Bí ẩn về vụ án xác ướp Ai Cập cổ đại mất 2.600 năm mới tìm ra đáp án

Phân tích xác ướp người phụ nữ cổ đại ở Ai Cập nghìn năm trước, giới nghiên cứu phát hiện 2 điều hiếm gặp ở người - Đó là gì?

Phải mất 2.600 năm để phá vụ án, nhưng các nhà Ai Cập học cuối cùng đã xác định được làm thế nào một người phụ nữ tóc xoăn, ưu tú từ Thebes cổ đại đã gặp kết cục như vậy. 

Takabuti, 20 tuổi, đã bị sát hại trong một vụ tấn công bằng dao bạo lực, các nhà nghiên cứu từ Đại học Manchester ở Anh đã tuyên bố ngày 27/1, nhân kỷ niệm 185 năm ngày mở xác ướp lần đầu tiên vào năm 1835. 

Một phân tích về xác ướp của Takabuti tiết lộ thêm nhiều bí mật của cô. Cô có hai điều hiếm gặp ở người: thừa một chiếc răng (33 chiếc thay vì 32 như những người khác) và có thêm một đốt sống phụ. 

Takabuti là ai?

Mặc dù Takabuti đến từ Thebes cổ đại (Luxor, Ai Cập ngày nay), xác ướp của cô đã bị cuốn vào cuộc buôn bán xác ướp Ai Cập dữ dội sau Chiến tranh Napoléon. 

Khi Thomas Greg, một người đàn ông Ireland giàu có, mua lại hài cốt của cô vào năm 1834 và đưa cô từ Ai Cập đến Belfast (thủ phủ và thành phố lớn nhất của Bắc Ireland), Takabuti là xác ướp Ai Cập đầu tiên được biết đến ở Ireland.

Theo Stair na hÉireann, một trang web mô tả chi tiết về lịch sử của Ireland, thì vào thời điểm đó, nhà Ai Cập học Edward Hincks (1792 – 1866) đã giải mã chữ tượng hình về trường hợp xác ướp. Ông Hincks phát hiện ra rằng người phụ nữ đã được đặt tên là Takabuti và tại thời điểm cô qua đời, cô đã kết hôn, ở độ tuổi 20 và là tình nhân của chủ một ngôi nhà lớn ở Thebes. 

Bản dịch của nhà Ai Cập học Hincks cũng tiết lộ rằng cha của người phụ nữ là một linh mục phục vụ thần Mặt Trời, Amun.

"Có một lịch sử phong phú về thử nghiệm Takabuti kể từ khi cô ấy lần đầu tiên được mở ra ở Belfast vào năm 1835", Greer Ramsey, người phụ trách khảo cổ học tại Bảo tàng Quốc gia Bắc Ireland, cho biết. Trong những năm gần đây, xác ướp của Takabuti đã trải qua các lần quét bằng tia X, chụp CT, phân tích tóc và xác định niên đại bằng phản ứng với đồng vị carbon. Qua đó cho thấy cô sống vào khoảng năm 660 trước Công nguyên, vào cuối triều đại thứ 25.

Các xét nghiệm gần đây nhất mà cô trải qua là phân tích DNA và quét CT thêm. Các nhà nghiên cứu cho biết cả hai đều tiết lộ kết quả bất ngờ. 

Phát hiện ngạc nhiên, thú vị

 

Xác ướp Takabuti được mở ra vào năm 1835 (Ảnh: Bảo tàng Ulster)

Các phân tích DNA cho thấy Takabuti giống với người châu Âu về mặt di truyền hơn so với người Ai Cập thời hiện đại. 

Ảnh chụp CT cho thấy trái tim cô vẫn còn nguyên vẹn và được bảo tồn hoàn hảo. Những lần quét này cũng tiết lộ cái chết dữ dội của cô: Dấu vết thương cho thấy Takabuti đã bị đâm ở lưng, gần vai trái.

"Người ta thường nhận xét rằng cô ấy trông rất yên bình khi nằm trong quan tài của mình, nhưng bây giờ chúng tôi biết rằng khoảnh khắc cuối cùng của cô ấy là nỗi đau đớn khi đã chết dưới tay của một người khác", Eileen Murphy, nhà nghiên cứu sinh học khảo cổ tại Trường Tự nhiên và Môi trường thuộc Đại học Queen, Belfast, chia sẻ.

Cụ thể, kết quả chụp CT cho thấy "Takabuti bị thương nặng ở phía sau thành ngực trên. Điều này gần như chắc chắn gây ra cái chết nhanh chóng của cô ấy. ", bác sĩ Robert Loynes, một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình đã nghỉ hưu và là giảng viên danh dự tại Trung tâm Ai Cập Y sinh của Đại học Manchester, cho biết.

Các nhà nghiên cứu cho biết thêm những phát hiện khác cũng rất quan trọng.

Tiến sĩ Robert Loynes, một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình đã nghỉ hưu và là giảng viên danh dự tại Trung tâm Ai Cập Sinh học KNH của Đại học Manchester, chuẩn bị xác ướp để nghiên cứu.(Ảnh: Bảo tàng Ulster)

Việc trái tim của Takabuti còn nguyên vẹn cũng là điều cần phải lý giải. Bởi theo người Ai Cập cổ đại, trước khi ướp xác, con người sẽ bị lấy mất trái tim để người chết không bị quỷ Ammit ăn thịt, cản trở hành trình sang thế giới bên kia, TS Ramsey nói.

Các phân tích mới cũng làm sáng tỏ cuộc sống ở Ai Cập trong triều đại thứ 25, Rosalie David, một nhà Ai Cập học tại Đại học Manchester thông tin: "Nghiên cứu này giúp giới khảo cổ hiểu biết thêm không chỉ về Takabuti mà còn cả bối cảnh lịch sử, rộng hơn là thời đại mà cô ấy sống. Nó là cơ sở, ánh sáng dẫn đến những bước ngoặt quan trọng trong lịch sử Ai Cập".

Nhóm nghiên cứu - bao gồm các nhà khoa học từ Bảo tàng Quốc gia Bắc Ireland, Đại học Manchester, Đại học Queen's Belfast và Bệnh viện tư nhân Kingsbridge - hiện đang viết một cuốn sách về những phát hiện của nó. 

Công chúng có thể thăm quan xác ướp của Takabuti miễn phí trong phòng trưng bày Ai Cập cổ đại tại Bảo tàng Ulster ở Bắc Ireland.

Nguyễn Thị Hảo/ Trí thức trẻ
 
List comment
 
 
Bông hoa cổ tích 7 năm mới nở được rao bán 100 triệu đồng/kg
icon

Mặc dù được rao bán lên tới cả trăm triệu đồng/kg nhưng bông hoa sen tuyết có nguồn gốc từ Tây Tạng vẫn được nhiều người lùng mua.

 
 
Italy trải vải trắng bảo vệ băng
icon

Những mùa hè gần đây, tảng băng Presena tại miền Bắc Italy đều được bảo vệ khỏi Mặt Trời bằng vải dầu màu trắng khổng lồ.

 
 
Bí ẩn cây sồi cổ bị xiềng xích vì “lời nguyền chết chóc“
icon

Một cây sồi cổ ở gần làng Alton, Staffordshire, Anh gây chú ý với những đoạn xích rỉ sét bao xung quanh. Theo người dân địa phương, cầy sồi cổ bị xiềng xích vướng vì 'lời nguyền chết chóc'.

 
 
Sự thật về vũ điệu múa cột hài hước của gấu nâu
icon

Theo các nhà khoa học, màn múa cột hài hước này thực ra chỉ là một cách giúp chú gấu làm dịu đi cơn ngứa ở lưng do không thể với tay tới.

 
 
Phát hiện hóa thạch trứng 68 triệu năm tuổi, nghi của loài Thương long khổng lồ
icon

Các nhà khoa học vừa phát hiện hóa thạch trứng khổng lồ có niên đại khoảng 68 triệu năm tại Nam Cực. Hiện tại, vẫn chưa thể xác định được đây là trứng của loài nào, nhưng những cấu trúc cho thấy nó có thể thuộc về loài Thương long.

 
 
Phát hiện thực phẩm của người di cư châu Phi sử dụng hơn 5.000 năm trước
icon

Hải sản là thức ăn chủ yếu của đoàn người di cư từ châu Phi qua Ả Rập khoảng 5.000 năm trước.

 
Kinh dị khối bụi khổng lồ bay từ châu Phi qua biển Đại Tây Dương
icon

Vệ tinh của NASA đã quan sát thấy một khối cát bụi khổng lồ từ sa mạc Sahara rộng lớn di chuyển bay qua bắc Đại Tây Dương

 
Vùng đất ở New Zealand nổi tiếng sở hữu loạt cây nghiêng ngả hình thù lạ kỳ
icon

Slope Point được biết đến là mũi cực Nam trên Đảo Nam của New Zealand, đồng thời là nơi lưu trữ một số cây có ngoại hình kỳ lạ nhất trên thế giới.

 
Hậu duệ của chú mèo mặt hai màu nổi tiếng khắp thế giới gây bão mạng
icon

Một lần nữa chú mèo Narnia từng làm mưa làm gió trên mạng xã hội vì có hai màu lông trên mặt cân đối khiến cư dân mạng xôn xao vì có hậu duệ là hai chú mèo con quá đẹp.

 
Bí ẩn dòng sông lạ nằm dưới lòng đại dương ở Australia
icon

Các nhà khoa học ở Australia phát hiện dòng sông lớn, chảy mạnh, nhưng không phải ai cũng có thể nhìn thấy bởi nó nằm dọc theo bờ biển của đất nước.