Quan chức cấp cao Nhật Bản bất ngờ tới Triều Tiên

Cố vấn cấp cao của thủ tướng Nhật Bản - Isao Iijima tới sân bay Bình Nhưỡng hôm 14/5

Nhật Bản và Triều Tiên vốn không thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức. Các cuộc đàm phán giữa hai chính phủ đã được tái kết nối vào tháng 8 năm ngoái sau 4 năm bị cắt đứt hoàn toàn. Tuy nhiên, tới tháng 12 năm ngoái, mối quan hệ giữa 2 quốc gia lại đi vào bế tắc khi Triều Tiên tiến hành vụ thử nghiệm tên lửa đạn đạo.

Theo hãng tin Kyodo, cố vấn chính trị cấp cao của thủ tướng Abe  - Isao Iijima đã có mặt tại sân bay thủ đô Bình Nhưỡng cùng một quan chức Triều Tiên được xác định là ông Kim Chol-ho – phó giám đốc Vụ các vấn đề châu Á thuộc Bộ Ngoại giao. Qua lễ nghi đón tiếp có thể thấy ông Iijima đã thực hiện chuyến thăm chính thức tới Triều Tiên.

Tuy nhiên, các quan chức tại văn phòng thủ tướng Abe từ chối hoặc thậm chí không xác nhận thông tin ông Iijima đã tới Bình Nhưỡng, chứ chưa nói tới lý do thực hiện chuyến thăm.

Cả 2 kênh truyền hình NHK và Kyodo của Nhật Bản đều cho đăng tải những hình ảnh từ kênh truyền hình Triều Tiên cho thấy ông Iijima xuất hiện tại sân bay và được một nhóm quan chức Triều Tiên tiếp đón.

Lâu nay, mối quan hệ giữa Nhật Bản và Triều Tiên trở nên căng thẳng kể từ sau phản ứng mạnh mẽ của dư luận trước vụ việc Bình Nhưỡng bắt cóc ít nhất 12 công dân Nhật Bản trong những năm 1970 và 1980, sau đó đưa về nước để dạy ngôn ngữ và phong tục tập quán Nhật cho đội ngũ điệp viên.

Dư luận Nhật Bản tiếp tục dậy sóng sau khi 5 trong số nạn nhân bị Triều Tiên bắt cóc được trả về Nhật Bản vào năm 2002 cùng với những đứa trẻ được sinh ra tại Triều Tiên. Những người còn lại được Bình Nhưỡng thông báo là đã chết.

Ông Iijima đóng vai trò quan trọng trong việc đưa các công dân Nhật Bản về nước sau khi thực hiện 2 chuyến thăm tới Bình Nhưỡng vào năm 2002 và 2004 với tư cách nhà cố vấn cho thủ tướng Nhật Bản lúc bấy giờ - Junichiro Koizumi. Thậm chí, thủ tướng Koizumi cũng đã tới Bình Nhưỡng vào tháng 9/2002 để gặp gỡ nhà lãnh đạo Kim Jong Il với mục đích đưa công dân bị bắt cóc về nước an toàn.

Theo các nhà bình luận, chuyến thăm của ông Iijima tới Bình Nhưỡng lần này nhằm tìm kiếm thông tin về những công dân Nhật Bản bị bắt cóc vẫn còn lưu lạc trên đất Triều Tiên hoặc khả năng chuẩn bị cho chuyến thăm sắp tới của thủ tướng Abe tới Bình Nhưỡng.

Hôm 15/5, thủ tướng Abe thông báo khả năng ông sẽ tới gặp nhà lãnh đạo của Triều Tiên - Kim Jong-un nếu chuyến thăm này có thể giải quyết các vấn đề tồn tại lâu nay như việc Bình Nhưỡng bắt cóc các công dân Nhật Bản.

Ông Iijama đã có các cuộc thảo luận với ông Kim Yong-Il – tổng thư ký Đảng Lao động cầm quyền Triều Tiên hôm 15/5. Giới quan sát cho rằng khả năng Triều Tiên hiện đang cố gắng xua tan sự nguội lạnh trong các mối quan hệ với Nhật Bản trong bối cảnh quốc gia cô lập đang đối đầu căng thẳng với Mỹ và Hàn Quốc kể từ sau các cuộc thử nghiệm hạt nhân và tên lửa.

Trong khi đó, Mỹ và 2 đồng minh châu Á – Nhật Bản và Hàn Quốc cũng đang gia tăng áp lực buộc Bình Nhưỡng từ bỏ tham vọng hạt nhân và tham gia đàm phán với cộng đồng quốc tế.

Ngay cả phát ngôn viên hàng đầu của chính phủ Nhật Bản - Yoshihide Suga cũng từ chối bình luận về chuyến thăm của ông Iijima. Ông Suga khẳng định Tokyo vẫn giữa nguyên quan điểm giải quyết các nhiệm vụ như bắt cóc công dân và những mối đe dọa quân sự từ Triều Tiên.

"Các chính sách đối với Triều Tiên của Nhật Bản đã quá rõ ràng. Song hành cùng đối thoại và gây áp lực, chúng tôi đang giải quyết nhiều vấn đề như bắt cóc công dân, hạt nhân và tên lửa. Thực tế, ưu tiên hàng đầu của chính phủ Nhật Bản là giải quyết các trường hợp công dân bị bắt cóc đưa sang Triều Tiên", ông Suga nói.