Nhiều Đài truyền hình "sống" nhờ phim Hàn Quốc, Trung Quốc...

Thứ trưởng Bộ TT&TT Trương Minh Tuấn phát biểu chỉ đạo Hội nghị

Ngày 16/3 tại Thái Nguyên, Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (PTTH-TTĐT, Bộ Thông tin và Truyền thông) đã tổ chức Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2015. Thứ trưởng Bộ TT&TT Trương Minh Tuấn đã đến dự và chỉ đạo hội nghị.

Khó khăn về kinh phí, công nghệ lạc hậu, các chương trình nội dung sản xuất chưa đáp ứng được nhu cầu của nhân dân… là vài nét chấm phá nổi bật về bức tranh ngành phát thanh truyền hình hiện nay được nêu lên trong Báo cáo đánh giá hoạt động phát thanh truyền hình của các Đài phát thanh và truyền hình (PTTH) địa phương.

Truyền hình đang gặp nhiều thách thức

Với 64 Đài phát thanh và truyền hình Trung ương, địa phương nhưng số lượng các chương trình hay, hấp dẫn người xem (nhất là các chương trình tự sản xuất) còn quá ít. Trong khi đó, do sức ép về nguồn thu nhiều Đài PTTH địa phương đã bất chấp quy định phát các chương trình quảng cáo vượt quá thời lượng quy định. Nhiều Đài có doanh thu cao là nhờ chiếu phim nước ngoài và phát quảng cáo ăn theo thời lượng chiếu phim. Trong đó, phim Trung Quốc và Hàn Quốc chiếm thời lượng quá lớn.

Nhiều chương trình truyền hình liên kết của các Đài PTTH có nội dung hời hợt, dễ dãi, đáp ứng thị hiếu tầm thường, gây phản cảm trong xã hội, thiếu tính định hướng giáo dục, nhất là đối với lớp trẻ. Một số Đài địa phương tăng kênh, tăng thời lượng phát song không thực hiện thủ tục cấp phép, chậm trễ trong báo cáo theo quy định. Việc bổ nhiệm lãnh đạo một số Đài chưa PTTH chưa được thực hiện theo đúng quy định. Đơn cử, năm 2014 Bộ TTT&TT đã phải có văn bản nhắc nhở Đài PTTH Hưng Yên và Đài PTTH Đắk Nông.

Đặc biệt, tỉ lệ mất cân đối các chương trình nội dung trên các Đài PTTH địa phương. Cụ thể, tỉ lệ phim nước ngoài trên các kênh song truyền hình tuy đã giảm nhưng vẫn còn quá cao, nhất là phim, chương trình giải trí (phim nước ngoài quuas nhiều; trong khi thời lượng dành cho phim Việt còn khiêm tốn) so với các chương trình chính luận, thời sự, nhất là thời sự địa phương. Số lượng các chương trình tự sản xuất trong nước thấp, chương trình chính luận có tính giáo dục, chương trình mang đậm bản sắc văn hóa quá ít ỏi so với thời lượng các chương trình giải trí.

Bên cạnh đó, nhiều Đài PTTH chưa năng động và còn trông chờ vào kinh phí ngân sách, không tự đổi mới công nghệ, chưa chủ động trong đổi mới và tái cấu trúc bộ máy khiến các loại hình truyền thông khác “qua mặt” như mạng xã hội, báo điện tử. Việc hụt hơi trong việc đổi mới chất lượng, xây dựng bản sắc của các Đài vẫn là câu chuyện dài của các Đài PTTH các tỉnh thành.

Nâng cao chất lượng các chương trình PTTH

Ghi nhận báo cáo của Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cùng các kiến nghị đề xuất của các địa phương trong các lĩnh vực như: trao quyền tự chủ nhiều hơn cho các Đài PTTH, cởi trói cho các chương trình liên kết sản xuất nội dung; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và sản xuất nội dung; tăng cường thời lượng các chương trình tự sản xuất, phát huy các chương trình có thế mạnh (như chương trình tiếng nước ngoài, chương trình tiếng dân tộc, chương trình học tập và nêu các tấm gương người tốt việc tốt); đa dạng các loại hình phát sóng (vệ tinh, số họa mặt đất, internet…).

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Thứ trưởng Trương Minh Tuấn cũng chỉ rõ: Theo Quy hoạch Báo chí, Phát thanh truyền hình đến 2020, các chương trình nội dung tự sản xuất, sản xuất trong nước phải chiếm từ 70% thời lượng trở lên, chương trình nước ngoài chỉ còn 30%. Chương trình giải trí, chương trình chính luận thời sự phải thực sự cân đối thay vì chiếu phim nước ngoài như hiện nay. Bên cạnh đó, các Đài PTTH cần cân đối các chương trình quảng cáo, nhất là quảng cáo các sản phẩm quá chức năng; các sản phẩm dễ gây hiểu lầm, quảng cáo thực phẩm chức năng…

“Về chất lượng các chương trình nội dung, các Đài PTTH địa phương cần tăng cường nội dung mang tính đặc trưng địa phương, tránh nhạt nhòa và thiếu bản sắc như hiện nay. Chấn chỉnh hơn các chương trình trình truyền hình trực tiếp, trong đó cần đào tạo hơn nữa chất lượng đội ngũ phát thanh viên, biên tập viên, tránh những “hạt sạn” đáng tiếc, gây phản cảm cho người xem. Đặc biệt, với các chương trình truyền hình liên kết cần có sự kiểm soát chặt chẽ vấn đề nội dung, thời lượng quảng cáo, cần tập trung xây dựng các chương trình thật sự có chất lượng, tạo hiệu ứng lan tỏa cho đông đảo người dân thay vì các chương trình hời hợt trong thời gian qua…”, Thứ trưởng Trương Minh Tuấn nhấn mạnh.

Cũng tại Hội nghị, rất nhiều kiến nghị của các Đài PTTH địa phương về xin tự chủ; xây dựng chương trình liên kết bên cạnh những nhiệm vụ xây dựng các chương trình tuyên truyền trong năm 2015 như: Xây dựng nông thôn mới; Chương trình tiếng dân tộc; Các chương trình tuyên truyền nhân dịp những ngày lễ lớn và đặc biệt là tuyên truyền kịp thời ngăn chặn những luận điểm chống phá Đảng, Nhà nước của các thế lực phản động trước thềm Đại hội Đảng các cấp tiến tới Đại hội XII của Đảng… đã được lãnh đạo Bộ TT&TT, Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử ghi nhận, tiếp thu. Lãnh đạo Bộ TT&TT cũng hứa sẽ ban hành những chính sách, kiến nghị những chính sách với Chính phủ cho phù hợp, để lĩnh vực này thực sự là tiếng nói của Đảng, cầu nối thông tin của Đảng với người dân trong thời gian tới.