Mỹ, Trung gắn bó - Chỉ là chuyện hoang đường?

Theo Diplomat, "Chimerica", một thuật ngữ dùng chỉ sự gắn bó Mỹ - Trung, sẽ chỉ là hoang tưởng bởi hai nước đang ngày càng đối đầu và tách biệt.

Giáo sư về kinh tế chính trị quốc tế Francis Fukuyama thuộc Đại học Johns Hopkins nhận định, kinh tế Mỹ không hề suy giảm, nền tảng công nghiệp của nước Mỹ đang tiếp tục mở rộng, các công ty công nghệ cao của Mỹ cũng đang thống trị toàn cầu. Thứ suy giảm chính là “Chimerica”.

Thuật ngữ "Chimerica" là giấc mơ của các nhà trí thức tự do trên khắp thế giới. Họ cho rằng, khi Washington và Bắc Kinh có mối quan hệ kinh tế tích cực, cùng nâng cao vị thế của họ tới vô cùng, cả hai xã hội cùng thịnh vượng, nhiều cơ hội sẽ mở ra. Trong xã hội đó, mọi người sẽ thích hoạt động thương mại hơn là xâm lược, tiêu thụ hàng hóa hơn là sử dụng các khẩu pháo hay tàu chiến.

Họ hy vọng, "Chimerica" sẽ tạo ra sự thịnh vượng và hòa bình vĩnh viễn trên khắp thế giới.

Mỹ, Trung gắn bó - Chỉ là chuyện hoang đường? - ảnh 1

Mối quan hệ Mỹ - Trung không thể tốt đẹp đến mức có thể đạt tới Chimerica.

Tuy nhiên, viễn cảnh tươi đẹp trên đang phải đối mặt với thách thức lớn khi theo nhiều nhà phân tích, mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ đang ngày càng hướng tới sự đối đầu và cả hai quốc gia này đều muốn cân bằng toàn diện từ kinh tế đến quân sự đến công nghệ và ngoại giao. Với thực tế đó, "Chimerica" chỉ là một “bóng ma”, nằm trong ý tưởng của một số người bất chấp thực tế rằng mối quan hệ Trung – Mỹ không thể tốt đẹp đến mức có thể đạt tới "Chimerica". Điều đó được chứng minh bằng các “chỉ số” sau:

Sự phụ thuộc của các công ty Mỹ vào thị trường Trung Quốc

Dòng vốn theo lẽ tự nhiên sẽ chảy về nơi nào có lợi nhuận cao. Khi Trung Quốc, dưới thời của ông Đặng Tiểu Bình, mở cửa thị trường cho các dòng vốn nước ngoài, các tập đoàn đa quốc gia Mỹ đã ồ ạt đầu tư vào quốc gia đông dân nhất thế giới này. Tuy nhiên, hiện tại, thị trường Trung Quốc tăng trưởng ổn định nhưng lợi nhuận của các công ty Mỹ đầu tư vào đây lại tụt giảm so với lợi nhuận đầu tư bên ngoài Trung Quốc.

Mỹ, Trung gắn bó - Chỉ là chuyện hoang đường? - ảnh 2

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Ngoại trưởng Mỹ John Kerry trong một cuộc họp.

Hàng năm tạp chí The Economist (Mỹ) luôn công bố chỉ số Sinodependency Index (tạm dịch là chỉ số tầm ảnh hưởng của Trung Quốc) dựa trên mã chứng khoán của các công ty đang niêm yết trên thị trường chứng khoán Mỹ có kinh doanh tại Trung Quốc và tỷ trọng doanh thu nhóm này tại Trung Quốc so với tổng doanh thu. Theo chỉ số này, trong 3 năm, lợi nhuận đầu tư bên ngoài Trung Quốc luôn vượt xa so với lợi nhuận đầu tư ở Trung Quốc. Mặc dù tình trạng này có thể không phải là một xu hướng lâu dài nhưng nó vẫn khiến các tập đoàn đa quốc gia lớn cân nhắc thay đổi trọng tâm khỏi thị trường Trung Quốc.

Quan trọng hơn, theo chỉ số Sinodependency, 3 công ty hàng đầu của Mỹ đang phụ thuộc nhiều nhất vào thị trường Trung Quốc đều là các công ty công nghệ cao (Apple, Intel, IBM). Lợi nhuận của những gã khổng lồ Mỹ này tại Trung Quốc đang có nguy cơ bị xói mòn khi phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các công ty Trung Quốc.

Hơn nữa, chính phủ Trung Quốc còn ban hành nhiều chính sách hạn chế khả năng cạnh tranh của các công ty nước ngoài đối với các công ty địa phương. Ví dụ, Bắc Kinh đã loại trừ Microsoft ra khỏi danh mục mua sắm công, đồng thời tung hàng tỷ nhân dân tệ để hỗ trợ phát triển các hệ điều hành bản địa và nhiều công nghệ khác mà Mỹ đang chiếm lĩnh thị trường.

Mỹ, Trung gắn bó - Chỉ là chuyện hoang đường? - ảnh 3

Trung Quốc đang dần mất điểm hấp dẫn chi phí nhân công rẻ.

Cách đây chỉ 5 năm, sinh viên kĩ thuật từ  Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh thường tìm việc làm tại các công ty công nghệ Mỹ ở Trung Quốc. Nhưng giờ đây, đa phần đều muốn vào làm việc cho top 5 công ty công nghệ cao hàng đầu của Trung Quốc là Baidu, Alibaba, Netease, Huawei và Lenovo.

Chuỗi cung ứng và các thỏa thuận thương mại

Khi Trung Quốc đang tận hưởng thặng dư thương mại khổng lồ, nhu cầu về nhân công của các công ty Trung Quốc ngày càng tăng, dẫn đến chi phí lao động tăng. Ở phía bên kia Thái Bình Dương, Mỹ đang phải đối phó với thâm hụt thương mại cao và nhu cầu lao động thấp, tiền lương thực tế có xu hướng chững lại hoặc thậm chí giảm theo thời gian. Theo định luật về Sự Cân Bằng Yếu Tố Sản Xuất - Giá Cả (Price Factor Equalization), Trung Quốc và Mỹ sẽ dần có mức lương thực tế trung bình tương tự nhau.

Tình trạng này sẽ khiến các công ty Mỹ tìm kiếm các mạng lưới sản xuất mới ở những quốc gia phát triển chậm hơn ở châu Á như Việt Nam, Indonesia và Ấn Độ. Đây là một yếu tố quan trọng làm suy giảm “Chimerica”.

Ngoài ra, hệ thống các hiệp định thương mại khu vực ngày càng phức tạp do Mỹ và Trung Quốc đang thúc đẩy nhằm đối đầu nhau cũng sẽ làm méo mó các tín hiệu thị trường, và tiếp tục làm trầm trọng thêm sự cạnh tranh giữa Bắc Kinh và Washington. Ngày càng có nhiều công ty của cả Mỹ và Trung Quốc trở thành nạn nhân của những rào cản pháp lý mới. Những tranh chấp thương mại, sự tương trợ lẫn nhau giảm và sự cạnh tranh vô nguyên tắc sẽ tiêu diệt “Chimerica”.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin The Diplomat, một tạp chí có trụ sở ở Tokyo, chuyên về chính trị, văn hóa và xã hội tại khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

PHẠM KHÁNH (Lược dịch)

Lính Nga cảm ơn Tổng thống Mỹ gửi xe tăng Abrams cho Ukraine

Một trong số những người lính Nga đã cảm ơn Tổng thống Mỹ Joe Biden vì cung cấp xe tăng Abrams cho Ukraine, giúp họ có cơ hội nhận tiền thưởng từ việc phá hủy chúng.

Vũ khí giúp Nga phá hủy xe tăng Abrams đầu tiên của Mỹ ở Ukraine

Máy bay không người lái Piranha FPV của Nga đã phá hủy chiếc xe tăng M1 Abrams đầu tiên của Mỹ hoạt động ở vùng xung đột Ukraine.

Mối quan hệ 'tay ba' giữa CIA, MI6 và tình báo Ukraine

Bài báo điều tra mới được công bố của New York Times đã tiết lộ nhiều chi tiết bất ngờ về mối quan hệ "tay ba" giữa các cơ quan tình báo của Mỹ, Anh là CIA và MI6 với lực lượng tình báo Ukraine.

Tình báo Mỹ dùng thiết bị đặc biệt theo dõi Tổng thống Putin?

Một công ty công nghệ Mỹ có quan hệ chặt chẽ với Lầu Năm Góc và CIA đã sử dụng một công cụ rất mạnh để theo dõi mọi di chuyển của Tổng thống Nga, cựu nhà báo của tờ The Wall Street Journal là Byron Tau cho hay.

Tiết lộ mạng lưới tình báo bí mật của CIA ở Ukraine

Truyền thông Mỹ cho hay, Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) trong một thập kỷ qua đã thiết lập mạng lưới căn cứ tình báo bí mật ở Ukraine nằm gần biên giới với Nga.

Dự báo thời điểm Nga mở đợt tấn công mới

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết, Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới chống Ukraine bắt đầu vào cuối tháng 5 hoặc mùa hè song Kiev đã có kế hoạch rõ ràng của riêng mình.

Tại sao Ukraine chỉ muốn nhận tiêm kích F-16?

Quan chức Ukraine thừa nhận, Kiev đang đặt hy vọng duy nhất vào tiêm kích F-16 Fighting Falcons do nước này không có khả năng phục vụ nhiều loại máy bay.

Giành được Avdiivka từ Ukraine có ý nghĩa thế nào với Nga?

Việc giành quyền kiểm soát thị trấn Avdiivka được xem là thắng lợi lớn nhất của Nga trong 9 tháng qua trong xung đột ở Ukraine.

UAV Ukraine bắn tung xe tăng trị giá 3,5 triệu USD của Nga

Quân đội Ukraine đã sử dụng máy bay không người lái (UAV) cảm tử để bắn cháy một xe tăng T-72B3 đắt giá của Nga trên tiền tuyến.

Hình ảnh quân Nga nã đạn chùm vào vị trí hệ thống HIMARS Ukraine

Quân đội Nga gần đây đã phát hiện và tập kích vị trí của Hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) Ukraine ở khu vực Donbass.

Đang cập nhật dữ liệu !