Cảnh báo nguy hiểm nếu tự ý sử dụng thuốc giảm đau

Thuốc giảm đau là những loại thuốc có tác dụng điều trị các cơn đau do bệnh lý, chấn thương hoặc phẫu thuật gây nên. Thuốc sử dụng cần có sự tư vấn của bác sĩ.

Theo DS. Nguyễn Thị Trang – Khoa Dược Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, hiện nay người bệnh thường có thói quen tự mua các thuốc giảm đau ở nhà thuốc mà không cần sự tư vấn của dược sĩ, bác sĩ hoặc sử dụng thuốc giảm đau không đúng như sử dụng quá liều, tự ý ngưng thuốc… 

Một số người bệnh vì ngại đi tái khám định kỳ nên tự mua thuốc giảm đau theo đơn thuốc cũ để sử dụng (như các trường hợp viêm khớp, thoái hóa khớp) mà không biết rằng tình trạng bệnh sẽ diến biến khác nhau theo thời gian, cần được bác sĩ điều chỉnh lại thuốc để đảm bảo hiệu quả, hạn chế tối đa những tác dụng phụ có thể gặp phải.  

Cảnh báo nguy hiểm nếu tự ý sử dụng thuốc giảm đau
Cảnh báo nguy hiểm nếu tự ý mua thuốc giảm đau (Ảnh minh hoạ.)

Dược sĩ Trang cho biết, trước đó Bệnh viện Đại học Y dược từng điều trị cho một bệnh nhân bị xuất huyết dạ dày vì sử dụng thuốc giảm đau mua ngoài hiệu thuốc. Bệnh nhân đi mua celecoxib uống với liều 200 mg, 2 lần/ngày vì sưng đau và bong gân ở mắt cá chân. Bệnh nhân còn có tiền sử tim mạch, rung nhĩ nhưng không thông báo cho người bán thuốc mà tự ý mua về dùng. 

Dược sĩ Trang cho biết có một số thống kê trên thế giới đã cho thấy tình trạng báo động cũng như những hậu quả khôn lường từ việc sử dụng không hợp lý thuốc giảm đau. Tại Anh, trong số các trường hợp nhập viện do tác dụng phụ của thuốc, số trường hợp liên quan đến thuốc giảm đau nhóm NSAID chiếm đến 30%. 

Tại Mỹ, opioid là một trong 4 nhóm thuốc chiếm tỷ lệ cao nhất trong số các nguyên nhân nhập cấp cứu liên quan đến sử dụng thuốc. Nhóm thuốc này cũng là nguyên nhân gây ra gần 70% tổng số ca tử vong do sử dụng thuốc quá liều và khiến việc lạm dụng opioid trở thành một vấn nạn tại đây. Có thể thấy, việc sử dụng thuốc giảm đau được xem là “con dao hai lưỡi”, nếu không sử dụng hợp lý sẽ để lại nhiều hậu quả nghiêm trọng.

Đối với các thuốc giảm đau nhóm OTC, dù được được đánh giá là khá an toàn nhưng không đồng nghĩa là những thuốc này không gây ra các tác dụng phụ và không cần thận trọng khi sử dụng. Trên thực tế đã có những trường hợp bị ngộ độc paracetamol do dùng không đúng, dẫn đến suy gan cấp, đe dọa đến tính mạng.  

 

Nhóm thuốc NSAID với tác dụng phụ điển hình là viêm loét dạ dày và có thể dẫn đến biến chứng xuất huyết tiêu hóa nên thường được bác sĩ kê với liều thấp nhất và trong thời gian ngắn nhất có thể. Ngoài ra, việc sử dụng NSAID cũng có thể làm tăng nguy cơ bị tổn tương thận cấp và các biến cố trên tim mạch. Phụ nữ mang thai từ tháng thứ 6 thai kì là đối tượng chống chỉ định dùng NSAID vì nguy cơ tổn thương thận, tim, phổi có thể gây tử vong cho thai nhi.  

Nhóm opioid (tramadol, morphin, fentanyl…) được biết đến với các tác dụng phụ như buồn nôn, táo bón, lệ thuộc thuốc… Thông thường, nếu người bệnh tuân thủ hướng dẫn của dược sĩ hoặc bác sĩ thì việc sử dụng nhóm thuốc này sẽ giảm đau hiệu quả, cải thiện chất lượng sống của người bệnh, đặc biệt là người bệnh ung thư.

Tuy nhiên việc người bệnh sử dụng không đúng cách (như tự ý tăng, giảm liều, đổi thuốc, ngưng thuốc hoặc tự phối hợp nhiều loại thuốc giảm đau…) đều có thể dẫn đến các biến cố nghiêm trọng như hội chứng cai thuốc, ức chế hô hấp, đe dọa đến tính mạng. 

PGS TS DS. Đặng Nguyễn Đoan Trang – Trưởng khoa Dược BV ĐHYD TP HCM cho biết, để sử dụng thuốc giảm đau hợp lý, hiệu quả và an toàn, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau mà phải có sự tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. Đồng thời, người bệnh cần cung cấp đầy đủ thông tin cho các bác sĩ và dược sĩ về triệu chứng, mức độ đau, tiền sử dùng thuốc điều trị… để giúp lựa chọn loại thuốc giảm đau phù hợp, tránh các biến chứng có thể xảy ra. Bên cạnh đó, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn sử dụng thuốc như: không được tự ý nhai, bẻ hay nghiền viên thuốc; không tự thay đổi liều sử dụng, mua thêm thuốc hay ngưng thuốc đột ngột. 

Người bệnh nên chủ động kiểm tra thành phần hoạt chất trên bao bì thuốc hoặc tờ hướng dẫn sử dụng để tránh uống nhiều chế phẩm có cùng hoạt chất để tránh nguy cơ quá liều do uống nhiều thuốc cùng một lúc. Người bệnh cũng nên đọc tờ hướng dẫn sử dụng thuốc để biết thêm một số thông tin như các chống chỉ định, liều dùng tối đa, tác dụng phụ có thể xảy ra và ghi nhớ thời điểm dùng thuốc phù hợp để kịp thời thông báo cho bác sĩ, dược sĩ biết nếu có bất thường xảy ra trong quá trình sử dụng thuốc. 

Khánh Chi

 
List comment
 
 
Bác sĩ nam khoa: Đàn ông Việt ngày càng “sợ” vợ trong phòng ngủ
icon

Qua thực tế tiếp nhận và điều trị, BS Trịnh Kiên Cường nhận thấy sức khỏe tình dục ở nam giới Việt Nam xuống dốc khá nhiều, gặp cả ở những thanh niên còn rất trẻ.

 
 
Báo động đỏ cứu thai phụ vỡ tử cung, vỡ thai, hơn 3 lít máu tràn ổ bụng
icon

3000ml máu đỏ tươi lẫn máu cục tràn khắp ổ bụng, thai vỡ ra ngoài… là nguyên nhân khiến thai phụ bị sốc mất máu do vỡ tử cung, vỡ thai trên vết mổ cũ.

 
 
Mẹo cấp nước, dưỡng ẩm hiệu quả, giữ làn da mướt mịn mùa hanh khô
icon

Miền Bắc đón những đợt rét ngọt đầu mùa, điều này cũng khiến da chúng ta trở nên khô hơn. Tuy nhiên khi nào thì da cần cấp nước khi nào cần dưỡng ẩm… thì không phải ai cũng biết.

 
 
Đắp tỏi trị ho, mẹ choáng vì chân hai con sưng phồng
icon

Nhiều bà mẹ rỉ tai nhau cách đắp tỏi để trị ho con con, ai dè ho không hết lại còn thêm bệnh bỏng.

 
 
15 mẫu sơn móng tay độc đáo cho ngày Halloween
icon

Sắp tới ngày Halloween, ngoài bộ trang phục ấn tượng bạn có thể ghi điểm với bạn bè bằng bộ sơn móng tay được thiết kế mang màu sắc đặc trưng ngày lễ đặc biệt này.

 
 
Cứu sống bệnh nhân đang ngủ đau nhói ngực, tim đột ngột ngừng đập
icon

Bệnh viện quận Thủ Đức vừa cứu sống thành công bệnh nhân P.V.T. (1957) bị nhồi máu cơ tim cấp do tắc động mạch vành phải, có tiền sử tăng huyết áp.

 
Chuyên gia chỉ ra nguyên nhân căn bệnh cứ 20 giây có 1 người phải cắt cụt chân, tay
icon

Mỗi khi mùa đông đến, bệnh viện tiếp nhận và điều trị cho nhiều bệnh nhân biến chứng tiểu đường ở bàn chân với những vết thương bỏng da, cháy da rất nhiều. Nguyên nhân là do chườm nóng…  

 
Môi có các nốt thâm đen: Dấu hiệu cần theo dõi ung thư
icon

Vừa qua, Bệnh viện Nhân dân 115 TP.HCM đã tiếp nhận hai trường hợp mắc hội chứng Peutz Jeghers (Peutz Jeghers Syndrome –PJS), một hội chứng hiếm gặp.

 
Tiêm xoá quầng thâm mắt làm đẹp, tưởng trẻ ra nhưng mù mắt như chơi
icon

Vùng da quanh mắt rất đặc thù, nếu tiêm nhầm mạch máu có thể gây mù mắt. Tiêm xoá quầng thâm mắt làm đẹp không đúng liều lượng có thể bị nghẽn mạch dẫn đến hoại tử.

 
Những ai có nguy cơ ung thư vú gõ cửa?
icon

Ung thư vú là ung thư thường gặp nhất ở phụ nữ, và là nguyên nhân thứ hai gây tử vong do ung thư ở nữ giới, sau ung thư phổi.