Italia ngậm ngùi nhìn F-35 'bay qua cửa sổ'

Theo động thái mới này, Italia sẽ không hủy bỏ những hợp đồng mua F-35 đã ký, nhưng bất kỳ ý định nào mua sắm thêm loại máy bay chiến đấu đa nhiệm thế hệ thứ 5 này đều phải được quốc hội nước này thông qua.

Đã có 381 thành viên quốc hội Italia thông qua việc giám sát kỹ lưỡng hơn chương trình mua sắm F-35, trong khi đó 149 phủ quyết sự đắn đo này. Động thái này của Ý nhằm đáp ứng với dự án của Liên minh châu Âu đề nghị các chính phủ thành viên cắt giảm chi tiêu cho quân sự và đánh bại yêu cầu của nhóm chính trị đối lập đòi hủy bỏ chương trình.

Máy bay chiến đấu thế hệ mới do Mỹ và đồng minh phát triển: F-35

Vào ngày 15/2/2012, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Italia đã công bố kế hoạch mua 90 chiếc máy bay chiến đấu F-35, thay thế cho kế hoạch ban đầu dự định mua số lượng lên đến 131 chiếc. Đã có 41 chiếc F-35 phiên bản A và B bị loại ra khỏi kế hoạch mua sắm mới cho Lực lượng Không quân và Hải quân Italia. Italia đang có ý định thay thế khoảng 300 chiếc máy bay chiến đấu hiện tại cho Không quân, bao gồm cả những chiếc Tornado và AMX. Còn Hải quân sẽ được thay thế AV-8B và Harrier II, hiện đang được trang bị trên tàu sân bay Cavour và đã từng tham gia vào các cuộc không chiến ở Libya.

Italia dự tính sẽ chi khoảng 15,6 tỷ USD (12 tỷ euro) để mua sắm các loại máy bay quân sự trong vòng 45 năm, bắt đầu từ năm 2015. Tuy nhiên, khi xem xét các áp lực gia tăng xung quanh kế hoạch này, bao gồm áp lực từ các đảng liên minh và phe đối lập, yêu cầu giải quyết các khoản nợ công khổng lồ và hạn chế thâm hụt ngân sách, Italia buộc phải tiếp tục giảm số lượng máy bay dự định sẽ mua. Đây là một điều không mong muốn của Italia, nhưng hoàn toàn không thể tránh khỏi.

Do sự trì hoãn và chi phí gia tăng, chương trình phát triển F-35 đã tiêu tốn nhiều hơn mức dự chi là 75 triệu USD và đạt mức 133 triệu USD. Trước đó, hồi tháng 2/2012, người đứng đầu cơ quan chịu trách nhiệm mua sắm vũ khí của Italia cho biết, đơn giá mỗi chiếc F-35 sẽ rơi vào khoảng 70 triệu USD, ít hơn số tiền 79 triệu hiện đang phải trả cho chiếc Eurofighter Typhoon và ít hơn nhiều số tiền 121 triệu USD dự kiến chi cho mỗi chiếc máy bay trong kế hoạch năm 2011. Lockheed Martin ước tính giá của chiếc F-35A là 65 triệu USD và khoảng 73 triệu USD cho F-35B.  

Đơn giá này phụ thuộc vào doanh số bán hàng mà nước ngoài đặt mua của Mỹ. Hiện tại, Mỹ nhận được cam kết sẽ mua khoảng 500 chiếc F-35 từ các đồng minh. Năm ngoái, tờ Thời báo kinh tế (The Economist) đã từng cảnh báo rằng chương trình phát triển F-35 đang có nguy cơ sa vào vòng luẩn quẩn được miêu tả bằng cụm từ “cái chết xoắn ốc” (death spiral) - diễn tả việc tăng chi phí sản xuất và giá cả bán ra sẽ dẫn đến việc cắt giảm số lượng các đơn đặt hàng mua máy bay, khiến chi phí lại phát sinh và lại thúc đẩy cắt giảm tiếp các đơn đặt hàng.