Tên lửa đạn đạo Sarmat: “Hiểm họa mới” cho Mỹ, NATO
![]() |
Một vụ phóng tên lửa đạn đạo Sarmart |
Thực tế, loại bom nhiệt hạch AN602 – được Liên Xô thiết kế và chế tạo vào thời kỳ 1954–1961 – không có tên định danh chính thức. Nó được mệnh danh là “Tsar Bomb” (bom hoàng đế), là thiết bị nổ mạnh nhất con người từng cho nổ trong lịch sử nhân loại.
Vụ thử nghiệm quả bom này được Tổng bí thư Đảng cộng sản Liên Xô Nikita Khrushchev công bố trong báo cáo Đại hội Đảng năm 1961 khiến Thế giới bàng hoàng, là mối “hiểm họa trực tiếp” của Mỹ và phương Tây.
Từ ngày 01-26/9, mô hình quả bom AN602 (hiện đang được lưu trữ tại Trung tâm hạt nhân liên bang ở thành phố Sarov) được trưng bày tại Trung tâm triển lãm “Manezh” ở thủ đô Moscow trong khuôn khổ Triển lãm kỷ niệm 70 năm ngành Công nghiệp hạt nhân Nga. Nhưng loại vũ khí hạt nhân mới nhất của Nga hiện nay – tên lửa đạn đạo Sarmat – lại không được giới thiệu tới công chúng.
Mặc dù loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) mới này có trọng lượng nhẹ hơn so với tên lửa Voyevoda (phương tây gọi là Quỷ Sa tăng) hiện đang biên chế trong Lực lượng tên lửa chiến lược Nga (RVSN), nhưng hiệu suất chiến đấu của nó cao hơn hẳn Voyevoda ( Voyevoda nặng 210 tấn). Sarmat được thiết kế để thay thế cho Voyevoda thời gian tới.
Theo Tướng Sergei Karakayev – Tham mưu trưởng Lực lượng tên lửa chiến lược Nga, chiến lược đổi mới và hoàn chỉnh của RVSN bao gồm cả việc khai thác đồng thời hai loại tên lửa hạng nặng và hạng nhẹ. Các hệ thống tên lửa chiến lược hạng nhẹ được trang bị cho RVSN có Topol-M và Yars. Hạng nặng là Voyevoda, trong thời gian tới sẽ được thay bằng Sarmat.
Dự kiến Sarmat sẽ hoàn thành thử nghiệm và đưa vào sử dụng vào giai đoạn 2018-2020.
Tên lửa mới được thiết kế và phát triển tại Trung tâm tên lửa quốc gia Makeyev ở thành phố Miass. Nó không phải là bản sao của Voyevoda, mà là một thiết kế hoàn toàn mới với kích thước nhỏ gọn và trọng lượng nhẹ. Tính năng của Sarmat vượt trội so với các loại tên lửa khác được trang bị trong RVSN Nga tính tới thời điểm hiện tại. Hiệu suất chiến đấu của Sarmat tạo bước đột phá mới cho RVSN Nga.
![]() |
Trọng lượng Sarmat chỉ bằng một nửa của Voyevoda. Trọng lượng nhẹ là một lợi thế lớn, các tên lửa trọng lượng nhẹ chỉ cần hầm phóng silo kích cỡ nhỏ, dễ dàng vận chuyển và tàng hình. Nhưng hầu hết những loại tên lửa này đều sử dụng nhiên liệu rắn. Ưu điểm của tên lửa sử dụng nhiên liệu rắn, đó là: tuổi thọ cao, không có các thành phần độc hại, ít phải bảo trì.
Sarmat vừa có trọng lượng nhẹ, lại hoạt động bằng nhiên liệu lỏng. Theo các chuyên gia, không loại tên lửa nào trên thế giới có thể sánh ngang với Sarmat về hiệu suất chiến đấu.
Tên lửa Sarmat bắt đầu được nghiên cứu và phát triển từ năm 2009. Các cuộc thử nghiệm cho thấy, Sarmat có thể phóng với cự ly hơn 11.000km, mang phần chiến đấu khoảng 4.350 kg.
Từ năm 2014, việc nghiên cứu phát triển Sarmat diễn ra theo lịch trình dự kiến bao gồm cả thời hạn hoàn thành thử nghiệm và đưa vào sử dụng trong Lực lượng vũ trang LBNga. Theo các chuyên gia, tên lửa mới không có giới hạn về hướng phóng, phần chiến đấu sẽ mang 10 đầu đạn hạt nhân phân hướng có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở mọi điểm trên 2 nửa bán cầu của Trái đất.
Đặc điểm kỹ chiến thuật này của Sarmat nổi bật hơn hẳn Hệ thống phòng thủ của NATO - hệ thống được thiết kế thiếu hẳn tính năng linh hoạt đó.
Sarmat còn “độc đáo” ở chỗ, mỗi đầu đạn hạt nhân mang đặc điểm kết hợp của cả 2 loại tên lửa: hành trình và siêu thanh, giúp nó vượt qua mọi hệ thống phòng thủ của đối phương.
Nhưng hệ thống điều khiển các đầu đạn hạt nhân phân hướng độc lập của Sarmat sẽ trở nên vô ích nếu đối phương có thể đánh chặn chúng ngay trước thời điểm phóng tới mục tiêu.
Sarmat phóng với tốc độ nhanh và có thể thay đổi quỹ đạo bay thông thường (bay theo đường parabol) tại bất cứ thời điểm nào. Động cơ đẩy làm thay đổi chiều cao, phương hướng và tốc độ bay của đầu đạn, sau đó hệ thống dẫn đường thiết lập lại thông số bay mới cho các đầu đạn hướng tới mục tiêu.
Hầm phóng Silo, nơi đặt các tên lửa Sarmat, có mức độ bảo vệ phân tầng, nó vừa hoạt động như một hệ thống phòng không và phòng chống tên lửa vừa đảm bảo an ninh cho các hệ thống công sự trong phạm vi hầm phóng. Để đảm bảo phóng trúng mục tiêu với độ chính xác cao từ các hầm phóng silo, cần ít nhất 7 đầu đạn hạt nhân quanh khu vực phóng.
![]() |
Tướng Sergei Karakayev cho biết, phát triển RVSN là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất trong chương trình vũ khí quốc gia hiện nay.
Dự kiến, đến năm 2018, số trang thiết bị được thay mới sẽ chiếm khoảng 80%. Đế đạt được mục tiêu này, nhà sản xuất phải tiếp tục áp dụng các công nghệ kỹ thuật tiên tiến trong quá trình chế tạo tên lửa.
Đặc điểm vật lý và các thông số kỹ thuật của Sarmat vẫn được giữ bí mật. Rất có thể, trong tương lai, lớp tên lửa mang vũ khí hạt nhân này dưới sự tương tác với các hệ thống di động, các căn cứ không quân và hải quân sẽ là vũ khí chiến lược cơ bản của Lực lượng vũ trang Nga.
Chỉ một vài thông tin về Sarmat được công bố. Theo đánh giá của truyền thông, nếu khả năng chiến đấu của tên lửa Sarmat vượt trội so với Voyevoda, thì không nghi ngờ gì nữa, loại tên lửa mới này sẽ "phá hủy" toàn bộ nỗ lực xây dựng các hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ.
Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ TV zvezda, kênh truyền hình Quốc phòng Nga.