Triều Tiên – Iran “nguy hiểm” ngang nhau

"Mối lo ngại trước Iran của các cường quốc trên thế giới tương đương với mối nguy hiểm từ Triều Tiên”, Oliver Thraenert – giám đốc Trung tâm Nghiên cứu An ninh tại ETH Zurich, Thụy Sĩ phát biểu trên hãng tin AFP. 

Hôm 5/4, Iran cùng nhóm P5+1 gồm 5 thành viên thường trực tại Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc (Mỹ, Anh, Pháp, Trung Quốc, Nga) và Đức đã nhóm họp tại thủ đô Almaty của Kazakhstan để tiến hành các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của quốc gia Hồi giáo. 

“Nhóm P5+1 cần chú trọng giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân tại Iran trước khi quốc gia này trở nên nguy hiểm như Triều Tiên với khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân”, chuyên gia Mark Fitzpatrick tại Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) đặt trụ sở tại London nói. 

Bình Nhưỡng đã chứng minh năng lực hạt nhân thông qua 3 cuộc thử nghiệm vào năm 2006, 2009 và hồi tháng 2 năm nay. Trong khi đó, Iran luôn khẳng định việc tiến hành làm giàu uranium chỉ nhằm phục vụ chương trình hạt nhân dân sự và câu hỏi liệu quốc gia Hồi giáo đang phát triển bom nguyên tử vẫn nằm trong vòng nghi vấn. 

Lâu nay, các quốc gia phương Tây liên tục gây áp lực buộc Tehran giảm bớt chương trình làm giàu uranium và đóng cửa cơ sở hạt nhân Fordo do lo ngại đây là nơi sản xuất bom nguyên tử hủy diệt. 

“Tuyên bố tấn công hạt nhân với Mỹ mà Triều Tiên đưa ra không ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc đàm phán tại Almaty nhưng rõ ràng nó đang khiến các thành viên tham dự cuộc họp lo lắng”, ông Fitzpatrick nhận định.  

Mặc dù phủ nhận cáo buộc phát triển bom nguyên tử song Tehran vẫn tiếp tục chương trình làm giàu uranium tới cấp độ chế tạo bom. Đây chính là lý do Liên Hiệp Quốc áp đặt hàng loạt lệnh trừng phạt quốc tế với Iran.  

Theo ông Fitzpatrick, cuộc khủng hoảng Triều Tiên đang thực sự tác động mạnh tới các cường quốc phương Tây đặc biệt Mỹ - quốc gia nỗ lực “kìm cương” Iran bằng cách áp đặt thêm lệnh trừng phạt. 

Trong khi đó, Iran và Israel vốn là đối thủ kình địch lâu nay và việc bùng nổ cuộc chiến hạt nhân tại Trung Đông được xem là mối nguy hiểm tiềm tàng. Trước đây, Israel đã nhiều lần tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhắm tới những cơ sở hạt nhân của Iran. 

“Tình hình tại Triều Tiên sẽ khiến Israel xem xét lại nhận định khi cho rằng Iran không thể sản xuất vũ khí hạt nhân. Ngay cả khi các quốc gia phương Tây kiềm chế được Iran, thì sức mạnh hạt nhân của Triều Tiên vẫn sẽ khuyến khích Tehran kéo dài thời gian ngừng chương trình nguyên tử”, ông Fitzpatrick chia sẻ. 

Chuyên gia Oliver Meier tại Viện Nghiên cứu An ninh và Quốc tế Đức cho rằng lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc khiến Bình Nhưỡng rơi vào cảnh cô lập ngoại giao và kinh tế trì trệ. “Thái độ cư xử hiện nay của Triều Tiên thể hiện sự phản đối với Liên Hiệp Quốc”, ông Meier nói. 

Trái lại, chuyên gia Thraenert cho rằng cuộc khủng hoảng Triều Tiên hiện nay là lời cảnh tỉnh cho Iran về nguy cơ bị cô lập nếu sản xuất vũ khí hạt nhân. Nói cách khác, căng thẳng leo thang giữa Bình Nhưỡng và Washington sẽ giúp Tehran hiểu được cái giá phải trả cho việc khiêu chiến với phương Tây. 

Điểm khác biệt duy nhất giữa Iran và Triều Tiên là việc Iran vốn là một thành viên trong Hiệp ước Cấm phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đồng thời chịu sự giám sát của Cơ quan Năng lượng hạt nhân quốc tế (IAEA). 

“Đây là điểm mấu chốt mà cộng đồng quốc tế cảnh báo Iran về cái giá phải trả nếu sản xuất vũ khí hạt nhân. Con đường chế tạo bom nguyên tử không thể nâng vị thế của Iran trên thế giới”, ông Meier nhận định. 

Minh Thu