Trung Quốc kỷ niệm một thập kỷ bay vào không gian

Thứ Ba tuần này (11/6), nếu điều kiện thời tiết lý tưởng, Trung Quốc sẽ cử 3 phi hành gia của mình cùng tàu vũ trụ Thần Châu 10 để kết nối với phòng thí nghiệm không gian Thiên Cung-1 của họ. Kèm theo đó, phi hành đoàn này cũng có kế hoạch thực hiện một loạt các cuộc nói chuyện với sinh viên từ Thiên Cung, một kế hoạch đã được phổ biến rộng rãi bấy lâu nay.

Các buổi nói chuyện được tổ chức đúng vào dịp Trung Quốc kỷ niệm một thập kỷ xây dựng chương trình không gian. 10 năm qua, Trung Quốc đã đi từ một chuyến bay có người lái đơn giản lên vũ trụ đến việc tạo ra một phòng thí nghiệm không gian, một bước chuyển mình khá nhanh so với chương trình không gian của các cường quốc khác.

Thần Châu 10 – còn có nghĩa là “con tàu thiêng liêng” sẽ được phóng lên vũ trụ bởi tên lửa Trường Chinh 2F, một phiên bản an toàn hơn và đáng tin cậy hơn các tên lửa đã từng được sử dụng trong các nhiệm vụ trước. Thần Châu 10 sẽ thực hiện một chuyến đi dài 12 ngày lên phòng thí nghiệm không gian Thiên Cung-1. Thiên Cung 1 có chức năng như một nguyên mẫu thử nghiệm cho một trạm không gian khổng lồ mà Trung Quốc dự tính sẽ xây dựng trong năm 2020.

Tàu Thần Châu 9 ghép nối thành công với Thiên Cung 1 trong tháng 6 năm 2012

Các lớp học không gian đánh dấu một bước đi táo bạo nhất từ trước đến nay của Trung Quốc để đưa các chương trình có sự hậu thuẫn của quân đội vào cuộc sống thường ngày. Đây là hướng đi mà Trung Quốc đã học tập NASA nhằm truyền cảm hứng về sự quan tâm tới chương trình thăm dò không gian tới sinh viên và cộng đồng, cũng là một động thái nhằm duy trì hỗ trợ ngân sách từ phía chính phủ.

Nhóm nghiên cứu này gồm 3 thành viên, trong đó có 1 phụ nữ. Phi hành đoàn sẽ tiến hành kiểm tra kết nối của trạm thí nghiệm và hệ thống hỗ trợ sinh học ở trên trạm, dự đoán các tình huống hỏng hóc và phương án sửa chữa cho thiết kế trạm không gian sau này. Mặc dù từng có 2 tàu vũ trụ của Trung Quốc đã từng cập cảng Thiên Cung 1 kể từ tháng 9/2011, nước này cho biết trạm thí nghiệm này vẫn còn trong quá trình khởi tạo.

Trung Quốc lần đầu tiên phóng tàu vũ trụ vào không gian vào tháng 10/2003, con tàu đầu tiên lúc đó có tên Thần Châu 5. Nước này cũng trở thành quốc gia thứ ba sau Nga và Mỹ đạt được kỳ tích này. Nhiệm vụ trong tuần này sẽ là chuyến bay thứ 5 của Trung Quốc vào không gian.

Từ năm 1992, Trung Quốc đã đào tạo được một đội ngũ 21 phi hành gia. Ba năm qua, họ đã tuyển dụng được một nhóm phi hành gia trẻ tuổi gồm 7 nam và 1 nữ. Thành viên nữ duy nhất của Thần Châu 10 là Wang Yaping, một phi hành gia 35 tuổi đã từng biểu diễn trên bầu trời trong Thế vận hội Olympic Bắc Kinh 2008.

Mặc dù chương trình không gian của Trung Quốc có quy mô nhỏ hơn và sơ khai hơn các chương trình của Mỹ và Nga, nước này vẫn được ghi nhận là đã có những bước tiến lớn hơn nhiều so với các cường quốc kể trên. Điều này đã mang lại cho Trung Quốc một uy tín quốc tế đáng kể, kích thích sự quan tâm đến các chương trình khoa học và kỹ thuật, giúp nước này tìm kiếm sự tự chủ về công nghệ tên lửa mới và hệ thống hướng dẫn từ xa.

Sự kiện phóng tàu vũ trụ Thần Châu 10 cũng cho thấy Trung Quốc đã có một số sức mạnh kỹ thuật đáng kể và thoát khỏi hình ảnh của một quốc gia “chỉ chuyên sản xuất giày và túi xách nhái”.

Sau khi phóng Thần Châu 10, Trung Quốc sẽ đánh dấu một bước ngoặt đối với chương trình không gian có người lái. Nước này sẽ có 7 năm để xây dựng Thiên Cung 2 – một trạm thường trực có 3 mô-đun. Kể từ Thần Châu 10, các chuyến bay vào vũ trụ của Trung Quốc sẽ có nhiệm vụ đưa đón thường kỳ các phi hành đoàn công tác tại trạm không gian.

Dự tính Thiên Cung 2 sẽ nặng khoảng 60 tấn, nhỏ hơn phòng thí nghiệm không gian Skylab của NASA đã xây dựng những năm 1970 và bằng khoảng 1/6 lần kích thước của Trạm vũ trụ quốc tế hiện tại do 16 quốc gia trên thế giới đã xây dựng. Trung Quốc đã bị cấm tham gia vào Trạm vũ trụ quốc tế, phần lớn là do sự phản đối của Hoa Kỳ bởi những khác biệt chính trị và mối liên hệ chặt chẽ của các chương trình không gian với  quân đội nước này.

Ông Charles Vick, một chuyên gia về các chương trình không gian của Trung Quốc và của Liên Xô cũ cho biết nước này sẽ tập trung phát triển tên lửa Long March 5, có thể vận chuyển khối lượng lớn hàng hóa để giúp đẩy nhanh quá trình khởi động dự án Thiên Cung 2. Ông cho biết:  "Chương trình không gian của Trung Quốc là một nỗ lực tập trung vào khoa học cụ thể và mục tiêu công nghệ".