Chuyên gia Mỹ bày mưu đối phó với Nga sau sự kiện Crimea

“Nước Mỹ là quốc gia hùng mạnh nhất thế giới. Nga chỉ là một cường quốc khu vực đang đe dọa một số quốc gia láng giềng không phải bằng sức mạnh mà bằng sự yếu đuối”, Tổng thống Mỹ Barack Obama nói sau hội nghị G7 bàn về việc Nga chiếm bán đảo Crimea.

Phải chăng đây là lời “răn đe” của nước Mỹ nhằm cảnh cáo Nga trỗi dậy?

Gương mặt chán nản của Tổng thống Mỹ Barack Obama và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc hội đàm bên lề Hội nghị thượng đỉnh G8 năm 2013.

Năm 2010, trong bài phát biểu tại Paris về tầm nhìn cho thế kỷ 21, Ngoại trưởng Mỹ khi đó bà Hillary Clinton cho rằng “sự chia rẽ cay đắng của thời kỳ Chiến tranh Lạnh đã được thay thế bằng sự thống nhất, quan hệ đối tác và hòa bình”. Bài phát biểu của bà được đưa ra 1 năm sau khi Mỹ thực hiện chính sách “tái khởi động” quan hệ với Nga – với chính sách tìm đến những lợi ích chung để hai quốc gia hợp tác.

“Nước Nga không còn là đối thủ của chúng tôi nữa mà đã trở thành một đối tác”, bà Clinton khẳng định.

Tuy nhiên, trong tháng trước, chính sách trên của ông Obama và bà Clinton đã bị “chặt đứt” sau khi Nga sát nhập Crimea và điều động quân dọc theo biên giới với Ukraine.

Các nhà phân tích cho rằng sự bất ổn của châu Âu cho thấy chính sách “tái khởi động” quan hệ với Nga của chính quyền Obama đã phá sản.

Trên trang Strafor, tác giả George Friedman cho rằng sau biến cố Ukraine nói chung và việc Nga sát nhập bán đảo Crimea nói riêng, Mỹ và Nga đã rơi vào tình trạng đối đầu.

Friedman cũng cho rằng trong lúc Mỹ bị phân tán với các cuộc chiến tranh ở Trung Đông và châu Âu phải “vật lộn” với khủng hoảng kinh tế, Nga đã trỗi dậy và nâng cao quyền lực của nước này. Tác giả này cho rằng để ngăn chặn điều đó, Mỹ nên hành động sớm bằng cách tăng cường hợp tác với các quốc gia láng giềng của Nga gồm Ba Lan, Romania và Azerbaijan. Ông này cho rằng chính sách đó sẽ giúp “bó tay bó chân” Nga trên đường thực hiện tham vọng trở thành cường quốc tầm cỡ thế giới.

Trong khi đó, trên trang Heritage các chuyên gia Nile Gardiner, Jack Spencer, Luke Coffey và Nicolas Loris đề xuất một loạt các chính sách mà chính quyền Obama nên áp dụng. Theo các chuyên gia này, Mỹ cần thực thi các biện này để bảo vệ an ninh cho các đồng minh NATO và cho Nga thấy hành động của nước này ở Ukraine là không thể chấp nhận được.  

Thể hiện sự đoàn kết với nhân dân Ukraine. Các chuyên gia này cho rằng Tổng thống Obama nên thể hiện sự ủng hộ của cá nhân ông và dư luận Mỹ với nhân dân Ukraine trong thời điểm này. Ngoài ra, chính quyền Mỹ cũng nên bày tỏ rõ với Nga rằng nước này không thể tự do thực hiện chiến lược đòi lại lãnh thổ như hiện nay.

Dừng kế hoạch viện trợ kinh tế cho Ukraine. Các chuyên gia này cho rằng Quốc hội Mỹ nên bác bỏ đề xuất thực hiện gói cứu trợ hàng tỷ USD cho Ukraine thông qua IMF.

Cam kết xây dựng một hệ thống tên lửa đạn đạo tốc độ cao và tinh vi ở châu Âu. Các quốc gia Trung Âu và Đông Âu coi hệ thống phòng thủ tên lửa là yếu tố cơ bản trong mối quan hệ đồng minh với Mỹ. Do đó, các chuyên gia này cho rằng Mỹ nên thể hiện cam kết mạnh mẽ hơn nữa trong việc xây dựng hệ thống phòng thủ này.

Hiện diện quân sự lâu dài ở vùng Baltic. Có dấu hiệu cho thấy các quốc gia vùng Baltic mong muốn quân đội Mỹ hiện diện lâu dài ở khu vực này. Các chuyên gia trên khuyên chính quyền Obama nên tận dụng cơ hội này để tăng cường tập trận quân sự chung với các nước Baltic. Cụ thể, Mỹ nên cân nhắc điều động luân phiên một lực lượng Thủy quân lục chiến tới vùng này.

Tăng cường cam kết hợp tác với các đồng minh NATO. Theo đó, Mỹ nên đảm bảo với các thành viên NATO ở Trung Âu và Đông Âu rằng an ninh của họ sẽ được đảm bảo và bất kỳ cuộc xung đột nào xảy ra cũng bị ngăn chặn để không lan tràn ra các quốc gia láng giềng. Để làm điều đó, có thể Mỹ sẽ cần phải điều động tạm thời một số lượng vũ khí khí tài nhất định tới các quốc gia thành viên NATO ở gần Nga.

Thực thi các lệnh cấm vận có hiệu quả đối với nước Nga. Hiện chỉ có 20 người có liên hệ với ông Putin và cựu Tổng thống Ukraine Viktor Yanukovych bị cấm vận. Các chuyên gia này cho rằng chính quyền Obama nên đi xa hơn bằng cách áp dụng các lệnh cấm vận nhắm trực tiếp tới những quan chức Nga chịu trách nhiệm vì đã vi phạm chủ quyền Ukraine.

Hợp tác với các đối tác châu Âu. Chính quyền Mỹ nên thúc giục các đồng minh châu Âu thể hiện lập trường cứng rắn với Nga. Ví dụ, nước Pháp không nên tiếp tục hợp đồng bán tàu chiến đổ bộ cho Mátxcơva và Tây Ban Nha không nên tiếp tục cho phép Hải quân Nga sử dụng lãnh thổ của nước này ở Bắc Phi.

Rút khỏi Hiệp ước START mới và Hiệp ước INF. Theo các chuyên gia này, các hiệp ước trên làm tổn hại tới an ninh của Mỹ và các đồng minh đồng thời giúp Nga ở vào thế có lợi về mặt chiến lược.