Lần đầu tiên sau 34 năm, Mỹ - Philippines ngừng tập trận chung

Theo Military Times, hơn 1.400 lính thủy đánh bộ ở đảo Okinawa và các thủy thủ thuộc Lữ đoàn Thủy quân lục chiến viễn chinh số 3 cùng 500 binh sĩ Philippines đã tham gia cuộc diễn tập thường niên lần thứ 33 mang tên PHIBLEX hồi tháng 10. Tuy nhiên, trong năm 2017, hai nước sẽ không tổ chức cuộc diễn tập PHIBLEX lần thứ 34. Thay vào đó, quân đội hai nước sẽ tiến hành một cuộc diễn tập huấn luyện với quy mô nhỏ hơn và chỉ tập trung vào nội dung diễn tập đổ bộ nhằm đối phó với thảm họa thiên nhiên và thảm họa do con người tạo ra. 

"Cuộc diễn tập PHIBLEX bao gồm nhiều nội dung từ chỉ huy, điều quân, hậu cần, bảo vệ biên giới cho tới cứu trợ nhân đạo và thảm họa", phát ngôn viên Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ ở Thái Bình Dương, ông Chuck Little nói. 

Quân đội Mỹ - Philippines sẽ ngừng tổ chức tập trậnPHIBLEX năm 2017.

Còn theo Tướng Rachel Nolan, một quan chức Mỹ ở Manila, cuộc tập trận năm 2017 giữa quân đội Mỹ và Philippines sẽ bao gồm nội dung huấn luyện an ninh mạng, an ninh hàng hải và chống khủng bố. 

"Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận song phương năm 2017 nhằm đảm bảo các hoạt động huấn luyện của quân đội Mỹ và Philippines cùng các cam kết vẫn được duy trì", ông Nolan nói. 

Mối quan hệ giữa Mỹ và Philippines trở nên căng thẳng kể từ khi Tổng thống Rodrigo Duterte lên nắm quyền. Ông Duterte đã có những lời lẽ xúc phạm nặng nề Tổng thống Barack Obama sau khi nhà lãnh đạo Mỹ lên tiếng quan ngại về vấn đề nhân quyền liên quan tới cuộc chiến chống ma túy của ông Duterte, vốn cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người. 

Chính Tổng thống Duterte đã tuyên bố muốn chấm dứt tất cả các cuộc diễn tập quân sự với Mỹ song hai nước mới chỉ hủy bỏ một vài cuộc tập trận bao gồm PHIBLEX và CARAT. 

Theo chuyên gia phân tích quốc phòng tại Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế và chiến lược, ông Carl Baker, quyết định của nhà lãnh đạo Philippines là nhằm tránh tình trạng đối đầu với Trung Quốc. Cũng theo ông Baker, Tổng thống Duterte nhấn mạnh Philippines không muốn tiến hành tuần tra chung với Mỹ trên Biển Đông và cũng không muốn tổ chức diễn tập hàng hải vốn tập trung vào khả năng tấn công đổ bộ. Ông Baker nhấn mạnh: "Trên thực tế, Mỹ và Philippines vẫn duy trì mối quan hệ gắn bó mật thiết". 

Quan hệ quân sự giữa Mỹ và Philippines hiện đang chuyển hướng sang chuẩn bị các phương án cứu trợ nhân đạo và cứu nạn thiên tai. Theo ông Baker, đây là lý do hai nước không hủy bỏ cuộc diễn tập Balikatan. 

Hồi tháng Chín, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter từng nhấn mạnh mối quan hệ giữa Mỹ và Philippines là "pháo đài thép". Tuy nhiên hôm 8/12, người đồng cấp Philippines Delfin Lorenzana lại tuyên bố trước giới báo chí rằng Philippines không muốn để tàu thuyền và máy bay Mỹ sử dụng các căn cứ tại nước này để thực hiện nhiệm vụ tuần tra Biển Đông. 

Trên thực tế, quan hệ Manila và Washington đang ghi nhận sự biến chuyển khi ông Duterte cho hay hồi tuần trước Tổng thống đắc cử Donald Trump đã mời nhà lãnh đạo Philippines tới Nhà Trắng. 

Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu an ninh tại Đại học Georgetown, ông David Maxwell cho rằng những tuyên bố công khai của Tổng thống Duterte mới chứng thực quyết định của nhà lãnh đạo Philippines về mối quan hệ với quân đội Mỹ. 

"Nếu Tổng thống Duterte vẫn cho phép tiến hành diễn tập dưới cái tên và quy mô mới, điều này mới chứng tỏ ông ấy muốn duy trì quan hệ liên minh quân sự với Mỹ", ông Maxwell chia sẻ. 

Dưới thời lãnh đạo của Tổng thống Benigno Aquino III, quan hệ quân sự giữa Mỹ và Philippines được tăng cường đáng kể. Cụ thể hồi tháng Ba, hai nước đã thông báo kế hoạch mở đường cho sự hiện diện thường trực của quân đội Mỹ ở Philippines. Ngoài ra, 5 căn cứ quân sự của Philippines sẽ hỗ trợ hoạt động luân chuyển quân của các lực lượng vũ trang Mỹ gần Biển Đông.