Đàm phán hòa bình Syria: Thất bại ngay khi bắt đầu

Chương trình đàm phán tìm kiếm hòa bình được chờ đợi từ lâu giữa các bên ở Syria đang trên bờ vực sụp đổ hôm thứ Sáu (24/1) sau khi phe đối lập từ chối tham gia vào các cuộc đối thoại với phe chính phủ còn phái đoàn chính phủ của Tổng thống Bashar al Assad thì dọa sẽ bỏ về.

Các cuộc đàm phán xem chừng đã thất bại ngay trước khi nó được bắt đầu những vấn đề quan trọng mà họ muốn bàn thảo. Đoàn đại biểu của Liên minh đối lập cho biết sẽ không tham gia vào các cuộc đối thoại trực tiếp trừ khi chính phủ Syria đồng ý rằng mục đích thương lượng là một chính phủ chuyển tiếp thay thế cho chế độ của Tổng thống Bashar al Assad.

Hội nghị Hòa bình Syria hay còn gọi là Geneva 2 trong phiên họp đầu tiên với sự chủ trì của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Ban Ki Moon

Phe đối lập muốn đoàn đại biểu đại diện cho Tổng thống Assad ký vào một hiệp định đã được thông qua trong kỳ họp lần trước. Trong Hội nghị Geneva 1, một thông cáo đã được đưa ra, trong đó xác định rằng Hội nghị Geneva 2 sẽ được tổ chức nhằm thương lượng việc thành lập một chính phủ chuyển tiếp sẽ buộc ông Assad phải từ bỏ quyền lực của mình.

Chính phủ Syria cho biết họ sẽ không ký vào cam kết, nhấn mạnh rằng họ đã đồng ý tham dự các cuộc đàm phán Geneva 2 mà không cần đến các “điều kiện tiên quyết”, một nhà báo đi cùng phái đoàn chính phủ Syria cho biết.

Đài truyền hình nhà nước Syria đã trích dẫn phát biểu của Ngoại trưởng Walid al Moualem nói rằng nếu không có một "cuộc họp nghiêm túc" vào thứ Bảy tới, đoàn chính phủ sẽ rời Geneva 2 "do thiếu sự nghiêm túc hoặc chuẩn bị sẵn sang của phía kia".

Một quan chức cấp cao giấu tên của Mỹ cho biết những tranh cãi nảy lửa không có nghĩa là các cuộc đàm phán sẽ bị hủy bỏ. "Đây là sự khởi đầu của một quá trình đàm phán, và như ngày hôm nay đã cho thấy, hy vọng cũng thăng trầm không khác gì tiến trình của sự việc", quan chức này nói, "Điều quan trọng là quá trình Geneva 2 vẫn tiếp tục".

Kế hoạch ban đầu của Liên Hợp Quốc (LHQ) là để hai bên gặp nhau trong một phòng họp cùng với Đặc phái viên Lakhdar Brahimi, người phụ trách làm trung gian cho các cuộc đàm phán. Khi gặp, các bên sẽ trình bày lựa chọn cho chương trình nghị sự của mình.

Các bên sau đó đã nghỉ ngơi tại các phòng riêng biệt để thảo luận về các đề xuất, một ý tưởng được đề xuất cho phép các cuộc đàm phán tiến hành đúng tiến độ mà không khiến một trong hai bên buộc tội phe đối diện.

Tuy nhiên, ngay cả phiên hạn chế này cũng không thành công. Thay vào đó, Brahimi đã gặp phái đoàn chính phủ vào buổi sáng và dự kiến ​​sẽ gặp phái đoàn liên minh đối lập sau đó.

Tranh chấp đã nhấn chìm hai bên trong cuộc nội chiến đẫm máu của Syria, nơi đã có hơn 100.000 người đã chết và vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc.

Thực sự khó khăn đối với Geneva 2 khi đặt kỳ vọng cao cho các cuộc đàm phán này bởi cả hai bên đều không ngừng “khẩu chiến” và bảo vệ quan điểm của mình. Trong một bài phát biểu khá nặng nề, Ngoại trưởng Moualem gọi phe đối lập là "những kẻ khủng bố". Ông nhấn mạnh rằng chính phủ của ông Assad có liên quan đến các cuộc đàm phán, trên tất cả, là một cơ hội để thảo luận về các biện pháp chống khủng bố và từ chối chấm dứt cai trị của ông Assad.

Trong một cuộc phỏng vấn với truyền hình al Arabiya hôm thứ Năm (23/1), Ngoại trưởng John F. Kerry nói rõ ràng rằng ông Assad không sẵn sàng từ bỏ quyền lực khi Mỹ và các đồng minh kêu gọi. "Rõ ràng, ông ấy chưa sẵn sàng từ bỏ hết tất cả”, Kerry nói, ông ấy không sẵn sàng vào thời điểm này".

Kerry cho biết ông hy vọng rằng một giải pháp có sự hỗ trợ của quốc tế được thiết lập để “bảo vệ người dân và đất nước Syria”. Các nhà ngoại giao phương Tây từ các quốc gia liên minh với phe đối lập Syria đã lạc quan cho rằng hai bên ít nhất sẽ đồng ý gặp nhau tại Geneva và có lẽ bắt đầu một quá trình mà sẽ cho phép họ tham gia vào một loạt các vấn đề, chẳng hạn như ngừng bắn cấp địa phương và cung cấp viện trợ nhân đạo.

Tuy nhiên, những gì đã diễn ra trong ngày thứ Sáu (24/1), khả năng này vẫn còn quá xa vời và nguy hiểm.