Lãnh đạo tối cao Iran bất ngờ hạ lệnh đẩy mạnh làm giàu uranium

Tuyên bố trên do phát ngôn viên Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Behrouz Kamalvandi đưa ra. Ông cũng nói thêm rằng chính phủ Iran sẽ thông báo cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), tổ chức giám sát mức độ tuân thủ của Iran đối với thỏa thuận hạt nhân, về những gì họ sẽ làm trong thời gian tới.

Iran muốn các nước Châu Âu bảo vệ mình sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân.

“Trong một bức thư sẽ được gửi lên Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, Iran sẽ công bố rằng quá trình đẩy mạnh điều chế khí UF6 sẽ được bắt đầu trong ngày 5/6”, ông Khamalvandi nói.

Phát ngôn viên này cho biết đây là mệnh lệnh của Lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, người đã phát biểu rằng AEOI nên chuẩn bị tiến hành làm giàu uranium “để đạt được khối lượng 190.000 SWU (đơn vị phân chia) trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA, tên gọi khác của thỏa thuận hạt nhân Iran)”.

SWU là một đơn vị nhằm đo khối lượng uranium được điều chế trong quá trình làm giàu, và 1 SWU tương đương với 1 kg uranium đã được làm giàu. Trước đây, AEOI ước tính rằng Iran sẽ có được 190.000 SWU vào năm thứ 15 kể từ khi thỏa thuận hạt nhân có hiệu lực. Để đạt được mục tiêu này, Iran sẽ phải dần dần gia tăng số lượng máy ly tâm hạt nhân mà vẫn đảm bảo không vi phạm thỏa thuận.

Trả lời trước báo giới, ông Kamalvandi nhấn mạnh rằng mặc dù đang đẩy nhanh tiến độ của chương trình hạt nhân, song Iran không có ý định phát triển vũ khí hạt nhân. “Mục tiêu của chúng tôi không phải là nhằm sở hữu vũ khí hạt nhân, bởi nó đi ngược với tín ngưỡng của chúng tôi. Chúng tôi muốn gửi đi thông điệp rằng chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục thực hiện làm giàu nguyên liệu hạt nhân và nếu chúng tôi chấp nhận giới hạn hoạt động này thì các bên khác cũng phải tuân thủ cam kết của mình”, ông nói.

Sau khi Mỹ tuyên bố rút lui khỏi thỏa thuận hạt nhân vào ngày 8/5, các nước khác đã ký kết vào thỏa thuận này như Pháp, Anh và Đức đều cam kết sẽ đảm bảo giữ vững thỏa thuận này. Tuy nhiên, các nước Châu Âu cũng yêu cầu Iran thảo luận về chương trình tên lửa của nước này cũng như quan điểm chính trị khu vực trong các cuộc đàm phán tương lai. Iran đã bác bỏ đề xuất này do chương trình tên lửa không liên quan đến thỏa thuận hạt nhân và kêu gọi Châu Âu bồi thường cho Iran vì quyết định của Mỹ.

Vào ngày 4/6, ông Khamenei nói rằng Tehran sẽ không ở lại thỏa thuận hạt nhân nếu Châu Âu không có những biện pháp nào để bảo vệ họ trước lệnh trừng phạt của Mỹ. “Dựa trên những phát ngôn mới đây, một số chính phủ Châu Âu tin rằng Iran nên cam chịu trừng phạt và từ bỏ chương trình hạt nhân của mình. Tôi xin nói rằng điều này sẽ không bao giờ trở thành sự thật”, ông cho biết.

Một trong những yêu cầu mà Iran đưa ra đó là Châu Âu phải bù đắp cho những tổn thất đối với ngành năng lượng của nước này bằng cách đẩy mạnh nhập khẩu dầu mỏ Iran và bảo vệ các hoạt động thương mại của Iran. Một cố vấn cấp cao của lãnh đạo Iran là ông Ali Akbar Velayati cho biết việc Iran có tham gia đàm phán hay không còn phụ thuộc vào việc Châu Âu có chấp thuận những yêu cầu trên hay không.