tungkeunkunt, giảng viên trường ĐH quốc gia Singapore, du lịch chỉ là một phần nhỏ phản ánh ảnh hưởng của Trung Quốc ở Thái Lan. Trong số các chính sách mà Trung Quốc áp dụng, giáo dục mới là công cụ chính yếu nhất.

Cho đến nay, Trung Quốc đã thành lập 12 Viện Khổng tử và tổ chức 11 lớp học về Khổng tử với sự tham gia của 7.000 tình nguyện viên Trung Quốc, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên khắp khu vực Đông Nam Á. Theo giới thiệu trên website của Viện, đây là một tổ chức giáo dục phi lợi nhuận nhằm tăng cường sự hiểu biết về ngôn ngữ và văn hóa Trung Quốc. Nhưng không giống như Viện Goethe của Đức, Trung tâm ngôn ngữ Pháp hay các tổ chức ngôn ngữ khác đều là các tổ chức tư nhân, Viện Khổng tử được thành lập trong khuôn khổ chương trình giáo dục của Hanban – một viện nghiên cứu của chính phủ Trung Quốc liên kết với Bộ Giáo dục nước này. Kinh phí hoạt động hay nhân sự điều hành các Viện Khổng tử đều là của Hanban và thông qua Viện này, số thanh niên Thái Lan nhận học bổng của chính phủ Trung Quốc ngày càng tăng.

Một Viện Khổng tử ở Thái Lan.

Ngoài giáo dục, ảnh hưởng của Trung Quốc tại Thái Lan trên phương diện văn hóa cũng khá rõ rệt. Các trung tâm văn hó Trung Quốc, truyền thông Trung Quốc gồm cả đài phát thanh và báo in đều đã xuất hiện ở Thái Lan. Trung tâm văn hóa Trung Quốc ở Thái Lan vừa được khai trương hồi tháng 11/2012, là trung tâm đầu  tiên thuộc loại này ở Đông Nam Á. Nó được tọa lạc trên một mảnh đất rộng tới 6.400m2, nằm đối diện đại sứ quán Trung Quốc, khu vực được coi là “khu dân cư của người Trung Quốc” – một lực lượng mới xuất hiện để huy động vốn của Trung Quốc.

Tháng 12/2012, “Nhân dân nhật báo” – tờ báo chính thức của đảng cộng sản Trung Quốc đã ra mắt phiên bản quốc tế tại Thái Lan và theo như ông đại sứ Trung Quốc Guan Mu thì đây là “chiếc cửa sổ mới để người dân Thái Lan có thể hiểu rõ hơn về Trung Quốc”. Bên cạnh đó, một tạp chí song ngữ bằng tiếng Thái – Trung đã được phát hành vào ngày 18 hàng tháng để nhắm đến nhóm độc giả là các nhà chính trị gia, giới kinh doanh, văn hóa và học thuật. Điều đáng chú ý là nội dung của cuốn tạp chí này đều được chọn lọc từ các bài viết của “Nhân dân nhật báo”. Đài phát thanh quốc tế Trung Quốc cũng liên tục có các bản tin, và thực hiện các chương trình giải trí “đậm đặc màu sắc Trung Quốc” được ra đời từ sự phối hợp với các đài phát thanh của các trường đại học ở Thái Lan. Có thể thấy, giới trẻ và giới trí thức Thái Lan đang được Trung Quốc “chăm sóc” một cách rất kỹ càng.

Người dân Thái Lan bắt đầu khó chịu với du khách Trung Quốc vì thói quen xả rác, khạc nhổ lung tung và coi thường luật giao thông. (Ảnh minh họa)

Nhưng những “con sóng” tẩy chay, phản đối hay bài Trung Quốc cũng đã bắt đầu xuất hiện ở Thái Lan, bất chấp các cố gắng “phổ biến văn hóa” của Bắc Kinh. Tác giả Kornphanat Tungkeunkunt cho biết, người dân Thái ở Chiang Mai đã khá khó chịu với du khách Trung Quốc bởi thói quen xả rác bừa bãi, khạc nhổ lung tung và coi thường luật lệ giao thông.

Ngoài sự xung đột về văn hóa thì sự xung đột về lợi ích kinh tế cũng đã nảy sinh. Một đề xuất xây dựng trung tâm bán hàng Trung Quốc ở Bangkok đã bị hoãn vô thời hạn mà không có lý do chính thức. Theo giới kinh doanh Thái Lan, việc hoãn vô thời hạn này được đưa ra khi ngày càng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ của Thái phản đối gay gắt với lý do rằng một khi Trung tâm chuyên bán hàng Trung Quốc này mọc lên, nó sẽ được hỗ trợ tài chính mạnh mẽ bởi chính phủ Trung Quốc và điều đó sẽ làm tổn thương rất nhiều doanh nghiệp Thái Lan từ khâu cung ứng đến khâu sản xuất, kinh doanh.