NATO dùng tiền "mua yên ổn" từ quân Taliban

10 năm chiến tranh, Mỹ để lại gì cho Afghanistan?

Quân Taliban với súng phóng lựu đạn RPG – Nguồn: AP

Theo chương trình “tái hòa nhập” được NATO phê duyệt, lực lượng nổi dậy Taliban được trả tiền hàng tháng và được phép giữ lại những khẩu tiểu liên AK47 và một số loại súng khác tuy nhiên phải chuyển giao những vũ khí hạng nặng.

Theo Dailymail, họ cũng nhận được lệnh ân xá, tức là sẽ không bị xét xử dù cho trước đó họ đã tấn công hoặc sát hại lực lượng Anh hoặc phạm phải các tội ác khác như giết phụ nữ và trẻ em.

Các quân lính nổi dậy phải từ bỏ các hành động bạo lực, không tham gia các tổ chức khủng bố và không được tấn công quân đội của Lực lượng hỗ trợ an ninh quốc tế (ISAF).

Chương trình này đã nhận được 147 triệu USD từ qũy quốc tế trong đó có gần 10 triệu đô do Anh hỗ trợ.

Binh lính Taliban tham gia chương trình này sẽ không bị thẩm vấn nhưng sẽ phải điền một bảng câu hỏi giải thích các lí do tại sao họ gia nhập quân nổi dậy. Họ sẽ phải tham dự một chương trình “cải tạo tư tưởng” kéo dài 3 tháng, trong thời gian đó họ sẽ được dạy các bài học về giá trị công dân. Khoản thanh toán 150 đô la hàng tháng sẽ dừng khi chương trình kết thúc.

Hơn 2.700 quân nổi dậy đã được tái hòa nhập kể từ tháng 10/2010, trong đó có 90 quân lính tại khu vực Helmand nơi gần 400 quân Anh bị giết hại và hơn 5.000 người khác bị thương.

Ở phía Bắc Afghanistan, khoảng 900 quân Taliban đã bỏ lực lượng nổi dậy và bạo lực đã giảm đi gần 1/3.

Thiếu tướng David Hook, giám đốc cơ quan hòa nhập lực lượng ở Kabul và đã từng là tư lệnh ở khu vực phía nam Afghanistan, cho biết ông đã chứng kiến những hành động của quân Taliban tàn ác đến mức độ khó tha thứ. Nhưng ông nói việc tái hòa nhập là quan trong bởi vì cần phải đạt được hòa bình.

Theo ông Hook, trong số 2.700 binh lính Taliban đã tham gia chương trình này, chỉ 5 binh lính quay trở lại lực lượng nổi dậy.

ISAF tuyên bố, chương trình hòa bình và tái hòa nhập Afghanistan “đem đến cơ hội cho các chiến binh mệt mỏi được nói lên những bất bình của mình và giúp họ được quay trở về cuộc sống hòa bình với lòng tự trọng, danh dự và an toàn.”

Nhưng dư luận đặt ra câu hỏi rằng liệu chương trình này có thực sự hiệu quả hay không. Cựu Bộ trưởng bộ Nội vụ Afghanistan, Hanif Atmar, cho biết chỉ 8% trong số 30.000 quân nổi dậy đã tham gia vào chương trình này.

Ông nói: “Thật ra tôi nghĩ chương trình này không hiệu quả, trong số 8% binh lính nổi dậy được chương trình này thu nạp, phần lớn không phải quân nổi dậy thực sự và đặc biệt là không đến từ các điểm nóng”.

Trong 10 năm diễn ra cuộc chiến Afghanistan, khoảng 3.000 quân Anh và Mỹ đã thiệt mạng còn hòa bình ở Afghanistan vẫn rất xa vời.

Lê Dung