Syria đang sản xuất vũ khí hạt nhân?

Syria cảnh báo: "nhấn chìm khu vực trong biển lửa"

Mỹ triệu hồi đại sứ ở Syria

Đại sứ Mỹ ở Syria bị ném trứng

Sau Libya sẽ là Syria?

Vệ tinh đã chụp bức hình trên hôm 14/8/2011 cho thấy một cơ sở ở Al-Hasakah, Syria mà các điều tra viên tin rằng có thiết kế giống cơ sở làm giàu Uranium mà cha đẻ bom nguyên tử Pakistan, A.Q. Khan, đã bán – Nguồn: AP

Hãng tin AP đưa tin, các điều tra viên Liên Hợp Quốc đã tìm thấy một khu tổ hợp hiện chưa rõ tên ở Syria khiến họ nghi ngờ chính quyền Syria đã làm việc với A.Q. Khan, cha đẻ bom nguyên tử của Pakistan, để lấy công nghệ sản xuất vũ khí hạt nhân.

Các quan chức cho hay tòa nhà này nằm ở phía tây bắc Syria và có thiết kết rất giống với cơ sở sản làm giàu uranium được xây dựng ở Libya dưới sự hướng dẫn của Khan. Moammar Gadhafi đã xây dựng cơ sở đó với mong muốn chế tạo được vũ khí hạt nhân.

Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) của Liên Hợp Quốc cũng đã thu được thư từ qua lại giữa Khan và Muhidin Issa, một quan chức trong chính quyền Syria. Muhidin Issa là người đã đề xuất chính phủ hợp tác về khoa học và đến thăm các phòng thí nghiệm của Khan sau khi Pakistan thử nghiệm vũ khí hạt nhân thành công vào năm 1998.

Tổ hợp này nằm ở thành phố Al-Hasakah hiện có bề ngoài như một nhà máy se sợi và các điều tra viên vẫn chưa tìm thấy dấu hiệu nào là nó được dùng để sản xuất vũ khí hạt nhân. Nhưng các máy bay chiến đấu của Israel đã phá hủy một khu vực bị nghi là lò phản ứng chế tạo Plutonium ở Syria vào năm 2007 và sự trùng hợp về thiết kế này gợi ý cho thấy Syria có thể đang theo đuổi các lộ trình hướng tới sản xuất bom nguyên tử: cả loại bom Uranium và bom Plutonium.

Chi tiết về mối liên hệ giữa Syria và Khan được cung cấp bởi một nhà ngoại giao kì cựu có thông tin về các cuộc điều tra của IAEA và một người là cựu điều tra viên Liên Hợp Quốc. Cả hai đều yêu cầu giấu tên do tính chất nhạy cảm của vấn đề này.

Chính quyền Syria hiện chưa đưa ra bình luận nào về nghi ngờ này. Nước này vẫn luôn phủ nhận mình đang theo đuổi vũ khí hạt nhân nhưng đã cản trở Israel điều tra khu vực bị đánh bom. Ngoài ra, nước này vẫn chưa trả lời đề nghị của IAEA vào thăm khu tổ hợp Al-Hasakah.

Cuộc điều tra của IAEA về các chương trình của Syria đã bị chậm lại khi cả thế giới tập trung vào cuộc nổi dậy của nhân dân và sự đàn áp mạnh tay của chính quyền nước này.

Syria có lí do để theo đuổi việc chế tạo vũ khí hạt nhân. Nước này hiện vẫn đang duy trì chiến tranh lạnh với Israel, một nước được cho là có một kho vũ khí hạt nhân khá lớn.

“Vũ khí hạt nhân ít nhất sẽ giúp Syria có một vị trí ngang bằng với Israel và nâng cao vị thế trong khu vực,” Anthony Cordesman, một nhà phân tích về an ninh quốc gia ở Trung tâm nghiên cứu các vấn đề quốc tế và chiến lược, cho biết.

Nhiều năm qua, dư luận đã nghi ngờ chính quyền Syria có mối quan hệ với Khan.

Là một người hùng quốc gia vì đã phát triển bom hạt nhân cho đất nước, Khan được coi là một trong những nhà sản xuất vũ khí hạt nhân nhiều nhất trên thế giới. Ông ta đã cung cấp cho Iran những nội dung cơ bản để nước này hiện nay có thể thực hiện một chương trình làm giàu Uranium sản xuất ra lượng nguyên liệu đủ để chế tạo vài vũ khí hạt nhân, mặc dù Iran luôn phủ nhận có ý định sản xuất vũ khí. Libya cũng mua trang thiết bị và thiết kế đầu đạn của Khan cho một chương trình hạt nhân bí mật.

Năm 2004, Khan lên truyền hình thú nhận đã bán công nghệ hạt nhân cho Iran, Bắc Triều Tiên và Libya; nhưng ông ta chưa bao giờ nói về Syria. Sau đó Khan cho biết các quan chức Pakistan đã ép ông ta phải thú nhận.

Các quan chức ngoại giao của Liên Hợp Quốc cũng cho hay, tuần trước, các quan chức Syria lại từ chối các cuộc điều tra được IAEA yêu cầu khi đàm phán với chính phủ nước này ở Damascus.

Lê Dung