Catalonia đầu hàng, Tây Ban Nha thoát nguy cơ "nồi da xáo thịt"

Xứ Catalonia đòi ly khai khỏi Tây Ban Nha

Ngày 31/10, cuộc họp của Đoàn Chủ tịch Nghị viện Catalonia theo kế hoạch đã bị hủy bỏ khi nghị viện vùng đòi ly khai này chấp nhận phán quyết của chính quyền Tây Ban Nha về giải tán nghị viện Catalonia, chấm dứt hoạt động đợi đến ngày tổ chức cuộc bầu cử trước thời hạn. Thủ hiến Carles Puigdemont, người đã tổ chức cuộc trưng cầu dân ý về độc lập khỏi Tây Ban Nha cho vùng Catalonia vào ngày 1/10 vừa qua, cùng với 5 bộ trưởng khác đã rời Barcelona để tìm kiếm tị nạn chính trị ở Bỉ nhằm tránh bị xét xử.

Theo hãng thông tấn Ria Novosti của Nga, nghị viện vùng Catalonia đã đồng ý chấp nhận giải tán để tiến hành cuộc bầu cử trước thời hạn vào ngày 21/12 tới đây. Thông tin này cũng trùng với thông tin do hãng Reuters đưa ra về việc nghị viện Catalonia đã hủy bỏ phiên họp đặc biệt và chấp nhận phán quyết của Madrid về việc giải tán nghị viện này.

Đảng Dân chủ cầm quyền trong Nghị viện Catalonia (PDeCAT) cũng đồng ý sẽ tham gia bầu cử trước thời hạn. Trước đó, đảng “Những người cộng hòa cánh tả Catalonia”, đảng tham gia vào liên minh cầm quyền, cũng đã bày tỏ ý định sẽ tham gia vào cuộc bầu cử Nghị viện Catalonia trước thời hạn.

Như vậy, những mâu thuẫn lần này giữa Catalonia với chính quyền trung ương Tây Ban Nha đã tạm thời ngừng lại với chiến thắng thuộc về Madrid vì ngày thứ Hai (30/10) là ngày hết thời hạn 3 ngày mà Chính phủ Tây Ban Nha của Thủ tướng Mariano Rajoy cho chính quyền Catalonia để phản hồi về quyết định độc lập.

Madrid cũng đã tuyên bố tạm thời tước quyền tự trị của Catalonia và trực tiếp chỉ đạo vùng đất này cho đến khi tổ chức bầu cử nghị viện trước thời hạn. Phó Thủ tướng Tây Ban Nha Soraya Saenz de Santamaria sẽ tạm thời là người điều hành tất cả các hoạt động của Catalonia. Bà Saenz de Santamaria đã bay đến Barcelona nhận nhiệm vụ từ ngày 30/10.

Trước đó, Thượng viện Tây Ban Nha đã bỏ phiếu thông qua kích hoạt điều 155 trong Hiến pháp Tây Ban Nha cho phép tước quyền tự trị và giải tán chính quyền Catalonia do toàn vẹn lãnh thổ Tây Ban Nha bị đe dọa. Trong bối cảnh này, quyết định về việc sẽ hình thành nên chính phủ mới và nghị viện mới ở Catalonia đã được thông qua, đồng thời vùng đất này sẽ được khôi phục quyền tự trị trong vòng 6 tháng. Tất cả các tiến trình này đều đặt dưới sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các cơ quan sức mạnh trung ương.

Một ngày trước khi giải tán nghị viện Catalonia, chính quyền Tây Ban Nha đã gia tăng áp lực lên Catalonia khi cố gắng tác động đến những người dân vùng này có tư tưởng phản đối độc lập. Có gần 50% người dân Catalonia phản đối việc đưa vùng đất này độc lập khỏi chính quyền trung ương Tây Ban Nha và không tham gia vào cuộc trưng cầu dân ý không chính thức ngày 1/10 vừa qua.

Trong ngày Chủ nhật (29/10), một cuộc biểu tình quy mô lớn phản đối độc lập đã được tổ chức ở Catalonia. Theo các đánh giá khác nhau, đã có khoảng từ 300 nghìn đến 1 triệu người đổ ra đường với các lá cờ của một Tây Ban Nha thống nhất để tham gia biểu tình.

Việc Catalonia tuyên bố độc lập vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế. Tổng thống Nga Putin khẳng định ủng hộ toàn vẹn lãnh thổ của Tây Ban Nha và cho rằng những gì đang diễn ra là công việc nội bộ của Tây Ban Nha. Liên minh châu Âu cũng cảnh báo rằng nếu như Catalonia có thể đàm phán được với chính quyền Tây Ban Nha để tách ra độc lập thì vùng đất này cũng sẽ khó có thể được gia nhập EU vì để được kết nạp, Catalonia phải nhận được sự đồng ý của tất cả 28 quốc gia thành viên EU, trong đó có Tây Ban Nha. Chủ tịch EU Donald Tusk tuyên bố EU sẽ không đứng ra làm trung gian hòa giải giữa Barcelona và Madrid.

Thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont

Hiện vẫn chưa biết cựu Thủ hiến Catalonia Carles Puigdemont có tham gia vào cuộc bầu cử sắp tới ở Catalonia hay không. Theo El Periodico, ông Puigdemont và 5 bộ trưởng khác  bị chính quyền trung ương cách chức hiện vẫn đang ở Bỉ. Các nhân vật này đã bị khởi tố hình sự nên họ không thể sử dụng sân bay Barcelona mà phải đi ô tô đến Marseille của Pháp rồi từ đó bay sang Bỉ.

Trước đó, Thủ tướng Bỉ Charles Michel, khi được đề nghị bình luận về khả năng Brussels sẽ cấp quy chế tị nạn cho ông Carles Puigdemont, đã tuyên bố rằng điều đó là không thể. Theo ông Charles Michel, quyết định này “hoàn toàn không nằm trong chủ đề bàn bạc của giới lãnh đạo Bỉ”.

Tuy nhiên, Carles Puigdemont và cộng sự của mình có thể sẽ phải ra tòa và bị kết án nếu như họ tiếp tục ở lại Tây Ban Nha. Viện Công tố nước này đã khởi tố vụ án hình sự chống lại Carles Puigdemont và cộng sự, cáo buộc các nhân vật này vào tội nổi loạn và phung phí tài sản quốc gia. Nếu trường hợp này xảy ra, ông Carles Puigdemont có thể bị kết án 15 năm tù giam.

Đáng chú ý là những gì ông Carles Puigdemont nhận được là khá hơn rất nhiều nếu so với người tiền bối là Tổng thống Catalonia Luis Companis dưới thời nhà độc tài Francisco Franco. Việc Catalonia của Luis Companis tuyên bố độc lập chỉ có thể kéo dài trong 1 ngày và sau đó ông bị xử tử năm 1940.