Giải pháp nào cho cuộc khủng hoảng rác thải ở Hà Nội?

Để giải quyết các bức xúc do chôn lấp rác thải gây ra, điện rác được tìm đến như một câu trả lời. Song, chuyên gia nhìn nhận câu chuyện không đơn giản như vậy.
nha may dien rac Ha Noi, chan xe bai rac Nam Son anh 1

Cứ mỗi lần khu xử lý Nam Sơn ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội bị chặn, hàng chục nghìn tấn chất thải bốc mùi giữa thủ đô.

Mọi ánh mắt đang hướng về Nhà máy điện rác có công suất 4.000 tấn/ ngày, đêm được hứa hẹn giải quyết triệt để những bức xúc tồn tại suốt hàng chục năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng nhà máy này không phải "chìa khóa vạn năng" giải quyết hết các vấn đề rác thải nhức nhối ở Hà Nội.

Cần nhiều hơn một nhà máy

Trao đổi với Zing về vấn đề này, tiến sĩ Edward McBean, chuyên gia về các vấn đề môi trường và xử lý chất thải rắn của Đại học Guelph ở Ontario, Canada, cho rằng đem các công nghệ từ châu Âu về xử lý tại các nước châu Á không khó.

nha may dien rac Ha Noi, chan xe bai rac Nam Son anh 2

TS Edward McBean. (Ảnh: uoguelph.ca)

Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất là cấu thành rác ở các nước châu Á khác rất nhiều và là lý do chủ yếu khiến không nhiều quốc gia có hệ thống xử lý bằng lò đốt hiệu quả.

Như các nhà máy đốt rác được triển khai xây dựng cách đây vài năm ở Ấn Độ, Indonesia có giá trị đầu tư ban đầu rất lớn (khoảng 300 triệu USD, tương đương 7.000 tỷ đồng) nhưng giá trị sử dụng lại không cao.

"Rác ở hầu hết nước châu Á thường có thành phần phức tạp, không được phân loại bao gồm cả chất hữu cơ, vô cơ và thậm chí rác thải độc hại. Đặc thù ở nước các bạn là rác chứa quá nhiều thành phần tự phân hủy như thức ăn thừa, hoa quả, lá cây, chất thải nông nghiệp... Và các vật liệu này không cháy", ông Edward McBean nói.

Đốt hỗn hợp các loại rác có thể khiến lò đốt hoạt động không hiệu quả, thậm chí sinh ra nhiều chất độc hại. Đây là thực tế rất nhiều quốc gia phải đối mặt trong quá trình chuyển đổi, nâng cấp hệ thống xử lý rác thải.

"Ở Canada, chúng tôi có một vài cơ sở xử lý rác bằng lò đốt nhưng chi phí đầu tư khổng lồ và phải đáp ứng rất nhiều tiêu chuẩn nghiêm ngặt về khí thải, công nghệ. Bên cạnh đó, hệ thống phân loại rác phải được ứng dụng và đảm bảo hiệu quả từ 80% trở lên", vị chuyên gia cho hay.

Không nhất thiết phải đốt

Tiến sĩ Hanspeter Schreier, Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển bền vững, giảng viên Đại học British Columbia (Vancouver, Canada), nhìn nhận hướng đi hiện nay của Hà Nội rất tích cực. Ông cho rằng hoạt động chôn lấp rác thải đang dần trở thành mối lo chung của nhiều đô thị trên thế giới.

"Ở Canada, việc sử dụng các bãi chôn lấp có chi phí rất đắt đỏ, việc vận chuyển thường mất khoảng thời gian dài do được đặt biệt lập và cách xa các khu vực con người sinh sống. Thay vào đó, chúng tôi triển khai các chương trình tái chế quy mô lớn và bắt đầu từ nhiều năm trước", ông Schreier nói.

nha may dien rac Ha Noi, chan xe bai rac Nam Son anh 3

Các thùng rác màu ghi và xanh là được xếp trước cửa nhà chờ được thu gom. (Ảnh: The Globe and Mail)

 

Ông cho rằng từng loại rác sẽ có phương pháp, hướng xử lý khác nhau và không phải loại rác nào cũng có thể tiêu hủy bằng nhiệt. Các TP lớn ở Canada phân loại rác thành 4 loại: Rác hữu cơ, rác vô cơ, rác vô cơ khó phân hủy và sản phẩm từ giấy. Các loại rác thải nguy hại như pin, ắc-quy cũng được thu gom và xử lý riêng.

"Các loại rác này được thu gom vào các thời điểm khác nhau trong ngày và có tần suất tùy thuộc vào lượng rác sản sinh đã được tính toán từ trước. Như rác dễ phân hủy được thu gom 1 lần/ngày, rác giấy, báo sẽ thu gom 2 lần/tuần", ông nói.

Nhược điểm của cách xử lý này là chi phí đầu tư ban đầu lớn, các TP phải bố trí quỹ đất khổng lồ để xây dựng các nhà máy xử lý cho nhiều loại rác khác nhau và việc xử lý đòi hỏi phải thay đổi, nâng cấp toàn bộ hệ thống thu gom, phân loại rác.

"Người dân cần thanh toán cho chi phí xử lý các loại rác thải. Khoản thu này dùng bù đắp cho chi phí hoạt động của nhà máy, vừa để san sẻ gánh nặng cho chính phủ", vị chuyên gia cho hay.

Thay đổi nhận thức trước

Quay lại câu chuyện Hà Nội với ý tưởng đốt 4.000 tấn rác/ngày, các chuyên gia nhìn nhận thực hiện được không đơn giản.

Tiến sĩ Edward McBean nhấn mạnh việc bắt buộc phân loại rác thải. Ông cho rằng dù công nghệ nào đi chăng nữa, chỉ khi rác được phân loại đúng tiêu chuẩn mới đảm bảo được hiệu năng xử lý và ngăn các khí thải có hại sinh ra trong quá trình đốt. Việc phân loại rác không chỉ đáp ứng các yêu cầu về xử lý mà còn giúp đảm bảo độ bền, tuổi thọ cho hệ thống, máy móc xử lý.

Nếu mỗi gia đình tự phân loại rác tại nhà với mức độ chính xác khoảng 80% sẽ tiết kiệm cho chính phủ một khoản tiền khổng lồ để xử lý rác thải. Việt Nam cần bắt đầu với việc thay đổi thói quen, nhận thức của người dân nhất là nhận thức của trẻ em.

Ông Edward McBean nói đây là một thách thức rất lớn. Việc xử lý rác thải vẫn đang được bao cấp và gần như không có doanh nghiệp nào muốn tham gia vì khả năng sinh lời rất thấp. Chính phủ phải phối hợp chặt chẽ với người dân nhằm cải thiện việc phân loại và xử lý rác thải này. Chế tài và các biện pháp xử phạt cũng là một công cụ hữu hiệu thực thi các quy định về phân loại rác tại nguồn.

Nhà máy đốt rác phát điện Sóc Sơn (huyện Sóc Sơn) được phê duyệt chủ trương xây dựng từ năm 2017 với tổng mức đầu tư khoảng 7.000 tỷ đồng. Công suất xử lý của nhà máy này là 4.000 tấn rác/ngày lấy từ 9 quận nội thành. Dự án sử dụng công nghệ đốt rác bằng lò ghi cơ học của Bỉ. Dự kiến lượng điện thu được từ nhà máy khoảng 75 MW điện mỗi giờ, tro xỉ sau quá trình đốt cũng được tận dụng làm vật liệu xây dựng.

Đáng chú ý, chủ đầu tư dự án cho biết Nhà máy điện rác Sóc Sơn ứng dụng công nghệ khác với các nước trên thế giới khi đốt rác không cần phân loại. Vì vậy, TP Hà Nội sẽ không cần đầu tư, nâng cấp hệ thống thu gom, vận chuyển rác thải và người dân không cần phân loại tại nguồn.

nha may dien rac Ha Noi, chan xe bai rac Nam Son anh 4

Theo zingnews.vn

Nếu Hà Nội cứ chôn rác kiểu này, rồi sẽ không còn đất mà chôn

Nếu Hà Nội cứ chôn rác kiểu này, rồi sẽ không còn đất mà chôn

Để giải quyết dứt điểm tình trạng dân phản đối do ô nhiễm môi trường thì trong tương lai “phải có thay đổi lớn”. Nếu cứ chôn tất cả rác thải như thế này thì chẳng bao lâu, Hà Nội không còn đất mà chôn.

 
List comment
 
 
Đường sắt Cát Linh - Hà Đông sẽ chạy thương mại vào cuối năm nay?
icon

Nếu tổng thầu Trung Quốc và Ban Quản lý dự án đường sắt phối hợp tốt, Dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông sẽ chạy thương mại vào cuối năm 2020.

 
 
Khám xét nơi làm việc Phó phòng Chính sách Ban Dân tộc tỉnh Nghệ An
icon

Sau khi khởi tố, bắt tạm giam một cán bộ Phòng chính sách về tội “Tham ô tài sản”, cơ quan công an tiếp tục tiến hành khám xét phòng làm việc của một cán bộ thuộc Ban Dân tộc Nghệ An để điều tra, làm rõ.

 
 
Đà Lạt: Mưa lớn kéo dài, thông đổ ngổn ngang trên đèo Preen
icon

Chiều 23/7, trên địa bàn Thành phố Đà Lạt (Lâm Đồng) xảy ra trận mưa lớn kéo dài khiến thông đổ ở ngang đèo Prenn và ngã 3 đường Yersin phường 10, gây tắc đường cục bộ hơn 1 giờ đồng hồ.

 
 
Thủ đoạn ma mãnh của 'ông trùm' đường dây cá độ hơn 600 tỷ ở Đà Nẵng vừa bị khởi tố
icon

13 đối tượng trong đường dây cờ bạc hàng chục triệu USD tại Đà Nẵng vừa bị khởi tố, tạm giam để điều tra tội đánh bạc và tổ chức đánh bạc. Công an TP Đà Nẵng vừa công bố thông tin chính thức về vụ án này.

 
 
Văn Kính Dương bị đề nghị tử hình, Vũ Hoàng Anh Ngọc 15-16 năm tù
icon

5 án tử hình, 4 án chung thân và 1 án từ 15-16 năm tù, đó là mức án mà Viện Kiểm sát (VKS) đề nghị đối với các bị cáo trong vụ án Văn Kính Dương.

 
 
Đắk Lắk: Nổ súng bắt 2 đối tượng vận chuyển 2 tạ ma túy đá
icon

Ngày 23/7, Công an tỉnh Đắk Lắk đang mở rộng điều tra, làm rõ vụ vận chuyển 2 tạ ma túy đá từ khu vực biên giới về TP.HCM tiêu thụ.

 
Thuê ô tô từ Lâm Đồng về Đồng Nai trộm 2 giỏ lan hơn 750 triệu đồng
icon

Sau khi thăm vườn lan và được giới thiệu về giỏ lan đột biến gen có giá trị lớn, đối tượng đã thuê xe ô tô đến trộm 2 giỏ lan đem về Lâm Đồng cất giấu.

 
Hơn 5 tấn dâu tây không rõ nguồn gốc tiếp tục 'bay' vào Đà Lạt
icon

Sau lô hàng hơn 3,5 tấn dâu tây không rõ nguồn gốc bị thu giữ, đến tối 22/7, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện thêm hơn 5 tấn ngay trong Cảng hàng không Liên Khương.

 
Lắp camera giám sát, có giảm CSGT ra đường?
icon

Đó là vấn đề được nhiều người quan tâm sau khi Cục CSGT tiến hành lắp đặt camera giám sát trên hai tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai và Đà Nẵng - Quảng Ngãi.

 
3,5 tấn dâu tây không rõ nguồn gốc tuồn vào Đà Lạt qua sân bay
icon

Khi 3 xe tải chở dâu tây không rõ nguồn gốc vừa ra khỏi Cảng hàng không Liên Khương thì bị Đội Cảnh sát kinh tế Công an huyện Đức Trọng (Lâm Đồng) phối hợp với các lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra hành chính.