Nga khó lòng “buông bỏ” đông nam Ukraine

Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự một lễ vinh danh trong lĩnh vực khoa học và văn hóa ở điện Kremlin, Nga, 12/06/2012.

Vùng đông và nam Ukraine, nơi lực lượng ly khai đang đấu tranh đòi liên bang hóa, có hơn 50 nhà máy đã được xây dựng để sản xuất linh kiện quân sự đặc biệt cho Matxcơva trong hơn 2 thập kỷ qua. Đó là kết luận của một bài báo được đăng tải trên tờ Bloomberg, một hãng tin chuyên về kinh tế của Mỹ.

Sản lượng sản xuất của các nhà máy này cung cấp đến 30% số thiết bị mà Nga cần để chế tạo vũ khí. Mức phụ thuộc này không thể ngay lập tức được thay thế và nội địa hóa tại Nga, và nó trở thành bài toán vô cùng đau đầu với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Hiện nay, tất cả các hợp đồng cung cấp linh kiện sản xuất vũ khí sang Matxcơva của Ukraine đã dừng lại kể từ sau sự sáp nhập của Crimea vào Liên bang Nga.

Tờ Bloomberg cũng từng lưu ý rằng Nga sẽ “đấu tranh mà không có 400 động cơ máy bay quân sự nhập khẩu từ Ukraine mỗi năm hay 10 triệu USD trả cho Ukraine để cung cấp hệ thống tên lửa đạn đạo liên lục địa cho mình".

Theo nhận định trên, BusinessInsider kết luận, đó là lý do đúng đắn nhất giải thích tại sao Tổng thống Nga muốn giữ tầm ảnh hưởng của điện Kremlin ở khu vực đông và đông nam Ukraine.

“Có được vùng phía đông và nam Ukraine là lợi thế lớn cho Nga nhìn từ quan điểm quân sự và kinh tế”, ông Mikhail Barabanov, Tổng biên tập của tạp chí Moscow Defense Brief nói trên tờ Bloomberg, “Nga sẽ có quyền kiểm soát các công ty quốc phòng rất quan trọng và có giá trị".

Hiện các khu vực muốn ly khai ở phía đông Ukraine đang nắm trong tay phần lớn nhất của lượng vũ khí ở châu Âu. Hơn một triệu vũ khí bao gồm súng trường, súng máy, và vũ khí hạng nặng cũng như hàng triệu viên đạn  được lưu trữ trong một cơ sở được Liên Xô xây dựng vào những năm 1950.

Hơn nữa, cảng Oktyabrsk ở phía tây nam Ukraine là điểm trung chuyển vũ khí quan trọng của Nga đối với thế giới. Ngành công nghiệp này, thông qua “Mạng lưới Odessa”, không chỉ có giá trị kinh tế với Nga mà còn giúp Kremlin có thêm vị thế quan trọng trong việc phát huy sức mạnh trong một cuộc chiến tranh ủy nhiệm như ở Syria.

Tờ báo phương Tây kết luận, với lý do đó, Nga đầu tư rất lớn cho quân ly khai “đang gây bất ổn” ở phía nam và phía đông Ukraine. 

Bản đồ tình hình ly khai ở Ukraine

Hãng tin Reuters cung cấp bản đồ thông tin tóm lược về tình hình ly khai ở Ukraine từ đầu tháng Năm tới nay.

Tại vùng phía đông:

Ngày 1/5: Lực lượng biểu tình thân Nga tràn vào tòa nhà văn phòng công tố viên ở Donetsk.

Ngày 2/5: Lực lượng biểu tình thân Nga bắn rơi 2 trực thăng của quân đội Ukraine. Trong khi đó, tại Odessa, 42 người đã chết trong một cuộc đụng độ giữa phe ủng hộ liên bang hóa và phe thân chính phủ.

Ngày 3/5: Quân đội Ukraine giành lại quyền kiểm soát trụ sở công an ở Kramatorsk.

Ngày 4/5: Ở Odessa, hàng ngàn người bao vây trụ sở cảnh sát, yêu cầu thả tự do cho các nhà hoạt động đòi liên bang hóa Ukraine. 67 người đã được thả.

Ngày 5/5: Lực lượng tự vệ thân Nga bắn rơi 1 trực thăng của quân đội Ukraine