Mổ xẻ chiến lược ‘gọng kìm’ nhằm vào Mariupol của quân ly khai Ukraine

FP cho rằng, trong suốt 4 tháng diễn ra thỏa thuận ngừng bắn Minsk 1.0, các cuộc giao tranh vẫn không ngừng diễn ra ở 4 mục tiêu chính của ly khai. Hai trong số đó, sân bay Donetsk và thị trấn Debaltseve, đã bị ly khai chiếm giữ. Hai mục tiêu còn lại là Mariupol và đường cao tốc chiến lược Bakhmutka cũng đang bước vào giai đoạn cao điểm bất chấp thỏa thuận ngừng bắn Minsk 2.0.

Thành phố cảng Mariupol, một mục tiêu rõ ràng của ly khai.

Mariupol, thành phố cảng công nghiệp bên bờ biển Azov, là mục tiêu rõ ràng nhất của quân ly khai kể từ cuối tháng 8/2014.

Hôm 27/8/2014, ly khai bất ngờ tấn công thị trấn Novoazovsk, ngoại ô phía đông của Mariupol, rất gần với biên giới Nga. Việc muốn chiếm thị trấn không mấy quan trọng về kinh tế và chiến lược này cho thấy ly khai đang chuẩn bị "bước đệm" đầu tiên nhằm vào Mariupol.

Kể từ tháng 9/2014, các ngôi làng ở phía đông thành phố như Sartana, Talakovka, và Gnutovo bị tấn công hàng ngày, trong khi nhiều ngôi làng khác đã bị ly khai chiếm giữ.

Ngày 10/2, lực lượng Ukraine đã tiến hành cuộc phản công lớn và tuyên bố đã giải phóng được các ngôi làng Pavlopol, Kominternovo và Shirokino. Tuy nhiên, sau đó, ly khai lại giành được Pavlopol và Kominternovo. Còn Shirokino vẫn đang là mục tiêu giằng co giữa hai bên. Shirokino chỉ cách Mariupol khoảng 6 dặm. Nếu quân đội Ukraine bị thất thế ở Shirokino, Mariupol sẽ trở nên ‘mong manh’ ở phía đông. Làng Kominternovo cũng nằm rất gần trung tâm thành phố.

Hai ngôi làng Pavlopol, Kominternovo, rất gần Mariupol đã bị ly khai chiếm giữ.

Về mặt chiến thuật, các tuyến đường tiếp tế phía Bắc vào thành phố có lẽ cũng đóng vai trò quan trọng ngang với cửa ngõ phía đông.

Đầu tháng 9/2014, quân ly khai đã thực hiện một cuộc tấn công lớn và chiếm được tuyến đường cao tốc phía đông Mariupol, nối liền thủ phủ của ly khai ở Donetsk và Novoazovsk.

Bên cạnh đó, ly khai cũng đồng thời tiến hành tấn công để chiếm được con đường cao tốc phía bắc chạy thẳng từ Donetsk đến Mariupol. Sau nhiều cuộc giao tranh, hiện quân đội Ukraine đang giữ đoạn đường từ Burgas tới Mariupol, còn ly khai kiểm soát đoạn đường từ Donetsk tới Novotroiskoye.

Một khi đẩy lùi được quân đội Ukraine khỏi toàn bộ đường cao tốc thứ hai này, ly khai sẽ tấn công Mariupol theo chiến lược “gọng kìm” từ phía đông và phía bắc qua hai con đường cao tốc trên. Mục tiêu gần nhất sẽ là làng Volnovakha, Starobeshevo và Dokuchaevsk.

Ly khai đang tìm cách chiếm toàn bộ hai đường cao tốc từ Donetsk đến Burgas và đến Novoazovsk.

Tuy vậy, nhiều người lạc quan vẫn cho rằng, quân đội Ukraine đã có nhiều tháng chuẩn bị đối đầu với một cuộc tấn công có thể xảy ra. Không giống như Debaltseve, Mariupol được cung cấp đầy đủ vũ khí và binh sĩ. Hơn nữa, việc bao vây thành phố sẽ khó hơn bởi phía nam thành phố giáp với biển, phía tây vẫn còn khá an toàn.

Ngoài ra, các cuộc tấn công của ly khai vẫn chỉ nhắm được vào các ngôi làng xung quanh, chứ không vào được trung tâm thành phố. Do vậy, cơ sở hạ tầng trong thành phố không bị ảnh hưởng khiến cho nó có thể dễ dàng chống cự hơn trong trường hợp bị tấn công.

Vậy tại sao ly khai muốn tấn công Mariupol? Bởi nếu chiếm được khu vực này Nga có thể dễ dàng xây dựng một đường nối đất liền từ khu vực Rostov của Nga tới bán đảo Crimea mà Nga sáp nhập hồi tháng 3/2014.

Hơn nữa, Mariupol có ý nghĩa kinh tế và chiến lược quan trọng. Năm 2013, thành phố chiếm 33% tổng sản lượng công nghiệp của Donetsk, và hơn 70% sản lượng sản xuất thép của khu vực này. Đây cũng là cảng duy nhất ở Donetsk.

Kể từ khi được quân chính phủ giành lại từ tay lực lượng ly khai, thành phố cảng Mariupol đã trở thành trung tâm hành chính của Donetsk. Việc Mariupol sụp đổ sẽ là một cú sốc lớn đối với tinh thần Ukraine.

Nội dung được thực hiện qua tham khảo nguồn tin từ Foreign Policy (Tạp chí Chính sách đối ngoại) của Mỹ. Tạp chí này được thành lập vào năm 1970, chủ yếu tập trung phân tích các chính sách đối ngoại của nước Mỹ và các quốc gia khác trên thế giới. Nhiều nhân vật nổi tiếng trong chính trường Mỹ đã tham gia viết bài cho tạp chí này như Thượng nghị sỹ John McCain, nhà báo từng giành giải Pulitzer Tom Ricks…