Những giải thưởng Nobel Hòa bình gây tranh cãi trên thế giới

Trong vài năm gần đây, những nhân vật được trao giải Nobel Hòa bình đều ít nhiều gây tranh cãi trong cộng đồng như Tổng thống Obama nhận giải chỉ sau 9 tháng nhậm chức hay một tù nhân Trung Quốc,...

1. Barack Obama

Người được trao giải Nobel Hòa bình 2009 là Tổng thống Mỹ Barack Obama, chỉ 9 tháng sau khi ông nhậm chức. Điều này làm dấy lên những cuộc tranh luận gay gắt. 

Phe ủng hộ cho rằng giải thưởng cho Obama là xứng đáng và sẽ cổ vũ ông trên con đường hành động vì một thế giới phi hạt nhân. Phe phản đối lập luận rằng giải Nobel là để dành cho những người đạt được thành tựu cụ thể sau một quá trình. Tuy nhiên, việc Tổng thống của một quốc gia đang tiến hành hai cuộc chiến tranh cũng khiến những người hoài nghi đánh giá là giải chưa xứng đáng.

Tổng thống Obama phát biểu trước Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 24/09.

Ông Obama là Tổng thống Mỹ đương nhiệm thứ ba đoạt giải Nobel Hòa bình. Trước ông Obama, hai Tổng thống Theodore Roosevelt và Woodrow Wilson cũng đã được trao giải Nobel Hòa bình vào năm 1906 và 1919.

Quyết định của Hội đồng giải Nobel không mang đến sự vui mừng mà đồng thời gây ra nhiều lời phê bình, nhất là tại Mỹ. Ðảng Cộng hòa chỉ trích giải Nobel Hòa bình cho Obama: “Tổng thống Obama đã làm được gì cho nước Mỹ, chắc chắn ông sẽ không nhận được giải thưởng về việc tạo thêm công ăn việc làm cho người Mỹ hay giải quyết vấn đề ngân sách quốc gia”.

Đọc thêm: Obama bị yêu cầu ‘lặng lẽ’ trả lại giải Nobel Hòa bình

Song, không thể phủ nhận, khi vừa nhậm chức xong ông Obama đã đưa ra ngay “hành động” đối với các “lò lửa chính trị” trên thế giới. Ông đã ra lệnh giảm và rút quân ra khỏi Iraq cũng như tìm cách đối thoại với Iran và Triều Tiên về các chương trình hạt nhân. 

Ðối với Nga, Obama cho thấy các dấu hiệu giảm căng thẳng quân sự và tuyên bố không thực hiện chương trình tên lửa tại châu Âu của chính phủ Bush. Chương trình này đã làm Nga cảm thấy bị đe dọa và dự định sẽ tăng cường quân sự.

Theo Tân Hoa Xã, phản ứng trước sự việc trên, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mã Triều Húc nêu rõ: "Việc trao giải Nobel Hòa bình cho Lưu Hiểu Ba là bôi nhọ giải thưởng này và có thể làm tổn hại mối quan hệ giữa Trung Quốc và Na Uy".

Người biểu tình đòi chính quyền Trung Quốc thả Lưu Hiểu Ba.

Vài giờ trước khi công bố giải, Chủ tịch Ủy ban Nobel Hòa bình Thorbjoern Jagland cho biết người được chọn trao giải sẽ gây tranh cãi. Tại buổi lễ trao giải, ông Jagland đã đọc bài diễn đồng thời kêu gọi Trung Quốc trả tự do cho ông Lưu, người mà Ủy ban Nobel Hòa bình Na Uy nhận định xứng đáng giành giải thưởng "vì cuộc đấu tranh trường kỳ bất bạo động đòi nhân quyền ở Trung Quốc".

Đọc thêm: Trung Quốc tức điên vì màn chơi khăm của các nghị sĩ Mỹ

Đọc thêm: Trung Quốc nổi khùng vì Tập Cận Bình được đề cử Nobel Hòa bình

Tổ chức cấm vũ khí hóa học có trụ sở tại La Haye (Hà Lan) được thành lập năm 1997 nhằm thực thi Công ước quốc tế về cấm vũ khí hóa học, được ký ngày 13/01/1993. Cho đến nay, đã có 189 nước tham gia ký kết công ước này.

Hoạt động của tổ chức OPCW được thế giới đặc biệt quan tâm chú ý bởi họ được giao nhiệm vụ thực thi nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, kiểm soát việc phá hủy hệ thống vũ khí hóa học của chính quyền Tổng thống Syria Bachar al-Assad.

Đọc thêm: Tổ chức Cấm Vũ khí Hoá học giành giải Nobel Hòa bình 2013

Một trong những khó khăn đối với OPCW là nhiều kho vũ khí hóa học đang nằm tại các vùng tác chiến do lực lượng đối lập Syria nắm giữ. Thêm vào đó, lực lượng đối lập Syria không những không “mặn mà” với hoạt động của OPCW, mà còn thường xuyên có hoạt động chống phá. 

Ahmet Uzumcu - Chủ tịch của OPCW nhận giải thưởng Nobel Hòa bình 2013.

Đó là chưa kể đến những đe dọa tính mạng đối với các chuyên gia OPCW đến từ các nhóm Hồi giáo cực đoan có quan hệ với mạng lưới khủng bố al-Qaeda. Trong quá trình tiêu hủy vũ khí hóa học, các chuyên gia OPCW cũng đối mặt với những rủi ro về sức khỏe, tinh thần và cả những mối đe dọa khác.

Đọc thêm: Tổng thống Assad: "Giải Nobel Hòa bình nên thuộc về tôi"

Theo nhiều nguồn tin tình báo của Mỹ và phương Tây, mạng lưới khủng bố al-Qaeda và một số tổ chức vũ trang khác đang lên kế hoạch tấn công và cướp các kho vũ khí hóa học ở Syria để phục vụ cho mục đích xấu xa của chúng. Vì thế, công việc của các chuyên gia OPCW lại vất vả bội phần. 

Nhưng không vì thế mà họ bỏ cuộc. Ngược lại, OPCW đã ra quyết tâm sẽ cố gắng hoàn thành việc giải trừ kho vũ khí hóa học ở Syria trước thời hạn (tháng 6/2014), để từ đó tạo đà cho việc tiến hành quá trình đàm phán hòa bình cho vấn đề Syria, đem lại cuộc sống ổn định, yên bình cho người dân nước này.