Tranh cãi tác quyền đêm nhạc Khánh Ly: Đừng có cãi cùn!

“Cãi nhau cho rằng công ty chịu trách nhiệm về bản quyền chứ không phải ca sĩ Khánh Ly chịu trách nhiệm về bản quyền là một cách cãi cùn...”- Luật sư Hoàng Cao Sang.

Vụ việc tranh cãi tác quyền đêm nhạc Khánh Ly càng ngày càng gay cấn khi ca sỹ Khánh Ly đưa ra bức thư về tác quyền của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Ngay các chuyên gia pháp lý cũng có nhiều ý kiến trái chiều nhau. Để góp 1 cái nhìn về vụ việc này, Luật sư Hoàng Cao Sang, Trưởng Văn phòng Luật sư Hoàng Việt Luật (Đoàn Luật sư Tp HCM) đã có bài trả lời phỏng vấn của PV Infonet.

Tranh cãi tác quyền đêm nhạc Khánh Ly: Đừng có cãi cùn! - ảnh 1

Ca sỹ Khánh Lý công bố bút tích của Nhạc sỹ Trịnh Công Sơn về tác quyền

Thưa luật sư, trong khi vụ lùm xùm quanh việc đòi tác quyền chương trình Khánh Ly hát tại Việt Nam đang hồi "gay cấn", Khánh Ly đã đưa ra bản "thư tay" của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Luật sư có nhận xét gì về chi tiết này?

Tôi cho rằng đây là một cách hành xử rất nhân văn, ca sĩ Khánh Ly xử lý bằng cách không tranh cãi, không hồ đồ to tiếng như một số người để nói rằng nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã cho mình quyền sử dụng những tác phẩm này, mà ca sĩ Khánh Ly nói bằng chứng cụ thể, bằng chứng này do chính người có quyền tối thượng đối với những tác phẩm mà họ đang tranh cãi. Và đây là bằng chứng chứng minh cho việc ca sĩ Khánh Ly không phải trả tiền về quyền tác giả cho chương trình này.

Nhìn từ góc độ pháp luật, luật sư đánh giá thế nào về chi tiết này? Giá trị pháp lý ra sao?

Tôi cho rằng bản thư tay đó hoàn toàn có giá trị về mặt pháp lý, trừ khi đó là giả.

Theo quy định của điều 767 BLDS thì: Hợp đồng sử dụng tác phẩm là sự thoả thuận giữa tác giả cho cá nhân, tổ chức sử dụng tác phẩm.

Trên tinh thần của điều luật này thì nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là tác giả thỏa thuận cho ca sĩ Khánh Ly sử dụng tác phẩm của mình. Rất đúng luật, không sai tí nào.

Còn về hình thức hợp đồng thì khoản 2, điều 767 BLDS quy định: Hợp đồng sử dụng tác phẩm phải được lập thành văn bản, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Như đã nói ở trên, chữ viết trên giấy của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là văn bản, mà đã là văn bản thì phù hợp với khoản 2, điều 767 BLDS quá đi chứ còn gì nữa. Bên cạnh đó điều luật còn quy định “trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Nghĩa là không nhất thiết phải bằng văn bản mới có giá trị pháp lý. Chúng ta không nên hiểu một cách máy móc, khô cứng rồi xuyên tạc điều luật.

Tranh cãi tác quyền đêm nhạc Khánh Ly: Đừng có cãi cùn! - ảnh 2

Ca sỹ Khánh Lý và Cố nhạc sỹ Trịnh Công Sơn thời trẻ

Có người cho rằng: bức thư của Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn viết tay, không đúng thể thức văn bản, và đối tượng đòi tác quyền là công ty chứ không phải ca sĩ nên không có giả trị pháp lý, luật sư nghĩ sao?

Tôi khẳng định rằng những chữ viết tay trên giấy của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn mà ca sĩ Khánh Ly đưa ra là văn bản. Bởi theo từ điển tiếng việt thì văn bản là: văn kiện ghi bằng giấy tờ, và cũng theo từ điển tiếng Việt thì văn kiện là tài liệu viết về sự kiện.

Cãi nhau cho rằng công ty chịu trách nhiệm về bản quyền chứ không phải ca sĩ Khánh Ly chịu trách nhiệm về bản quyền là một cách cãi cùn. Chúng ta phải hiểu rằng nếu nhạc sĩ Trịnh Công Sơn khi viết giấy tặng cho đó không hạn chế bất kỳ trường hợp nào thì ca sĩ Khanh Ly sẽ có quyền sử dụng không hạn chế, trừ khi pháp luật có những quy định khác. Như vậy, thay vì đơn vị tổ chức phải trả tiền bản quyền cho toàn bộ các bài hát trong chương trình đó thì đơn vị tổ chức chỉ trả những bài của người khác hát, trừ các bài của ca sĩ Khánh Ly hát. Trong trường hợp ca sĩ Khánh Ly không đồng ý trừ bài của mình mà yêu cầu đơn vị tổ chức phải trả tiền bản quyền cho người thừa kế của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn thì lúc đó đơn vị tổ chức phải trả.

Thế còn việc bản viết tay này không có thời hạn, thời điểm bắt đầu, kết thúc, và chủ thể cũng đã mất, vậy lá thư này được tính thế nào?

Tôi cho rằng giấy tặng cho này có thời điểm bắt đầu và thời hạn kết thúc rõ ràng đấy chứ. Thời điểm bắt đầu là từ ngày nhạc sĩ Trịnh Công Sơn viết và ký vào giấy tặng cho này, và thời hạn kết thúc là khi nào ca sĩ Khánh Ly không còn hát được nữa. Trong giao dịch dân sự nếu các bên tham gia không thỏa thuận về ngày bắt đầu có hiệu lực thì trên nguyên tắc là giao dịch đó sẽ có hiệu lực kể từ ngày ký. Còn người cho sử dụng không quy định thời hạn thì chúng ta phải hiểu là không hạn chế thời hạn sử dụng.

Một số ý kiến cho rằng nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mất nên tờ giấy này không còn giá trị?

Mười mấy năm hành nghề tôi chưa bao giờ thấy điều luật nào quy định là “văn bản tặng cho hết hiệu lực khi người tặng cho chết”. Những người này họ nhầm lẫn giữa tặng cho và ủy quyền. Giấy ủy quyền, hợp đồng ủy quyền không còn giá trị khi người ủy quyền chết là đúng, nhưng trong trường hợp này không phải là ủy quyền.

Tôi muốn nói thêm rằng, đây là một giao dịch dân sự đã được ký kết và có hiệu lực pháp luật, một khi đã xác lập, kể cả nhạc sĩ Trịnh Công Sơn cũng không có quyền rút lại.

Quan trọng ở đây là giấy tặng cho đó có đúng là chữ ký của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn hay không thôi.

Ý luật sư điều cốt lõi của lá thư là có đúng chữ ký của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn hay không, đúng không?

Đúng. Nếu xác nhận đúng là chữ viết và chữ ký của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn rồi thì đương nhiêu nó có giá trị pháp lý.

Nguyên tắc của giao dịch dân sự là tôn trọng ý chí của các bên tham gia. Nghĩa là quyết định đó có phải là ý chí của họ hay không, nếu là ý chí của họ thì pháp luật tôn trọng ý chí đó của họ. Đó vừa là pháp lý và vừa là đạo lý.

Nếu phải đưa ra kiện tụng, dự đoán chủ quan của luật sư, ai sẽ thắng và nên giải quyết ở đâu?

Công lý thuộc về lẽ phải. Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã cho ca sĩ Khánh Ly quyền sử dụng các tác phẩm của mình, đồng thời ca sĩ Khánh Ly cũng đã trả nhạc sĩ Trịnh Công Sơn một khoản tiền, thì ca sĩ Khánh Ly có quyền sử dụng, đó là lẽ phải, sự công bằng.

Xin cảm ơn luật sư!

Hồng Chuyên (thực hiện)