Nhật Bản sẽ hủy bỏ yêu cầu bồi thường quần đảo Nam Kuril vì Hiệp ước hòa bình?

Thủ tướng Nhật Bản Abe, Tổng thống Nga Putin

Mới đây, tờ Yomiuri cho biết, Chính quyền Nhật Bản có thể sẽ từ bỏ các yêu sách yêu cầu các khoản bồi thường liên quan đến quần đảo Nam Kuril.

Nhiều khả năng đề xuất này sẽ được công bố trong vòng đối thoại tiếp theo về Hiệp ước hòa bình giữa hai nước. Theo các nguồn tin, văn kiện liên quan có thể sẽ được ký đồng thời với hiệp ước hòa bình. Thỏa thuận bổ sung dự kiến sẽ giúp hoàn thiện các tiến trình trong thời hậu chiến và tăng cường quan hệ song phương.

Trước đó, chính quyền Nhật Bản cho rằng quần đảo Nam Kuril đang "bị chiếm đóng" kể từ Thế chiến thứ hai và Tokyo có quyền yêu cầu Moscow "bồi thường" cho việc này. Tuy nhiên, hiện giờ Nhật Bản có xu hướng tin rằng những tuyên bố như vậy sẽ cản trở các cuộc đàm phán về ký kết hiệp ước hòa bình.

Trước đó, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cam kết sẽ nỗ lực hết sức để hoàn tất đàm phán với Nga. Theo ông, trong năm nay tranh chấp lãnh thổ giữa hai quốc gia sẽ có một "bước ngoặt" lịch sử.

Thủ tướng Nhật Bản Abe, Tổng thống Nga Putin

Các cuộc đối thoại Putin-Abe

Từ giữa thế kỷ 20, Nga và Nhật Bản đã tổ chức đàm phán về Hiệp ước hòa bình sau Thế chiến II, và những tranh chấp chủ quyền đối với quần đảo Nam Kuril là trở ngại chính đối với tiến trình đàm phán. Hai bên đã ký một tuyên bố chung về chấm dứt tình trạng chiến tranh vào năm 1956, tuy nhiên chưa ký kết được Hiệp ước hòa bình. Sau khi Nhật Bản ký Hiệp ước an ninh với Hoa Kỳ vào năm 1960, Liên Xô cũ đã thu hồi các đảo trên, đồng thời tuyên bố sẽ chỉ bàn giao cho Nhật Bản các đảo khi nào tất cả các lực lượng ngoại quốc được rút khỏi lãnh thổ.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe khẳng định, nếu không có sự đồng thuận của cư dân trên đảo thì sẽ không thể giải quyết được vấn đề liên quan đến Quần đảo Kuril. Hồi tháng 11 năm ngoái, Thủ tướng Abe và Tổng thống Vladimir Putin đã đồng ý đẩy nhanh các cuộc đàm phán về hiệp ước hòa bình dựa trên tuyên bố 1956 giữa Liên Xô và Nhật Bản.

Moscow nhấn mạnh rằng quần đảo là một phần lãnh thổ của Liên Xô kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai và chủ quyền của Nga đối với quần đảo là không thể tranh cãi.

Được biết, cuối tháng 1/2019 Thủ tướng Nhật sẽ có chuyến thăm tới Moscow, dự kiến hai bên sẽ có nhiều cuộc gặp gỡ nhằm thống nhất về Hiệp ước hòa bình.