Tranh chấp chủ quyền – Trung Quốc ngày càng lấn lướt Nhật Bản

Tàu tuần duyên mang số hiệu 2101 của Trung Quốc xuất hiện gần quần đảo Senkaku/Điếu Ngư hôm 24/7

Hôm 24/7, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã triển khai hàng loạt chiến đấu cơ theo dõi sát sao hoạt động của một chiếc máy bay cảnh báo sớm của Trung Quốc, bay trên khu vực lãnh hải quốc tế nằm giữa hòn đảo Okinawa của Nhật Bản và một hòn đảo phía ngoài xa gần phần lãnh hải tranh chấp trên Biển Hoa Đông.

Ngoài ra, Nhật Bản cũng phát hiện 4 tàu tuần duyên Trung Quốc lần đầu tiên xuất hiện gần các quần đảo tranh chấp sau khi Bắc Kinh đồng ý chỉnh đốn khả năng duy trì sự bình tĩnh của các bên liên quan trước vấn đề chủ quyền lãnh hải. 

"Đây là một hành động bất thường mà chúng tôi chưa từng phát hiện trước đó. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình. Tôi mong muốn hai nước chia sẻ quan điểm chung trên phương diện luật pháp chứ không phải vũ lực", Thủ tướng Shinzo Abe phát biểu trước khi bay tới Malaysia, Singapore và Philippines để thảo luận các phương án hợp tác và kiểm soát hoạt động trên biển của Trung Quốc trong khu vực.

Cuối ngày 24/7, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản - Itsunori Onodera khẳng định sự xuất hiện của chiếc máy bay cảnh báo sớm Y-8 của Trung Quốc là dấu hiệu cho thấy "sự lấn lướt của Trung Quốc trước chủ đề lãnh hải".

Theo truyền thông Nhật Bản, hiện nay, nước này đang cân nhắc sử dụng các thế hệ máy bay do thám không người lái như Global Hawk của quân đội Mỹ và tăng cường lực lượng phòng vệ tới khu vực phía tây nam nhằm ngăn chặn sự xuất hiện ngày càng nhiều của quân đội Trung Quốc gần các quần đảo tranh chấp.

Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản thông báo 4 tàu Trung Quốc đã bất ngờ xuất hiện vào sáng sớm hôm 24/7 bên ngoài lãnh hải Nhật Bản quanh chuỗi đảo hoang Điếu Ngư theo cách gọi của Bắc Kinh mà Tokyo gọi là Senkaku. 

Không chỉ tuyên bố chủ quyền trên vùng Biển Hoa Đông, Trung Quốc còn thường xuyên đụng độ với Philippines trên khu vực Biển Đông.

Hãng tin AP trích dẫn thông tin trong bản báo cáo mật của chính phủ Philippines cho thấy gần đây một tàu tuần duyên của Trung Quốc đã xuất hiện tại khu vực Đá Vành Khăn, phía tây bờ biển Philippines. Trong đó, Trung Quốc đã chiếm phần lớn diện tích Đá Vành Khăn vào năm 1995, làm dấy lên các cuộc biểu tình tại Manila. Sự xuất hiện của tàu tuần duyên cho thấy "quyết tâm khẳng định chủ quyền hải phận mà Trung Quốc tự tuyên bố", bản báo cáo Philippines viết.

Hôm 22/7, Trung Quốc đã chính thức cho ra mắt đơn vị bảo vệ bờ biển tái cơ cấu hình thành từ việc hợp nhất 4 cơ quan gồm cục thủy sản, tuần tra biển, lực lượng hải quan và kiểm soát biên giới. Giới chức Trung Quốc nhấn mạnh hành động sáp nhập nhằm thúc đẩy tính hiệu quả thực thi pháp luật và "bảo vệ vững chắc hơn chủ quyền, quyền lãnh hải và lợi ích của Trung Quốc".

Đơn vị bảo vệ bờ biển tái cơ cấu được trang bị đội ngũ tàu thuyền từ 4 cơ quan trên cùng với đội tàu đóng mới đưa Trung Quốc trở thành lực lượng bảo vệ bờ biển hùng mạnh và quy mô lớn nhất khu vực châu Á. Ngoài ra, đội tàu này còn được trang bị hệ thống súng máy và cả đại bác để hỗ trợ bảo vệ những vùng lãnh hải và quần đảo mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền. 

Lực lượng bảo vệ bờ biển Nhật Bản nhận định rõ ràng, đội tàu mới sẽ thay thế cho đội tàu thuộc lực lượng Tàu Hải giám Trung Quốc. Kể từ khi căng thẳng tranh chấp chủ quyền chuỗi đảo hoang leo thang, lực lượng tàu tuần duyên Nhật Bản và Trung Quốc đã nhiều lần đối đầu nhau song chưa có vụ va chạm nào được công khai trước dư luận.

Trong khi đó, bản báo cáo của chính phủ Philippines miêu tả đội tàu bảo vệ bờ biển mới của Trung Quốc giống như lực lượng tàu chiến hải quân được chuyển đổi thành tàu tuần duyên dân sự. Bởi ngoài việc trang bị hệ thống truyền thông hiện đại, đội tàu mới còn lắp đặt bệ tháp súng tự động đôi. Do đó, đội tàu mới của Trung Quốc "trở thành thách thức mới" trước khả năng quân sự hạn hẹp của Philippines để kiểm soát chủ quyền lãnh thổ đã tuyên bố.