Thời gian để Mỹ đạt được thỏa thuận với Triều Tiên sắp hết?

Trong khi đó, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã liên lạc trực tiếp với cả hai bên và gần đây nói rằng giấc mơ của ông đó là thấy hai miền Triều Tiên thống nhất vào năm 2045. Tuy nhiên một ngày sau đó Bình Nhưỡng đã tuyên bố không tiến hành thêm các cuộc đàm phán hạt nhân và nước này cũng tiến hành phóng thử tên lửa tầm ngắn. Cả ba nước, Hàn Quốc, Triều Tiên và Mỹ đều phải tìm bất kỳ giải pháp nào có thể, trong khi thời gian không còn nhiều.

Mỹ, Hàn Quốc không còn nhiều thời gian để đàm phán với Triều Tiên?

Bất cứ hành động sai lầm nào của cả ba nước đều có thể dẫn đến cuộc đàm phán hạt nhân bị hủy bỏ, song một yếu tố khác cần phải được xem xét đó là tình hình chính trị nội bộ. Lãnh đạo của cả ba nước hiểu rằng những người ủng hộ họ muốn thấy bước tiến tức thì và đang tỏ ra thiếu kiên nhẫn sau khi nhiều cuộc gặp mặt thượng đỉnh diễn ra giữa Mỹ và Triều Tiên nhưng kết quả đạt được lại rất ít.

Đối với Triều Tiên, bản thân ông Kim chắc chắn cũng phải theo sát quan điểm của các quan chức thân cận với mình trong lúc ông tìm cách đàm phán với Mỹ, từ lâu là kẻ thù của nước này. Đối với Hàn Quốc và Mỹ, họ có các cuộc bầu cử Tổng thống sẽ diễn ra trong tương lai và điều này có thể thay đổi hướng đi mà những nước này sẽ thực hiện.

Triều Tiên đã đạt mục tiêu phải giải quyết vấn đề vào cuối năm 2019. Sau khi hội nghị thượng đỉnh ở Hà Nội kết thúc với kết quả không mong muốn, ông Kim tuyên bố: “Chúng tôi sẽ chờ đợi một quyết định táo bạo từ Mỹ cho đến cuối năm nay nhưng tôi cho rằng sẽ rất khó để có được một cơ hội tốt như cuộc gặp mặt lần này”. Rất có thể Bình Nhưỡng sẽ tiếp tục hoạt động thử nghiệm hạt nhân nếu không có thỏa thuận nào được thông qua vào cuối năm 2019, và với việc một thỏa thuận thường phải mất nhiều tháng để đàm phán trước khi được ký kết, rất khó để mong đợi có bước đột phá nào xảy ra trong 4 tháng tới.

Tuy nhiên, hai nước vẫn có thể đạt được một thỏa thuận nhằm ngăn chặn tình trạng căng thẳng leo thang trong tương lai thay vì tập trung vào vấn đề phi hạt nhân hóa. Theo đó, kho vũ khí hạt nhân cũng như chương trình tên lửa đạn đạo của Triều Tiên sẽ không được thảo luận ngay, mà trước mắt hai bên có thể đạt được một hiệp ước hòa bình hay thiết lập thêm văn phòng đại diện. Một khả năng nữa đó là tiến hành phi hạt nhân hóa một cách giới hạn để đổi lấy việc nới lỏng một phần cấm vận Triều Tiên.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ năm 2020 và bầu cử Quốc hội đang ngày một gần hơn, đây là những lựa chọn mà ông Trump có thể sẽ thực hiện. Trong khi đó, ông Kim cũng có cơ hội kéo dài thời hạn tiến hành đàm phán hoặc tuyên bố một chiến thắng nhất định ở Triều Tiên nếu một trong hai lựa chọn trên được thực hiện.

Việc đạt được bước tiến trong đàm phán là điều mà Mỹ rất mong muốn. Nếu trong năm 2020 Triều Tiên đẩy mạnh hoạt động thử nghiệm hạt nhân, chính quyền Trump sẽ lại phải đối mặt với những tháng ngày căng thẳng giống như họ đã từng trải qua vào năm 2017. Căng thẳng leo thang và những tuyên bố mạnh bạo chỉ trích nhau của hai nước sở hữu vũ khí hạt nhân không phải là điều mà ai cũng mong muốn.

Nếu đàm phán thất bại, Triều Tiên có thể sẽ bắt đầu thử nghiệm vũ khí hạt nhân trở lại.

Nếu hai bên có thể đạt được một thỏa thuận, nó sẽ cần phải diễn ra nhanh chóng. Vấn đề còn lại là thời gian. Washington cần phải tận dụng khoảng thời gian hiếm có lúc này khi cả ba nước đều có chung quan điểm rằng giải pháp ngoại giao là hữu hiệu hơn cả. Các bên phải cố gắng ít nhất kéo dài thêm thời gian để có thể tiếp tục đàm phán vào năm sau.

Đây là một cuộc chạy đua với thời gian, bởi vào năm 2020 Hàn Quốc sẽ tổ chức bầu cử toàn quốc vào ngày 15/4/2020. Nếu đảng của ông Moon thua cuộc trong cuộc bầu cử này, nhà lãnh đạo Hàn Quốc sẽ buộc phải giảm bớt chiến lược giao tiếp với ông Kim. Ngược lại, nếu ông Moon vẫn được sự ủng hộ rộng rãi, cuộc đàm phán với Triều Tiên có thể sẽ tiếp tục cho đến tháng 11/2020. Tuy nhiên trong lúc cuộc đua ở Mỹ sẽ trở nên căng thẳng, ông Trump vào lúc này sẽ có ít thời gian hơn cho vấn đề Triều Tiên.

Sau cùng, Washington sẽ phải tiếp tục tìm kiếm một bước đột phá trong lúc điều kiện chính trị của các bên vẫn còn thuận lợi. Một thỏa thuận nhỏ nhằm giúp căng thăng không leo thang trở lại cũng sẽ rất có ích, bởi mặc dù khả năng đạt được phi hạt nhân hóa là khá nhỏ, song nó sẽ tạo điều kiện để các bên có thể nâng cao quá trình liên lạc và giải quyết khủng hoảng trong tương lai.