Indonesia – Thành viên tương lai của BRIC?

Trong năm nay, Công ty Khảo sát tiêu dùng của hãng Credit Suisse đã tổ chức khảo sát hơn 14.000 công dân của 8 nền kinh tế thị trường mới nổi. Trong đó, Indonesia được đánh giá rất cao triển vọng tài chính và có liên quan chặt chẽ hơn với khối BRIC hơn là nước Nga bởi tâm lý đây là một thị trường đầy kỳ vọng và là một nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ.

Ông Richard Kersley, Trưởng nhóm nghiên cứu của Credit Suisse phát biểu trên tờ The Financialist rằng: “Các đặc tính của người tiêu dùng Nga mà chúng tôi khảo sát có rất ít sự tương đồng với những người mà bạn thấy ở quốc gia khác”. Khi nói về Indonesia, ông cho rằng những người thu nhập thấp của nước này đang ngày càng được cải thiện cả về thu nhập và thói quen tiêu dùng và đây chính là động lực cho “sự phát triển và sự lạc quan mạnh mẽ, nơi mà thu nhập trung bình của người tiêu dùng đang ngày càng được cải thiện”.

Người tiêu dùng Nga bi quan nhất về triển vọng phát triển so với bất kỳ quốc gia nào ngoại trừ Thổ Nhĩ Kỳ khi được hỏi về dự kiến cải thiện tài chính cá nhân trong 6 tháng tới. Các phản ứng đó của người dân đã phản ánh một xã hội bị chia rẽ theo tình trạng thu nhập. Những người Nga giàu có nhất cảm thấy rất lạc quan về triển vọng tài chính của họ, cũng như thu nhập cao nhất trong nhiều thị trường mới nổi được khảo sát. Tuy nhiên, chỉ có 20% số người trong nhóm người giàu được hỏi trả lời là họ cảm thấy lạc quan hơn để cải thiện tài chính, trong khi đối với người thu nhập thấp thì con số này còn tệ hơn nữa.

Ngược lại, 42% số người Indonesia được hỏi lại rất lạc quan về tình hình cải thiện tài chính của họ trong 6 tháng tới. Nếu người Nga chỉ hi vọng thu nhập của họ sẽ tăng lên 2,5%, thì người Indonesia tin rằng thu nhập của họ sẽ tăng lên 11% - tương đương với mức lạm phát ở nước này.

Ông Kersley cũng chỉ ra rằng người tiêu dùng Indonesia được bắt đầu từ một điểm xuất phát thấp hơn, với GDP bình quân đầu người chỉ có 3.660 USD so với 13.765 USD của Nga. Nhưng điều này không giải thích đầy đủ sự tương đồng tương đối của hai nước. 

Theo phân tích của Credit Suisse, nền kinh tế của quốc đảo này dự tính sẽ phát triển ở mức 5,6% trong năm nay và đang được thúc đẩy bởi mức đầu tư kỷ lục của các công ty trong và ngoài nước đang háo hức để tìm đến thị trường trung lưu đang phát triển. Đây là sáng kiến mà chính phủ nước này đã sử dụng để khuyến khích đầu tư tư nhân trong việc xây dựng khu vực chi tiêu cho cơ sở hạ tầng công cộng.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa tương lai Indonesia hoàn toàn là màu hồng. Robert Prior – Wandesforde, Trưởng phòng nghiên cứu Kinh tế vĩ mô khu vực ASEAN và Ấn Độ của Credit Suisse, gần đây cảnh báo rằng nền kinh tế Indonesia có thể tăng trưởng quá nóng và dự đoán tăng trưởng năm nay thấp hơn so với hai năm trước. 

Nhà phân tích của Credit Suisse cho rằng nền kinh tế Nga có thể tăng trưởng 3,4% trong năm nay, nhưng đang lo ngại rằng sản lượng công nghiệp sẽ giảm mạnh trong quý I. Các nhà kinh tế của Ngân hàng Thế giới cho biết trong Báo cáo kinh tế Nga, tăng trưởng của nước này đã giảm trong suốt năm 2012, và tỷ lệ tăng trưởng ở các quốc gia khác như Brazil, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ có thể vượt qua người Nga vào năm 2014.

Thành viên BRIC nên sắp xếp như thế nào?

Các nước BRIC đã mở rộng kỹ thuật để thu nhận Nam Phi làm thành viên (BRICS). Tuy nhiên, các nhà quan sát đã lưu ý rằng sự tiến bộ kinh tế của nước này đang bị tụt hậu so với phần còn lại của khối.

Năm nay, lần đầu tiên Credit Suisse đã đưa cả Nam Phi vào cuộc khảo sát người tiêu dùng của mình. Đất nước này bi quan nhất về triển vọng tài chính, nhưng lại có khung thu nhập cao nhất. Hầu hết những người Nam Phi tham gia khảo sát đều dự kiến tài chính sẽ xấu đi nhiều trong năm nay. Nam Phi cũng báo cáo chi tiêu trên cả hai mặt hàng chủ lực và các mặt hàng thay thế tương đối ít hơn so với người tiêu dùng thị trường mới nổi khác.

Nếu nhìn về kinh tế vĩ mô thì sự bi quan còn lớn hơn nữa. Các cuộc bạo động giữa thợ mỏ phản đối tiền lương và cảnh sát đã nổ ra năm ngoái, và chính phủ Nam Phi gần đây cắt giảm dự báo tăng trưởng trong 3 năm tới.

Thông điệp của tất cả những điều trên, như nhà phân tích Kersley đã nói, rằng khối các nước mới nổi với nhau trong một từ viết tắt như BRIC, BRICs hoặc BIIC chỉ là một động thái thúc đẩy động lực cho thị trường mới nổi.  

"Tôi nghĩ rằng khái niệm về các nền kinh tế BRIC, nếu bạn thích, luôn luôn là một từ viết tắt tương đối đơn giản," Kersley kết luận.