Man City vượt mặt Man United về tiền bản quyền truyền hình

Man City bắt đầu là cỗ máy kiếm tiền

Mùa giải năm ngoái, Man United trở thành đội bóng đầu tiên nhận được hơn 60 triệu bảng từ tiền bản quyền truyền hình (BQTH) các trận đấu ở Premier League. Họ đứng đầu với 60,4 triệu bảng thu được. Mùa giải năm nay, số tiền họ nhận được gần như không xê dịch với 60,3 triệu bảng nhưng Man United đã phải nhường vị trí dẫn đầu cho Man City. Cụ thể, Man xanh đã đã nhận được tổng cộng 60,6 triệu bảng ở mùa giải mà họ vô địch bóng đá Anh sau 44 năm.

Premier League có cách thức phân chia tiền bản quyền truyền hình rất công bằng nên số tiền mà đội đứng đầu nhận được không chênh lệch nhiều so với đội đứng cuối bảng. Cụ thể, mỗi đội bóng tại Premier League mùa này sẽ nhận được 13,7 triệu bảng tiền bản quyền hình ảnh (trong nước), 18,7 triệu bảng tiền bản quyền truyền hình quốc tế (bên ngoài lãnh thổ vương quốc Anh). Ngoài ra mỗi đội nhận được thêm 755.000 nghìn bảng tùy thuộc vào thứ hạng của họ xếp sau mỗi mùa giải. Đây là số tiền mà đội cuối bảng Wolveshampton sẽ nhận được. Còn Man City vô địch sẽ nhận gấp 20 lần, tức 15,1 triệu bảng Anh. Ngoài ra mỗi lần xuất hiện trực tiếp trên Bristish TV, mỗi đội bóng sẽ nhận được 570.000 bảng. Xuất hiện càng nhiều, số tiền nhận được càng tăng.

Chức vô địch giúp Man City kiếm được nhiều tiền hơn, không còn ngửa tay
chờ tiền của những ông chủng Ả Rập

Điều này lý giải vì sao Tottenham Hotspur tuy đứng thứ 4 sau Arsenal nhưng số tiền bản quyền truyền hình họ nhận được lại cao hơn với mức 57,4 triệu bảng so với 56,2 triệu bảng của Pháo thủ. Bởi theo theo thống kê, Tottenham có đến 23 trận được tường thuật trực tiếp còn Arsenal chỉ là 19. Đội nhận được số tiền BQTH thấp nhất là Wolves cũng đút túi hơn gần 40 triệu bảng. Đây là số tiền ít nhất mà các đội bóng sẽ lên chơi tại Premier League mùa tới chắc chắn nhận được.

Việc Man United thua thiệt Man City về những khoảng thu BQTH là điều có thể nhìn thấy trong tương lai gần. Mùa giải năm nay, Man United chỉ thua Man xanh có 300.000 bảng nhưng từ mùa giải tới, số tiền này có thể tăng lên. Mới đây, UEFA đã ra công thức tính tiền BQTH mới cho Champions League. Tổng số tiền mà UEFA chia cho các đội Premier League giành suất dự Champions League mùa giải 2012-2013 là 50 triệu bảng. Theo luật mới số tiền được chia sẽ tùy thuộc vào vị trí của CLB ở giải VĐQG mùa trước. Cụ thể, đội vô địch sẽ nhận được 40%, đội á quân là 30%, đội thứ 3 là 20% và đội thứ 4 nhận 10%. Như vậy, chỉ tính riêng khoản cứng này Man United đã kém Man City đến 5 triệu bảng, cộng với việc bị loại sớm tại Champions League mùa 2011-2012, chắc chắn Man United sẽ có một năm tài chính không được dư dả cho lắm.

Tiền BQTH và phần thiệt với các đội bóng lớn

Trở lại câu chuyện phân chia BQTH của Premier League. Việc số tiền nhận được của đội vô địch không quá chênh lệch so với đội đứng bét bảng vừa cho thấy cái hay, vừa là cái dở của Premier League mà thiệt thòi lớn nhất là những đội bóng lớn. BTC Premier League dựa trên nguyên tắc tập thể khi bán BQTH của giải đấu, khác hẳn so với cách làm của 1 số giải VĐQG khác tại châu Âu. Cách làm này thời gian đầu đã giúp tính cạnh tranh của giải đấu cao hơn hẳn so với Serie A hay La Liga nhưng dần dần nó chẳng khác gì một sự đánh đồng về thu nhập giữa các đội bóng lớn và nhỏ ở Premier League.

Để minh chứng cho điều này, hãy xem cách thức phân chia số tiền BQTH của Premier League. Số tiền bản quyền sẽ chia làm 3 phần. 50% chia đều cho 20 CLB tham dự giải đấu. 25% chia theo thứ tự trên bảng xếp hạng cuối mùa (đội đứng bét sẽ nhận ít hơn đội vô địch 20 lần). 25% còn lại được dùng cho các chi phí đảm bảo việc phát sóng các trận đấu trên truyền hình. Những nguồn thu khác từ việc bán bán quyền truyền hình ra nước ngoài sẽ được phân chia bình đẳng. Với cách chia này, đội vô địch như Man City chỉ nhận hơn 20 triệu bảng so với đội đứng bét là Wolves.

Liverpool đã phản đối về việc phân chia tiền BQTH ở nước ngoài
nhưng mọi chuyện vẫn chưa có dấu hiệu được giải quyết

Nếu mọi chuyện chỉ dừng lại ở số tiền BQTH trong lãnh thổ vương quốc Anh thì không có gì đáng nói. Đằng này, BTC Premier League vẫn áp dụng “nguyên tắc tập thể” khi phân chia các gói BQTH từ các đối tác phát sóng các trận đấu bên ngoài lãnh thổ. Điều này đồng nghĩa với việc các đội bóng có hàng chục đến hàng trăm triệu CĐV ở ngoài nước Anh như Man United, Arsenal, Chelsea hay Liverpool có nguồn thu không hơn so với các đội bóng gần như vô danh, chẳng có mấy người hâm mộ như West Brom hay Sunderland.

Cuối năm ngoái, Liverpool đã lên tiếng phản đối sự bất công này. Theo họ, các đội bóng lớn như Liverpool hay Arsenal, Man United, Chelsea cần phải được tự do thương lượng các gói bản quyền truyền hình ở nước ngoài để tăng nguồn thu giống như trường hợp của Barcelona và Real Madrid ở La Liga. Chỉ riêng số tiền mà họ nhận được từ các đối tác nước ngoài đã bằng 12 đội bóng khác ở La Liga cộng lại. Riêng Real Madrid vào năm 2006, họ đã ký hợp đồng với trị giá 1 tỷ bảng trong 7 năm với 1 kênh truyền hình nước ngoài, đổi lại họ sẽ được quyền khai thác mọi trận đấu nội địa của đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha. Chính nhờ được ưu ái và có đặc quyền lớn như thế, Real Madrid mới có được 1 nguồn thu khổng lồ phục vụ cho việc mua những ngôi sao hàng đầu thế giới từ đó đến nay như Cristiano Ronaldo, Kaka, Benzema, Cassano…

Thực tế mức độ phủ sóng của Premier League lớn hơn cả La Liga khi các trận đấu ở đây được phát sóng rộng rãi ở trên 202 quốc gia, chủ yếu ở châu Á, châu Phi. Nếu có một cơ chế khác trong việc thương lượng tiền BQTH nước ngoài, số tiền mà các đội bóng lớn của Anh nhận được sẽ rất lớn. Nhưng hiện tại, mọi chuyện sẽ khó có thể thay đổi trong năm nay. Phải đợi hết mùa giải 2012-2013 khi gói bản quyền truyền hình trị giá 1,4 tỷ bảng/3 năm kết thúc, BTC Premier League mới tính đến phương án phân chia lại tiền BQTH. Để đi đến 1 thay đổi mới, phải có ít nhất 2/3 thành viên, tương đương với 14 CLB ở Premier League đồng ý. Với miếng bánh béo bở đang nhận được, các đội bóng nhỏ sẽ không dại gì đồng ý việc phân chia lại. Vì thế, các đội bóng lớn ở Anh sẽ chịu thiệt dài dài vì tiền BQTH.

NGUYỄN ĐĂNg