Iran “hóa giải” lệnh cấm vận dầu thô của EU

Pháp kêu gọi Châu Âu "phải rắn" với Iran

Kinh tế Iran bắt đầu thấm "đòn"

Thách đố Mỹ, Iran thử nghiệm thanh nhiên liệu hạt nhân

Một con tàu chở dầu của Iran.

Hôm qua, các nhà ngoại giao EU cho hay chính phủ các nước thuộc Liên minh châu Âu đã đạt được thỏa thuận ban đầu về việc cấm nhập dầu thô của Iran vào EU nhưng chưa quyết định được khi nào lệnh cấm sẽ được thực thi.

Theo giám đốc quốc tế của Công ty dầu mỏ quốc gia Iran, S. M. Qamsari, Tehran đã nghiên cứu nhiều phương án khác nhau nếu lệnh cấm đó được thực hiện.

“Chúng tôi có thể dễ dàng thay thế các khách hàng đó”, ông Qamsari nói. Ông cho hay một phần, chứ không phải tất cả, lượng dầu thô đó có thể sẽ được chuyển sang bán cho Trung Quốc và các quốc gia châu Á và châu Phi khác. Iran sẽ không dự trữ dầu thô trên các con tàu chở dầu do đó chỉ là giải pháp ngắn hạn.

Ông cũng kỳ vọng các chuyến hàng xuất khẩu dầu mỏ sẽ không thay đổi trong năm 2012 và khối lượng dầu hàng quý hoặc hàng năm cùng các hợp đồng dầu thô vẫn không hề thay đổi.

“Nhu cầu dầu mỏ của Iran là rất cao, vì thế chúng tôi sẽ bán được doanh số như cũ (trên 2,3 triệu thùng/ngày)”, ông Qamsari nói.

Ông cho hay khoảng 30%, tức là gần 700.000 thùng dầu/ngày được xuất về phía Tây kênh đào Suez; hơn một nửa số đó được xuất sang châu Âu và khoảng 200.000 thùng/ngày được bán cho Thổ Nhĩ Kỳ, phần còn lại được xuất sang châu Phi.

Theo Cơ quan năng lượng quốc tế, Iran xuất khẩu khoảng 450.000 thùng dầu/ngày sang Liên minh châu Âu.

Ông Qamsari cho hay các khách hàng châu Âu lâu đời mua dầu thô của Iran – trong số đó có hãng Total của Pháp và hãng Eni của Italia - đã bày tỏ lo ngại về khả năng EU áp đặt các lệnh cấm vận, nhưng họ vẫn chưa cắt giảm số lượng đã đặt hàng.

Bất kỳ động thái trừng phạt nào mà châu Âu thực hiện có thể sẽ khiến người tiêu dùng châu Âu phải chịu các mức giá cao hơn, ông nói.

Tổng thống Mỹ Barack Obama hiện đang tìm cách khiến Iran dừng chương trình hạt nhân mà Washington cho rằng để sản xuất vũ khí. Ông đã ra lệnh thực thi các lệnh cấm vận mới có khả năng ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu của Tehran bằng cách ngăn các công ty lọc dầu thanh toán tiền cho Iran.

Ông Qamsari cho hay các thủ thuật cứng rắn của Washington đã khiến đời sống trở nên khó khăn. “Chúng tôi vẫn cung cấp dầu thô, nhưng việc nhận tiền thì chắc chắn là khó khăn hơn một chút”, ông cho biết và nói thêm rằng Tehran đã tạo ra “một số kênh” để thực hiện các khoản thanh toán.

Theo các nguồn tin thương mại, doanh số bán dầu thô của Iran sang Trung Quốc đã giảm đi trong tháng này khi hai bên tranh cãi về các điều khoản thanh toán hợp đồng cho năm 2012. Còn công ty lọc dầu hàng đầu Sinopec sẽ mua chưa đến một nửa số lượng dầu thô mà công ty này vẫn mua từ Iran.

“Ở một khía cạnh nào đó thì điều đó là đúng”, ông Qamsari nói và giải thích rằng các hợp đồng bán dầu cho Trung Quốc sẽ được làm mới lại trong tháng này. Hai trong ba số khách hàng đã đồng ý về số lượng mua còn khách hàng thứ ba hiện đang thương lượng. “Chúng tôi đang đạt được tiến bộ tốt và hi vọng sẽ sớm hoàn thành”, ông nói.

Ông cho hay năm ngoái Iran đã thỏa thuận về hợp đồng bán 440.000 thùng dầu/ngày cho Trung Quốc và Iran mong sẽ cung cấp cho Trung Quốc được số lượng đó trong năm 2012. Những yêu cầu mua thêm cũng đã được đưa ra trên thị trường mua ngay.

Những nhà kinh doanh dầu của Iran đã thỏa thuận bán được 10% trên tổng doanh số bán dầu trên thị trường mua ngay. Ông Qamsari cho hay tình hình vẫn không thay đổi và Tehran không chào bán thêm trên thị trường trao ngay.

“Tôi ước chúng tôi có thế làm được việc đó. Thị trường thì rất lớn, còn chúng tôi lại không có đủ lượng dự trữ”, ông nói.

Tehran đã cảnh báo sẽ đóng cửa eo biển Hormuz nếu các lệnh cấm vận được thực thi. Hormuz là chốt hàng hải quan trọng với hơn 40% lượng dầu xuất trên toàn thế giới phải đi qua đây.

“Tôi mong rằng điều đó sẽ không xảy ra. Chúng tôi đang cố gắng tách rời việc kinh doanh dầu thô của chúng tôi khỏi các vấn đề chính trị”, ông nói.

Lê Dung