Tiếp tục điều máy bay khiêu khích Nhật Bản, Nga muốn gì?

Máy bay ném bom chiến lược tầm xa Tu-95 của Nga

Sự việc trên xảy ra hôm 17/11. Tuy nhiên, hãng tin Ria Novosti (Nga) khẳng định các máy bay ném bom Tu-95 với sức mạnh tương đương với B-52 của Mỹ, không xâm phạm không phận của Nhật Bản.

Tờ Moscow Times dẫn lời các quan chức quốc phòng Nhật Bản cho hay 2 máy bay ném bom Tu-95 "đã bay trên không phận phía bắc nhóm đảo gần quần đảo Okinawa hướng về Hokkaido". Những máy bay này đã bay thẳng về phía bắc theo hướng đảo Sakhalin.

Ngay lập tức, ASDF (Không quân Nhật) đã cử các chiến đấu cơ ra ngăn chặn một máy bay chống ngầm tầm xa Tu-142 khi nó đang bay gần không phận của Nhật Bản.

Quân đội Nhật Bản đã nhiều lần cử chiến đấu cơ ra nghênh chiến với các máy bay Nga. Trong khoảng thời gian từ tháng 7 – 9/2013, ASDF đã 105 lần cử tiêm kích ra chặn máy bay Nga xuất hiện gần không phận Nhật Bản.

Mặc dù, sự xuất hiện của 2 máy bay ném bom của Nga hôm 17/11 không xâm phạm không phận của Nhật Bản nhưng trong quá khứ, Mátxcơva cũng đã nhiều lần tái diễn hành động này.

Hồi đầu năm nay, các chiến đấu cơ Su-27 bị nghi đã xâm phạm bầu trời của Nhật Bản. Đây là vụ xâm nhập đầu tiên của các máy bay của Nga kể từ năm 2008. Tương tự, hồi tháng Tám, 2 máy bay ném bom chiến lược Tu-95 của Nga lại bất ngờ xuất hiện. Hành động này đã khiến Bộ Quốc phòng Nhật Bản tiến hành phân tích mục đích điều động máy bay của Nga.

Sự xuất hiện bất ngờ của các máy bay Nga cũng là lời cảnh báo cho mối quan hệ giữa Mátxcơva và Tokyo. Tuy nhiên, Nga và Nhật Bản đã tổ chức các cuộc họp ngoại giao – quốc phòng (2+2) lần đầu tiên hồi đầu tháng 11. Theo đó, hai quốc gia đã cam kết phát triển mối quan hệ hợp tác trong lĩnh vực hàng hải và an ninh mạng. Thậm chí, Nga và Nhật Bản đã thảo luận về khả năng tổ chức các cuộc tập trận chung.

Trả lời trước báo giới sau cuộc họp 2+2, Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản - Fumio Kishida cho biết: "Ngoài trao đổi kinh tế và nhân sự, việc thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực an ninh đã cho thấy sự cải thiện toàn diện trong mối quan hệ giữa Nga và Nhật Bản".

Hồi tháng Chín, Thủ tướng Nhật Bản - Shinzo Abe và Tổng thống Nga - Vladimir Putin đã thống nhất quan điểm giải quyết cuộc tranh chấp lãnh thổ quanh quần đảo Kuril suốt gần 70 năm thông qua một hiệp ước hòa bình.

Vì sao Nga vẫn điều máy bay?

Liệu sự xuất hiện của máy bay Nga gần không phận Nhật Bản liên quan trực tiếp tới cuộc tranh chấp quần đảo Kuril. Câu trả lời chắc chắn là không.

Mối quan hệ giữa Nga và Nhật Bản luôn nhận được sự quan tâm từ phía dư luận và Mátxcơva không hề có ý định đưa quân sự vào giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ. Chuyên gia quân sự Nga - Alexander Golts nhận định: "Rõ ràng, không ai muốn đưa lực lượng quân sự tới Nhật Bản để giải quyết vấn đề tranh chấp lãnh thổ. Hai nước đang tổ chức các cuộc đàm phán và tăng cường mối quan hệ an ninh song phương".

Mặc dù, Bộ trưởng Quốc phòng Nga - Sergei Shoigu khẳng định Mátxcơva luôn tôn trọng luật pháp quốc tế và không vi phạm không phận của bất cứ quốc gia nào. Tuy nhiên, việc Nga tăng cường điều chiến đấu cơ tới gần lãnh thổ Nhật Bản trong năm nay đã phần nào cho thấy Mátxcơva lo ngại thực sự về các hệ thống phòng thủ tên lửa được Mỹ lắp đặt tại Nhật Bản.

Trong cuộc họp 2+2, Bộ trưởng Quốc phòng Nga - Sergei Shoigu thừa nhận: "Chúng tôi thực sự lo ngại về các hệ thống phòng thủ tên lửa được Mỹ triển khai khắp toàn cầu bao gồm tại Nhật Bản, có khả năng phá vỡ cán cân sức mạnh trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương".

Hiện nay, Nga đang hy vọng trực tiếp tổ chức các cuộc đàm phán cấp cao với Nhật Bản liên quan tới vấn đề tranh chấp chủ quyền lãnh thổ. Trong khi đó, Bộ trưởng Kishida từng nhấn mạnh Nhật Bản cam kết duy trì mối quan hệ đồng minh với Mỹ.

Phản ứng trước những lo ngại được Nga đưa ra, hãng tin RT trích lời ông Kishida cho biết: "Sẽ không có bất cứ thay đổi nào". Câu trả lời này ám chỉ tới mối quan hệ đồng minh Mỹ - Nhật Bản.